II SA/Wr 84/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.T.o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego wskazując w uzasadnieniu, że prowadzi samotnie gospodarstwo domowe (jej mąż przebywa u córki za granicą), utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.445, 33 zł netto, a jej wydatki kształtują się następująco: czynsz – 180 zł; opłata za energię elektryczną- 68 zł; za telefon- 65 zł; za gaz- 110 zł; za wodę – 60 zł; koszty opału- 770 zł; koszt lekarstw- 150-200 zł. Dodała, że posiada mieszkanie o pow. 68 m2. Z treści wniosku wynika również, że na jej rachunku bankowym swoje środki finansowe przechowują: jej córka (8.000 zł) oraz jej matka (58. 342 $), jednakże skarżąca nie może nimi dysponować. W piśmie z dnia 19 marca 2013 r. oświadczyła, że jest w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 70 zł. Wskazała, że kwota 6.000 zł jaka wpłynęła niedawno na jej konto jest odszkodowaniem za zniszczenia jakie spowodowano w jej mieszkaniu. Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie zwolnienia z każdorazowej opłaty sądowej w zakresie przekraczającym 50 zł, w szczególności, iż sam wnioskodawczyni przyznała, iż jest w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 70 zł. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich), w szczególności, że jak wynika z wniosku osoby bliskie dla skarżącej (jej matka, jej córka) dysponują odpowiednimi środkami finansowymi. Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t. jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) postępowanie organu będące przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.