II SA/Wr 866/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA (del) Jerzy Krupiński (spr) Sędziowie: Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant : asystent Krzysztof Caliński Po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego o d d a l a s k a r g ę Pismem z dnia [...]r. skarżący T. W. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o udzielenie pomocy finansowej w kwocie [...]zł, na pokrycie kosztów związanych z wymianą drzwi wejściowych do swojego domu, zniszczonych w wyniku włamania. Decyzją z dnia [...]r. odmówiono mu przyznania zasiłku celowego ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego, natomiast drugą decyzją z tej samej daty, o numerze [...], opartą na przepisie art. 10 ust. 1 pkt 2 i art. 31 a pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.) odmówiono mu przyznania zasiłku celowego specjalnego. W jej uzasadnieniu podniesiono, iż skarżący jest osobą prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe, jest inwalidą II grupy, zamieszkuje we własnym domu mieszkalnym, który aktualnie remontuje. Pobiera świadczenie rentowe w wysokości [...]zł. Ze względu na brak środków finansowych na cele pomocy społecznej, jakimi dysponował organ, a także ze względu na to, że zakup drzwi wejściowych nie stanowi szczególnej potrzeby bytowej pomocy - zdaniem organu – należało odmówić udzielenia żądanej pomocy. W odwołaniu skarżący zakwestionował sposób postępowania pracownika socjalnego i poczynione przez niego ustalenia, zaprzeczył by gruntownie remontował dom, który jest tylko połowa bliźniaka, wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną i związane z nią koszty leczenia oraz podkreślił, że do zniszczenia drzwi doszło w wyniku włamania, którego sprawców nie ustalono. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r., nr [...], opierając się na przepisie art. 31 a ustawy o pomocy społecznej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podzielono pogląd, że koszty zakupu drzwi nie stanowią potrzeby bytowej o charakterze podstawowym, tym bardziej, że ośrodek pomocy społecznej dysponował tylko ograniczoną ilością środków finansowych, które przeznaczone zostały dla osób znajdujących się w znacznie gorszej od skarżącego sytuacji materialnej. W skardze na powyższą decyzję T. W. zarzucił naruszenie art. 32 ustawy o pomocy społecznej i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, regulujących zasady postępowania dowodowego. Zdaniem skarżącego nie wyjaśniono w sprawie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych. W konkluzji domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydanie na podstawie art. 209 KPA oceny prawnej wskazującej na konieczność spełnienia jego żądania. W uzasadnieniu powtórzył argumentację odwołania, podkreślając, iż postępowanie organów ścigania po dokonanym do jego domu włamaniu było nieudolne, budynek, w którym mieszka jest stary i ma bardzo niski standard, co wyklucza możliwość jego wynajęcia. Prawidłowe zabezpieczenie domu, którego kluczowym elementem są drzwi wejściowe, stanowi istotną przesłankę zapewnienia mu elementarnego bezpieczeństwa. Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie, odnotować należy, że skoro skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r., to w oparciu o art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji utrzymana nią w mocy, odpowiadają wymogom prawa. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowo - administracyjnego była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego specjalnego. Zgodnie z art. 31 "a" ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 ze zm.), stanowiącym materialno – prawną przesłankę uzyskania świadczenia, o które ubiega się skarżący, W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 może być przyznany bezzwrotny specjalny zasiłek okresowy lub celowy, przy czym: 1) miesięczna wysokość zasiłku okresowego nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, określona w art. 4 ust. 1, 2) wysokość zasiłku celowego nie może być wyższa niż 100% kwoty kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, ustalonej zgodnie z art. 4 ust. 1. Przyznanie tej formy pomocy nie jest obligatoryjne, lecz uzależnione od uznania organu. Oznacza to, iż organ przyznaje zasiłek okresowy lub celowy osobie nie spełniającej ustawowych warunków objęcia pomocą społeczną, lecz zarówno wysokość zasiłku, jak i możliwość jego przyznania uzależniona jest od środków finansowych, którymi dysponuje organ pomocy społecznej na te cele, jak również od zaistnienia takiej sytuacji życiowej dla strony, która zakwalifikowana być może jako szczególnie uzasadniona. Unormowanie art. 31 "a" ustawy o pomocy społecznej oznacza, że decyzja organu ma charakter fakultatywny oraz konstytutywny i dopiero z chwilą podjęcia decyzji pozytywnej można mówić o osobie, na rzecz której pomoc ma być udzielona jako o podmiocie uprawnionym do świadczenia. Skoro Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w uzasadnieniu decyzji powołał się na brak środków finansowych na tę formę pomocy, a równocześnie ocenił, iż skarżący ma obiektywne możliwości poprawy swej sytuacji materialnej i ponadto wskazywany przez niego cel udzielenia pomocy nie może być zaliczony do podstawowych potrzeb bytowych, to decyzji tej i decyzji organu odwoławczego nie można zarzucić naruszenia prawa. Zamieszczenie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji szczegółowej informacji o przyczynach niemożliwości udzielenia pomocy w zestawieniu z notoryjnie znanymi faktami rzeczywistego braku środków na zaspokajanie wszystkich potrzeb bytowych osób mogących ubiegać się o pomoc społeczną świadczy o tym, iż organy obu instancji wydając decyzje odmowne rzeczywiście kierowały się tymi względami, które podawały w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprawujący sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej dokonuje kontroli decyzji tylko pod względem ich zgodności z prawem. Sąd nie może ingerować w sferę orzeczniczą organów administracji, gdy te działają w ramach uznania administracyjnego, dokonują samodzielnie oceny warunków i wyboru osób uprawnionych do pobierania świadczeń, jeżeli tylko decyzje te są odpowiednio uzasadnione, a powołane przyczyny znajdują potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym. Ten sposób oceny zaskarżonych decyzji podyktowany jest także tym, że środki finansowe na cele pomocy społecznej w postaci specjalnego zasiłku celowego nie są nieograniczone. W rzeczy samej skarżący domagał się wyrównania skutków przestępstwa, którego stał się ofiarą, a nie zaspokojenia rzeczywistej i realnie występującej potrzeby życiowej (z akt sprawy wynika, że potrzeba, na która wskazywał została już zaspokojona, gdyż nowe drzwi wejściowe zostały już zakupione i zamontowane własnym sumptem). Związana z tym konieczność spłacania rat w wysokości 100 zł miesięcznie nie powinna stanowić okoliczności uzasadniającej przyznanie pomocy społecznej osobie, która nie spełnia ustawowych kryteriów jej przydzielania. Przywoływany w skardze przepis art. 32 ustawy o pomocy społecznej nie miał w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż dotyczy on zasiłku celowego "zwykłego", co do którego organ pomocy społecznej wypowiedział się w odrębnej decyzji. Nie sposób też podzielić stanowiska skarżącego o wadliwości postępowania dowodowego, skoro podnoszone przez niego, jako błędnie ustalone, okoliczności faktyczne, nie miały znaczenia dla oceny prawnej podjętych przez organy decyzji. Jeżeli więc zaskarżonym decyzjom nie można zarzucić naruszenia prawa materialnego oraz procesowego, to skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).