II SA/Wr 858/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak, Sędziowie NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Bogumiła Skrzypczak, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. G. kwotę 10 /dziesięć/ zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. G. utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W motywach uzasadnienia podano, że do Urzędu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o pozbawieniu J. G. uprawnień kombatanckich, przyznanych przez ZBoWiD w J. G. z tytułu utrwalania władzy ludowej. Jak ustalono w toku postępowania weryfikacyjnego, uprawnienia kombatanckie wnioskodawca posiadał wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, zatem podstawą prawną do pozbawienia uprawnień jest art. 25 ust. 2 pkt 2 obowiązującej ustawy. We wniosku J. G. podaje wprawdzie, że brał udział w walkach z UPA w ramach Istriebitielnego Batalionu, nie przedłożył jednak na tę okoliczność żadnego dowodu i nie wystąpił z formalnym wnioskiem o przyznanie mu nowego tytułu. Ponadto termin składania wniosków o nowy tytuł kombatancki, ustalony przez Sejm RP minął 31 grudnia 1998r. Z powyższego wynika, że kwestionowana decyzja z dnia [...]r. nie narusza prawa. W skardze do sądu administracyjnego J. G. zakwestionował zaskarżone rozstrzygnięcie, ponownie podnosząc fakt swego udziału w Istriebitielnych Batalionach w okresie II Wojny Światowej. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że zarzuty skargi nie mają wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją pozbawiono skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez ZBoWiD w J. G. z tytułu utrwalania władzy ludowej. Z dokumentacji dołączonej do akt administracyjnych sprawy wynika, że J. G. uczestniczył w tzw. Niszczycielskich Batalionach na dawnych ziemiach polskich. Wspomina o tym w życiorysie sporządzonym w dniu [...]r., fakt ten podnosi także we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze do Sądu. Odnosząc się do tej okoliczności, organ stwierdził, że skarżący nie wystąpił z formalnym wnioskiem o przyznanie mu nowego tytułu, a ponadto, termin składania nowych wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich upłynął w dniu 31 grudnia 1998r. W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko organu kombatanckiego nie jest zasadne. W uchwale NSA z dnia 4 marca 2002r., OPS 13/01, ONSA 2002, nr 4, poz. 132 wywiedziono, że należy podzielić w pełni pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 3 grudnia 2001 r., sygn. akt OPS 11/01, że weryfikacja w zakresie postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich, to badanie, czy osoba posiadająca w dniu wejścia w życie ustawy o kombatantach tytuł kombatanta, zachowuje ten tytuł /również na innej podstawie/ i związane z nim uprawnienia. W uzasadnieniu tej uchwały, analizując dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie podniesiono, iż więcej argumentów przemawia za przyjęciem stanowiska, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", dopuszczalne jest podnoszenie przez nią zarzutu, iż zachowuje te uprawnienia, ponieważ spełnia warunek, o którym mowa w zd. drugim art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach można bowiem zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w ustawie o kombatantach. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich, powoływanie się przez taką osobę na inny tytuł do uprawnień kombatanckich, określony w ustawie o kombatantach, nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Z przytoczonych wyżej względów, należało stwierdzić, że wniosek /zarzut/ osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym o pozbawienie uprawnień kombatanckich. W tej sytuacji, organ powinien wyjaśnić okoliczności związane z podnoszonym przez skarżącego udziałem w Niszczycielskich Batalionach w kontekście uprawnień przewidzianych w ustawie kombatanckiej oraz przesłanek ich uzyskania, wdrażając w tym celu wymagane postępowanie dowodowe. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z odpowiednio art. 97 § 1 i 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji /art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, bowiem w sytuacji, gdy postępowanie sądowoadministracyjne nie zakończyło się odrzuceniem lub oddaleniem skargi, decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawiająca stronę uprawnień kombatanckich nie nabyła cechy prawomocności /art. 26 ustawy kombatanckiej/, wobec czego uprawnienia dotąd przysługujące kombatantowi, przysługują mu nadal.