II SA/Wr 84/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Andrzej Cisek, Protokolant Tomasz Pisarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2005r. sprawy ze skargi M. i E. C. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżących kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 50 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nakazał skarżącemu wstrzymać roboty budowlane, realizowane bez nadzoru uprawnionej osoby oraz z odstępstwami od pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego. Odpis postanowienia doręczono w dniu [...] r., a w dniu [...] r. organ wydał decyzję nakazującą inwestorowi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego wykonanie określonych czynności. W piśmie z dnia [...] r. nazwanym odwołaniem od postanowienia nr [...] i uznanym przez organy za zażalenie od tego postanowienia, skarżący poinformował o usunięciu niedociągnięć ujawnionych podczas kontroli budowy w dniu [...] r. oraz wniósł o wyrażenie zgody na wznowienie prac budowlanych. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze, albowiem zaskarżone postanowienie po wydaniu decyzji na podstawie art. 51 prawa budowlanego utraciło swój sens, gdyż zostało przez decyzję skonsumowane, jako że decyzja ta niejako je zastąpiła w obrocie prawnym. Fakt zastosowania się do zaleceń pokontrolnych nie uzasadniał pozwolenia na wznowienie robót, które może być wydane dopiero po zrealizowaniu czynności nakazanych decyzją. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wyraził przekonanie, że zaskarżone postanowienie nakładało na niego wykonanie określonych czynności, a skoro zostały zrealizowane, to obecnie nakaz stał się bezzasadny. Wniósł o wydanie pozwolenia na kontynuację robót budowlanych. Organ wniósł o oddalenie skargi, gdyż postanowienie organu I instancji regulowało sytuację prawną jedynie do czasu wydania decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wbrew przeświadczeniu organu odwoławczego, orzekając o umorzeniu własnego postępowania organ w ogóle nie odnosi się do orzeczenia zaskarżonego, lecz stwierdza wystąpienie przesłanek bezprzedmiotowości tego postępowania. Dlatego wzmianki dotyczące oceny zaskarżonego postanowienia, a nawet sugerujące jego właśnie bezprzedmiotowość były niezrozumiałe i pozostawały w wyraźnej sprzeczności z wybranym sposobem rozstrzygnięcia. Oczywiście skoro nie toczyło się ponadto w ogóle postępowanie odwoławcze, lecz zażaleniowe, co również wymagało dostrzeżenia, to nie ono ulegało teoretycznie umorzeniu, a przy tym w formie postanowienia. Umorzenie postępowania organu II instancji następuje z reguły w następstwie cofnięcia odwołania lub zażalenia bądź stwierdzenia braku legitymacji procesowej skarżącego, a niekiedy omyłkowego wszczęcia tego postępowania (patrz orzecznictwo sądowe publikowane w ONSA 1985/1/21, OSNCP 1990/9/116 lub ONSA 1999/4/119 i ONSA 2003/4/129) oraz w innych przypadkach bezprzedmiotowości tego postępowania. Jak wynika z art. 51 ust. 1 i art. 50 ust. 4 prawa budowlanego, w odniesieniu do robót wykonywanych (czyli nie zakończonych) istnienie w obrocie prawnym postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych stanowi przesłankę wydania decyzji w okresie 2 miesięcy od dnia jego doręczenia. Decyzję można wydać m.in. dlatego, że istnieje postanowienie i wskutek tego występuje odwrotna zależność między tymi orzeczeniami, niż przedstawiona przez organ odwoławczy. To decyzja znajduje sens i oparcie w istnieniu postanowienia. W żadnym razie nie można odmówić dokonania oceny prawnej postanowienia jedynie z uwagi na wydanie decyzji. Przeciwnie zaś, wydanie decyzji uznawanej przez organ odwoławczy za prawidłową i wynikającej z prawidłowego postanowienia, tym bardziej zobowiązuje organ II instancji do orzeczenia merytorycznego w postępowaniu zażaleniowym. Można wskazać regułę, że orzeczenia prawidłowego, pozostającego w ciągu działań prawnych organów i nawet wykonanego przez stronę lub wykorzystanego w związanym postępowaniu do wydania kolejnego orzeczenia, nie można nigdy uznać za "skonsumowane" czy wygasłe lub bezprzedmiotowe. Prawidłowość i niezbędność tego orzeczenia dla podjęcia dalszych działań przez organy lub strony należy wyrazić w orzeczeniu organu II instancji uwzględniającym właśnie te cechy zaskarżonego orzeczenia, o ile oczywiście w przypadku w przypadku postanowienia z art. 50 prawa budowlanego nie upłynął termin określony w ust. 4, gdy nie wydano decyzji art. 51 (por. wyrok SN w OSNIA 2000/9/336). Zupełnie na marginesie nin. rozważań należy przypomnieć o odpowiednim jedynie stosowaniu do zażaleń przepisów dot. odwołań (art. 144 kpa i B. Adamiak w KPA Komentarz wyd. 6 s. 611-613). Poczynione dotychczas oceny znajdują również pełne wsparcie w wyroku NSA z 27.09.2002r. IV SA 2174/00 ONSA 2003/4/138, którego tezę i wywody prawne uzasadnienia należy w pełni zaaprobować. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.