II SA/Wr 84/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-04-28
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Cisek, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o sprzedaży nieruchomości może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie wykazał w sposób należyty interesu społecznego lub strony, a uzasadnienie decyzji jest wadliwe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że chociaż decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o sprzedaży nieruchomości była w części wadliwie uzasadniona, to jej rozstrzygnięcie było trafne. Organ prawidłowo powołał podstawę prawną (art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.) i wykazał bezprzedmiotowość pierwotnej decyzji. Istnienie interesu strony zostało wykazane przez samego skarżącego, a okoliczności niestawiennictwa u notariusza, choć wadliwie powiązane z podstawą prawną, nie miały istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Burmistrza z 1990 r. o sprzedaży nieruchomości i ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego. Skarżący wniósł o wydanie decyzji o stwierdzenie nieaktualności decyzji z 1990 r. po tym, jak nieruchomość została sprzedana innej osobie. Po wyroku WSA nakazującym wydanie decyzji, Burmistrz stwierdził wygaśnięcie decyzji z 1990 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący w skardze domagał się uchylenia decyzji i wydania decyzji odmawiającej wygaśnięcia oraz ustalenia odszkodowania, podnosząc zarzuty o bezprawnym wyrzuceniu go z nieruchomości i sprzedaży jej innej osobie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz ( spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta Polanicy Zdroju z dnia 20 sierpnia 1990r oddala skargę.
Ostateczną decyzją z dnia 20 sierpnia 1990r. wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, art. 23 ust. 1 pkt e, art. 28, 45,46, 48 i 49 ustawy o gospodarce gruntami (Dz. U. z 1989r. Nr 14, poz. 74) Burmistrz Miasta P. orzekł o sprzedaży skarżącemu na odrębną własność budynku jednopiętrowego nr 1 przy ul. [...] w P. Z. oraz ustalił na jego rzecz prawo użytkowania wieczystego działki gruntu nr [...] , ustalił cenę sprzedaży i jej płatność w ratach oraz wysokość opłaty rocznej. W decyzji tej określono, że nieruchomość zostaje sprzedana w celu prowadzenia działalności rzemieślniczej produkcyjno - usługowej w zakresie stolarstwa i betoniarstwa. W punkcie 10 decyzji ustalono 2 - miesięczny termin do spisania umowy notarialnej licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz zastrzeżono, że niestawienie się w wyznaczonym terminie w PBN w K. będzie podstawą do wygaśnięcia decyzji jako bezprzedmiotowej. Według pkt 12 decyzja stanowi podstawę do zawarcia umowy notarialnej. Według adnotacji na decyzji stała się ona prawomocna z dniem 5 września 1990r.
W dniu 3 listopada 2008r. skarżący zwrócił się do Burmistrza "o wydanie decyzji na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieaktualności decyzji z dnia 20 sierpnia 1990r. w związku ze sprzedażą lokalu przy ul. T. w P." innej osobie. Burmistrz pismem odmówił wydania decyzji.
W wyniku skargi skarżącego na bezczynność zobowiązano Burmistrza wyrokiem tut. Sądu z dnia 12 maja 2009r. sygn. akt II SAB/Wr 37/08 do wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia decyzji z dnia 20 sierpnia 1990r. W uzasadnieniu wyroku Sąd ocenił jako błędne stanowisko organu, że decyzja wygasła wskutek niestawienia się skarżącego do notariusza w celu zawarcia umowy, natomiast wniosek skarżącego należało załatwić stosownie do art. 162§1 k.p.a., chociaż Sąd nie przesądza o kierunku rozstrzygnięcia ani o zasadności żądania skarżącego.
W wykonaniu powyższego wyroku Burmistrz decyzją z dnia 28 września 2009r. wydaną na podstawie art. 161§1 pkt 2, §2 i 3 k.p.a. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia 20 sierpnia 1990r. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że skarżący nie wpłacił ustalonych decyzją należności oraz nie stawił się do notariusza, dlatego Państwowe Biuro Notarialne w dniu 16 października 1991r. zwróciło decyzję do Urzędu Miejskiego. Wobec tego decyzja stała się bezprzedmiotowa.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił, że nie miały miejsca podane przez organ podstawy wygaśnięcia decyzji, gdyż nie był wzywany do zawarcia umowy notarialnej, a jej niezawarcie nastąpiło z winy Gminy. Na tej podstawie wniósł o uchylenie decyzji i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Skarżący składając wniosek spodziewał się wydania decyzji odmownej wraz z odszkodowaniem. Skarżący pomimo wpłacenia wymaganych należności, poniesienia nakładów na nieruchomość oraz posiadania decyzji uprawniającej do jej nabycia, został w 1995r. bezprawnie wyrzucony z nieruchomości, czym uniemożliwiono mu kontynuację działalności gospodarczej. W 1996r. sprzedano nieruchomość innej osobie. W uzasadnieniu odwołania skarżący szeroko przedstawił okoliczności wskazujące na brak po jego stronie zaniedbań, które doprowadziły do niezawarcia umowy oraz w oparciu o dokumenty starał się wykazać celowe i bezprawne działania Burmistrza zmierzające do pozbawienia skarżącego możności nabycia nieruchomości.
Zaskarżoną decyzją organ na podstawie art. 138§1 pkt 1 oraz art. 162§1 k.p.a. utrzymał powyższą decyzję w mocy.
Według oceny organu, skarżący nie dopełnił warunków ustalonych w decyzji z 1990r., więc stała się bezprzedmiotowa. Ponadto, wobec dokonania sprzedaży nieruchomości osobie trzeciej, wykonanie decyzji stało się niemożliwe. Dlatego uzasadnione było stosowanie art. 162§1 k.p.a., ale pkt 1 tego przepisu, gdyż ponadto interes społeczny uzasadnia wycofanie decyzji z obrotu prawnego.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 75 i następnych k.p.a. oraz art. 106§3 i art. 107§3 k.p.a., na tej podstawie wniósł o uchylenie powyższych decyzji i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 1990r. oraz ustalającej odszkodowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył dotychczasowe twierdzenia i zarzuty. Skarżący został bezprawnie wyrzucony z nieruchomości. Gmina następnie w sposób bezprawny sprzedała nieruchomość inne osobie. Postępowanie Burmistrza wywołało naruszenie art. 19 ustawy z dnia 23 grudnia 1988r. o działalności gospodarczej, art. 22, art. 65 ust. 1, art. 77 ust. 1, art. 5, art. 2, art. 7 i art. 24 Konstytucji RP. Włamując się do nieruchomości Burmistrz naruszył art. 50 i art. 64 Konstytucji, art. 8 ust. 1 i 2 EKPC oraz art. 1 Dodatkowego Protokołu do EKPC, ponadto art. 21, art. 22 i art. 20 Konstytucji, a także szereg innych przepisów konwencji i konstytucji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację.
W uzupełnieniu skargi (k.53-107) skarżący powtórzył, że do zawarcia umowy doszło w wyniku zaniedbań gminy, zaś dokumenty wskazujące na uchybienia w tym zakresie ze strony skarżącego zostały przez urzędników sfałszowane, co ustalono w trakcie dochodzenia, umorzonego wskutek niewykrycia sprawców. Obszerne twierdzenia w tym zakresie skarżący wykazywał przez dołączenie szeregu kserokopii rozmaitych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Decyzja administracyjna wyznaczająca osobę nabywcy nieruchomości od gminy, wydana na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989r. Nr 14, poz. 74) stała się bezprzedmiotowa, bowiem nastąpiła jej niewykonalność w wyniku zbycia tej nieruchomości inne osobie. Nie stanowiło to dostatecznej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, gdyż ustawa w art. 162§1 pkt 1 k.p.a. ustanawia dalsze przesłanki w postaci istnienia nakazu prawnego tego stwierdzenia albo uzasadnienia go interesem społecznym lub interesem strony. Z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464) lub z późniejszych nowelizacji nie wynika, aby nastąpiła bezprzedmiotowość omawianej decyzji wskutek stanu prawnego, nie ma też przepisów prawa nakazujących stwierdzenie wygaśnięcia decyzji. Nie było wystarczające ogólnikowe powołanie się organu na interes społeczny, bez jego konkretyzacji oraz wykazania. Argumentacja organu była w tym zakresie niejasna, bowiem powołanie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa skarżącego w państwowym biurze notarialnym w celu zawarcia umowy (przepis §26 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w użytkowanie wieczyste gruntów i sprzedaży nieruchomości państwowych Dz. U. z 1989r. Nr 14, poz. 75 uchylony z dniem 31 sierpnia 1991r. na mocy §40 rozporządzenia z dnia 16 lipca 1991r. Dz. U. Nr 72, poz. 311), nie zostało powiązane z przyjętą przez organ podstawą prawną decyzji. Jeżeli zaś organ I instancji stwierdził wygaśnięcie decyzji, to stosował art. 162§1 k.p.a. ,powołując błędnie podstawę z punktu 2, gdyż obowiązek stawienia się w celu zawarcia umowy nie stanowił zastrzeżenia warunku, ale też nie powinien jednocześnie powoływać art. 162§2 k.p.a., w którym nie ma mowy o stwierdzaniu wygaśnięcia decyzji. W ostateczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zawierała trafne rozstrzygnięcie, w części wadliwie uzasadnione, co nie oznaczało istotnego naruszenia przepisów postępowania ( art. 145§1 pkt 1 c p.p.s.a. w związku z art. 107§3 i art. 162§1 pkt 1 k.p.a.). Organ powołał bowiem prawidłową podstawę prawną decyzji (art. 162 §1 pkt 1 k.p.a.) oraz wykazał bezprzedmiotowość decyzji z 1990r. , a jedynie nie omówił wskazanych wadliwości decyzji I instancji oraz nie powołał występującej niewątpliwie dodatkowej przesłanki w postaci interesu strony. Istnienie tego interesu wykazał sam skarżący poprzez złożenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 1990r.. W odwołaniu od decyzji skarżący kwestionował jedynie, i to w sposób bezpodstawny, istnienie przesłanki bezprzedmiotowości decyzji z 1990r. . W związku z wyrokiem tut. Sądu z dnia 12 maja 2009r. istniała, wywołana przez skarżącego, potrzeba wydania decyzji w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 1990r.. Skarżący w odwołaniu nie wystąpił o umorzenie postępowania (art. 105§2 k.p.a.), lecz nadal domagał się wydania decyzji merytorycznej, jak też nie twierdził, że jej wydanie już nie leży w jego interesie. Do czasu załatwienia wniosku skarżącego, niewątpliwe było pozostawanie bezprzedmiotowej decyzji z 1990r. w obrocie prawnym. Stan ten byłby się nadal utrzymywał, gdyby nie wniosek skarżącego. W rezultacie zaskarżone decyzje wydane zostały na skutek wniosku skarżącego i oznaczały jego uwzględnienie. W odwołaniu oraz w skardze do sądu administracyjnego skarżący nie przedstawił żadnej argumentacji przekonującej, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z 1990r. stało się w okresie po złożeniu wniosku, niezgodne z interesem skarżącego. Odnośnie szczegółowej argumentacji prawnej skarżącego należy wskazać, że nie dotyczyła zagadnień istotnych dla rozstrzygnięcia nin. sprawy. Jak już wyjaśniono, organy nie powiązały przytoczeń odnoszących się do okoliczności niestawiennictwa skarżącego u notariusza z przesłankami ustanowionymi w art. 161§1 pkt 1 k.p.a.. Przytoczone w tym zakresie okoliczności nie miały więc znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem skarżący poświęcił tym okolicznościom obszerne wywody i zarzuty prawne. Wbrew zarzutom skargi, organ nie miał powinności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności nieistotnych, jak też ich rozważenia w uzasadnieniu decyzji. Należy dodać, że w ramach nin. sprawy nie było miejsca na orzekanie o odszkodowaniu, o którym wspomniał skarżący. Zarzuty zawarte w skardze okazały się zatem nieuzasadnione zaś sama skarga w następstwie kontroli legalności zaskarżonej decyzji także poza zarzutami skargi, okazała się bezzasadna (art. 151 p.p.s.a.).
J.T.26.05.10r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło