II SA/Wr 830/17
WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-27
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Olga Białek, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, uchwalając regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, może modyfikować definicje ustawowe, nakładać nowe obowiązki na osoby ubiegające się o przyłączenie do sieci, uzależniać zawarcie umowy od wybudowania urządzeń ze środków własnych odbiorcy, czy regulować warunki wygaśnięcia umów, które nie są wymienione w ustawie?Ratio decidendi
Rada Gminy, uchwalając akt prawa miejscowego, nie może modyfikować definicji ustawowych bez upoważnienia ustawowego, ani wprowadzać regulacji sprzecznych z przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W szczególności, nie może uzależniać przyłączenia do sieci od zgody na wybudowanie przyłącza lub nałożenia obowiązku wybudowania urządzeń ze środków własnych odbiorcy, ani regulować warunków wygaśnięcia umów, które nie zostały wymienione w ustawie jako element umowy.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w L. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w zakresie definicji, możliwości zawarcia umowy, warunków wygaśnięcia umów oraz warunków przyłączenia do sieci. Przewodniczący Rady Gminy M. uznał zarzuty skargi za uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 2 pkt 2,3,5,7, § 12 ust. 1, §17 ust. 1,2, § 28 ust. 1,2, § 32 ust.2 zaskarżonej uchwały Rady Gminy M. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: specjalista Izabela Szczerbińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Okręgowej w L. na uchwałę Rady Gminy M. z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków stwierdza nieważność § 2 pkt 2,3,5,7, § 12 ust. 1, §17 ust. 1,2, § 28 ust. 1,2, § 32 ust.2 zaskarżonej uchwały:
Prokurator Okręgowy w L. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy
w M. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Uchwała została zaskarżona w części obejmującej przepisy: § 2 pkt 2, 3, 5, 7, § 12 ust. 1, § 17 ust. 1 i ust. 2, § 28 ust. 1 i ust. 2 oraz § 32 ust. 2.
Prokurator zarzucił, iż w zaskarżonym zakresie Rada Gminy w M. naruszyła w sposób istotny przepisy art. 2 pkt 3, 4, 19, art. 6 ust. 4, art. 15 ust. 4, art. 19 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2017 r. , poz. 328)
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację każdego ze wskazanych naruszeń.
W odpowiedzi na skargę Przewodniczący Rady Gminy M. uznał zarzuty skargi za uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Uchwały w sprawie regulaminu dostarczenia wody i odprowadzania ścieków uchwalane są na podstawie art. 19 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę
i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jako akt prawa miejscowego.
Należy zgodzić się ze skarżącym w zakresie przekroczenia przez organ uchwałodawczy gminy ustawowego upoważnienia, wynikającego z art. 19 powoływanej ustawy.
Rada Gminy w § 2 pkt 2, 3, 5 i 7 dokonała bez upoważnienia ustawowego modyfikacji definicji ustawowych wskutek czego doszło do naruszenia art. 2 pkt 3, 4
i 19 ustawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym bezspornym jest, że w akcie normatywnym niższym rangą niż ustawa bez upoważnienia ustawowego nie formuje się definicji ustalających znaczenia określeń ustawowych.
Regulacja zawarta w § 12 ust. 1, 2 jest sprzeczna z art. 6 ust. 4 ustawy, który stanowi, że umowa o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków może być zawarta z osobą, która posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości, albo
z osobą, która korzysta z nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym. Tymczasem powyższa regulacja przewiduje możliwość zawarcia umowy tylko na pisemny wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości.
W § 17 ust. 1, 2 uregulowane zostały warunki wygaśnięcia umów. Przepis ten narusza art. 6 ust. 3 ustawy, w którym wymienione zostały elementy jakie powinna zawierać umowa. Wśród tych elementów nie występuje kwestia wygaśnięcia umów, zatem ustawa pozostawia uregulowanie tego stronom umowy w drodze wspólnych ustaleń. Nie ma więc uzasadnionej podstawy, aby w drodze aktu prawa miejscowego regulować te kwestie.
Warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej wydawane osobie ubiegającej się o przyłączenie do sieci mogą za zgodą tej osoby, obejmować nie tylko zgodę na wybudowanie przyłącza wodociągowego i/lub kanalizacyjnego, ale również obowiązek wybudowania przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych, urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych (§ 28 ust. 1). Natomiast w przypadku określonym w ust. 1 przedsiębiorstwo i osoba ubiegająca się o przyłączenie przed wydaniem warunków przyłączenia do sieci są zobowiązane do zawarcia umowy, która reguluje tryb i zasady odpłatnego przejęcia przez przedsiębiorstwo urządzeń wybudowanych przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych (§ 28 ust. 2)
Stosownie do § 32 ust. 2 jeżeli warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i/lub kanalizacyjnej obejmowały obowiązek wybudowania przez przyszłego odbiorcę ze środków własnych urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych, to warunkiem przystąpienia do odbioru urządzenia może być wcześniejszy odbiór tych urządzeń.
Z powyższych regulacji § 28 wynika, że Rada Gminy sformułowała w akcie prawa miejscowego nowe obowiązki dla osób ubiegających się o przyłączenie do sieci. Przepis art. 15 ust. 4 ustawy stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeśli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19 ustawy oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. Niedopuszczalne jest zatem uzależnienie ustalenia warunków przyłączenia do sieci od uprzedniego wyrażenia zgody na wybudowanie przyłącza czy poprzez nałożenie na odbiorcę obowiązku wybudowania urządzeń. Nie można zobowiązać osoby ubiegającej się o wydanie warunków przyłączenia do uprzedniego zawarcia umowy regulującej tryb i zasady odpłatnego przejęcia przez przedsiębiorstwo urządzeń wybudowanych przez przyszłego odbiorcę, przed wydaniem warunków przyłączenia. Przesądził o tym art. 6 ust. 2 ustawy. Taka regulacja jest również sprzeczna z treścią art. 31 ust. 1 ustawy, który stanowi, że osoby które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe
i kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu na warunkach uzgodnionych w umowie. W przedstawionym stanie zasadne było również stwierdzenie nieważności § 32 ust. 2 uchwały jako bezprzedmiotowego.
Reasumując wobec zasadności skargi podlega ona uwzględnieniu, a skarżony akt wyeliminowaniu z obrotu prawnego w części obejmującej przepisy wskazane
w sentencji wyroku po myśli art. 147 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo
o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło