II SA/Wr 824/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zasiłku celowego w kwocie [...] zł oddala skargę. Przedmiotem skargi Pana W. W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Zespołu Terenowej Pomocy Socjalnej Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...]r.. ( [...] przyznającą zasiłek celowy w kwocie [...] zł . Pismem z dnia [...]r. skarżący wystąpił o przyznania zasiłku celowego na zakup leków i leczenie w kwocie [...] zł, przedstawił zaświadczenie lekarskie z przewidywanych minimalnych koszach zakupu leków i leczenia. Decyzją z dnia [...]r. organ pomocy społecznej przyznał skarżącemu zasiłek celowy w kwocie [...] zł (tj. [...] zł na leki i leczenia i [...] zł na żywność). Od decyzji tej skarżący odwołał się zarzucając, że są to zbyt małe środki na przeżycie dla osoby samotnej. Takie działanie organu w ocenie skarżącego narusza prawo. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje i wskazał, że udzielona pomoc winna być dostosowana z jednej strony do niezbędnych potrzeb bytowych uprawnionego z drugiej strony do możliwości finansowych pomocy społecznej. Ponadto wyjaśnił, iż pomoc ta ma charakter uzupełniający, a tym samym nie musi zaspokajać potrzeb całkowicie i powołał się na przepisy art. 1 ust. 1 art. 2 ust.2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz.414 ze zm.). W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego Pan W. zarzucił, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. narusza prawo. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi wskazując, że zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zasiłek celowy jest świadczeniem uznaniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżone orzeczenie w tym zakresie należy stwierdzić, iż nie narusza ono przepisów prawa materialnego ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) w art. 1 ust.1 stanowi, iż pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stania pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Jedną z form tej pomocy jest zasiłek celowy, udzielany na zaspokojenie konkretnie określonych, niezbędnych potrzeb bytowych. Przykładowe wyliczenie tych potrzeb zawiera art. 32 ust.2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do bezzwrotnych świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w tym zasiłku celowego przysługuje, jeśli miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego i jednocześnie występuje jedna z okoliczności wymienionych w art. 3 pkt 2-11 ustawy o pomocy społecznej m in. bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała choroba. Pan W. W. spełnia te warunki, bowiem jak wynika z akt sprawy jest bezrobotny, utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej i nie uzyskuje innych dochodów. Spełnienie tych warunków nie jest jednak równoznaczne z obowiązkiem przyznania świadczenia, jakim jest zasiłek celowy. Świadczenie to nie ma charakteru obowiązkowego. Wynika to z brzmienia art. 32 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, w ust. 1, iż w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Ustawa nie określa również wysokości zasiłku celowego stanowi jedynie, iż rozmiar udzielonego zasiłku celowego powinien być odpowiedni z jednej strony do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, z drugiej winien uwzględniać możliwości pomocy społecznej oraz fakt, że pomoc ta ma charakter uzupełniający. Zasiłek celowy nie musi, zatem zaspokajać całkowicie przedstawionych potrzeb. Celem pomocy społecznej nie jest zastępowanie własnych starań świadczeniobiorców w zapewnieniu środków na utrzymanie. Decyzja podejmowana w tej kwestii przez organ administracji ma zatem charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny jest, bowiem związany przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Przepis art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.) – dalej w skrócie kpa stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 kpa organ administracji ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż zgłoszone potrzeby są podstawowymi potrzebami bytowymi. Uwzględniając te okoliczności organy administracji udzieliły skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego w kwocie [...] zł uznając, iż z uwagi na ograniczone środki i dużą liczbę osób uprawnionych do świadczeń, przyznanie pomocy w kwocie wyższej nie jest możliwe. Ustalenia te, w ocenie Sądu wskazują, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji zgodnie z przedstawionymi wyżej wymogami dokonał prawidłowych ustaleń, co do stanu faktycznego jak i prawidłowej oceny stanu faktycznego i decyzję podjął nie przekraczając granic uznania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. nie miało, zatem podstaw do uchylenia decyzji w sprawie zasiłku celowego podjętej przez organ pierwszej instancji. Z tych względów Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - skargę jako bezzasadną oddalił.