II SA/Wr 836/14

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.Ć.o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Ć.i J. W. na postanowienie Wojewody D. z dnia ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z dzierżawy pomieszczenia (195 zł) oraz dzięki pomocy uzyskiwanej od rodziny i przyjaciela, któremu kiedyś pomogła. Dodała, że "czyni starania" w celu uzyskania świadczenia rentowego, a aktualnie musi poddać się leczeniu szpitalnemu (rehabilitacja). Podała, że posiada "zakład produkcyjny", który -według twierdzeń wnioskodawczyni- podlega zajęciu komorniczemu. Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)) zostało pozostawione bez odpowiedzi. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a.- w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym, jako adres do doręczeń i w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Z akt sprawy wynika, iż wezwanie pomimo dwukrotnego pozostawienia go na łączny okres 14 dni w urzędzie pocztowym, o czym poinformowano adresatkę zawiadomieniem pozostawionym w skrzynce pocztowej (w dniach 16 i 23 stycznia 2015 r.), nie zostało podjęte przez nią w wyznaczonym terminie, a skarżąca dotychczas nie odpowiedziała na wezwanie Tym samym, stosownie do powołanego wyżej przepisu, zaistniało domniemanie doręczenia ww. pisma zawierającego wezwanie. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ). W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie dopełniła ww. obowiązku. Skarżąca nie wykazał bowiem, że konieczność poniesienia przez nią wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł (jedynego na tym etapie kosztu sądowego) mogłoby spowodować uszczerbek dla jej koniecznego utrzymania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawczyni (pomimo wezwania) nie wyjaśniła i nie udokumentowała wielu istotnych okoliczności, które mogą kształtować jej sytuację finansową, np. nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu (choćby dorywczego) uzyskiwanego przez siebie i inne osoby prowadzące z nią gospodarstwo domowe; nie złożyła zaświadczenia potwierdzającego rejestrację w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotnej; nie wyjaśniła czy korzysta ze wsparcia finansowego osób trzecich lub z Pomocy Społecznej; nie przedłożyła wyciągów z posiadanych rachunków; nie określiła wartości posiadanych przez siebie ruchomości; nie określiła i nie udokumentowała wysokości swoich niezbędnych miesięcznych wydatków; nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego zajęcie komornicze jej składników majątkowych (np. "zakładu produkcyjnego"); nie wskazała czyją własnością jest lokal położony w B.; nie wyjaśniła dlaczego nie występuje o stałe alimenty od zobowiązanych do tego osób (np. swoje córki); nie wskazała co wydzierżawia za kwotę 195 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niekorzystne dla wnioskodawczyni rozstrzygnięcie jest spowodowane wyłącznie brakiem jej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się ona do grona osób legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.