II SA/Wr 87/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-11-21
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Cisek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły faktycznego posiadacza gruntów rolnych w 2004 roku, decydując o przyznaniu płatności bezpośrednich, pomijając toczące się postępowanie karne przeciwko jednemu z potencjalnych posiadaczy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji obu instancji wydały ją z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, w szczególności art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Organy pominęły fakt toczącego się postępowania karnego przeciwko E. F. o zniszczenie upraw A. M., co mogło mieć istotny wpływ na ustalenie faktycznego posiadacza gruntów w 2004 roku. Prawomocny wyrok w sprawie karnej mógł przesądzić o tym, kto faktycznie użytkował sporne grunty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania A. M. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Organ I instancji uchylił decyzję organu I instancji i odmówił przyznania płatności, uznając, że sporne grunty były również zadeklarowane przez innego producenta rolnego, E. F. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa, dowolne ustalenie stanu faktycznego oraz pominięcie toczącego się postępowania karnego przeciwko E. F. o zniszczenie upraw skarżącego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu II instancji i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca), Sędziowie: WSA Mieczysław Górkiewicz, WSA Andrzej Cisek, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla decyzję I i II instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza zwrot kosztów postępowania od Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz skarżącego w kwocie 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł.
W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 2, art. 3 ust. 1, art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.), art. 104, art. 151 § 1 ust. 2 i art. 157 § 2 kpa, art. 5 pkt 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003 r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. UE L328, 17/12/2003, P. 0021-0024), art. 32 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE L 327, 12/12/2001, P. 0011-0032), wydał w stosunku do skarżącego A. M. decyzję Nr[...] , którą uchylił decyzję z dnia [...] nr [...]i odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podał, iż A. M. złożył w dniu [...] w Biurze Powiatowym w P. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004.
W trakcie kontroli administracyjnej krzyżowej, stanowiącej część postępowania wyjaśniającego w sprawie stwierdzono, ze na ujętą we wspomnianym wniosku część działek ewidencyjnych wystąpił o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 również inny producent rolny – E. F. Organ I instancji wyjaśnił, że kontrola krzyżowa stanowi integralną część weryfikacji danych zawartych we wnioskach obszarowych producentów rolnych na terenie całej Polski. Celem powyższej kontroli jest ujawnienie nieprawidłowości polegającej na zadeklarowaniu tej samej działki rolnej w ramach takiej samej działki ewidencyjnej, przez więcej niż jednego producenta rolnego, a tym samym zapobieżeniu ze strony Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wypłaty środków unijnych osobie nieuprawnionej.
Spornymi gruntami okazały się działki ewidencyjne o numerach:[...] , zadeklarowane przez E. F. oraz przez A. M. Wyżej wymienione grunty są położone w województwie d., powiecie p., gminie R., nazwa obrębu R. i Ł.
Zasadniczym kryterium dla organu administracji przy dokonywaniu rozstrzygnięcia było w tym przypadku ustalenie, czy wnioskodawca w roku gospodarczym 2004 faktycznie władał przedmiotową nieruchomością nie tylko w sposób fizyczny, ale również, czy miał swobodę podejmowania decyzji – co i kiedy uprawiać na danej działce. Postępowanie wyjaśniające toczyło się w dwóch Biurach Powiatowych, właściwych ze względu na miejsce zamieszkania i złożone przez strony wnioski obszarowe. W celu ustalenia, kto faktycznie użytkuje sporne grunty rolne, zostało odebrane od A. M. oświadczenie, że to właśnie on jest ich użytkownikiem.
Kierownik Biura Powiatowego w P. w dniu[...] . przeprowadził rozprawę w terenie oraz zgromadził oświadczenia pięciu świadków, którzy zgodnie potwierdzili, że użytkownikiem spornych gruntów był A. M., a powyższe oświadczenia złożyli po uprzednim zapoznaniu się z mapą ewidencyjną gruntów. Oświadczenia takie złożyli: B. P. – sołtys wsi R., S. K., B. K., I. M., G. M. Świadkowie zeznali, że na gruntach zadeklarowanych przez A. M., oprócz ojca – T. M., nikogo więcej nie widzieli i nikt więcej tych gruntów nie użytkował.
W wyniku zakończonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego w P. uznał, że posiadaczem spornych gruntów w 2004 r. był A.M. i w dniu [...] wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Pomniejszenie wysokości dopłat było wynikiem wpisania działek, których A. M. nie był użytkownikiem.
A. M. nie wniósł odwołania od powyższej decyzji.
Kierownik Biura Powiatowego we W. także przeprowadził postępowanie dotyczące spornych gruntów. Odmówił on mocy dowodowej świadkom i dokumentom przedstawionym przez E. F., uznając tym samym, że nie był on osobą, która faktycznie użytkowała sporne grunty rolne. Konsekwencją tego było wydanie decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Od powyższego rozstrzygnięcia E. F. wniósł odwołanie do Dyrektora D. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W.
Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kierownik Biura Powiatowego we W. ponownie przeprowadził postępowanie i w dniu [...] wydał E. F. decyzję przyznającą płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.
Od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła odwołanie do Dyrektora D. Oddziału Regionalnego, który ponownie rozpatrzył i rozstrzygnął sprawę E. F.
Po rozpoznaniu sprawy, organ II instancji wydał w dniu [...] decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji w części i przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych E. F.
W efekcie wydania przez organ II instancji decyzji z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego w P. postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie, informując o tym A. M..
W dniu [...] kierownik Biura Powiatowego w Polkowicach wysłał do strony pismo informujące o zebraniu materiału dowodowego w całości i możliwości złożenia przez A. M. do dnia [...] dodatkowych oświadczeń oraz zapoznania się z materiałami. Strona nie skorzystała z tej możliwości.
W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano, że warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Zgodnie z jej art. 2 ust. 1 i 2 beneficjentem płatności jest:
- posiadacz gospodarstwa rolnego, w ramach którego posiada grunty rolne,
- grunty te utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz
- łączna powierzchnia działek rolnych, które kwalifikują się do objęcia płatnościami jest nie mniejsza niż 1 ha.
Istotą płatności obszarowych jest przyznanie ich osobie, która jest faktycznym posiadaczem gruntów, która rzeczywiście je uprawia, to znaczy decyduje, co uprawiać i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony. Posiadanie jest stanem faktycznym władania rzeczą. Ustawa, o której mowa wyżej, nie zawiera definicji posiadacza gospodarstwa, dlatego należy stosować definicję zawartą w art. 336 k.c. Wedle tego przepisu posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jako użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
W dniu składania przez A. M. wniosku o płatności, to jest w dniu [...] oraz w dniu składania wniosku o płatność przez E. F., to jest [...] sporne grunty były prawomocnie przysądzone E. F., który nabył je w wyniku wygranej w dniu [...] licytacji.
Przedmiotem licytacji była nieruchomość o powierzchni 98,33 ha, położona w R., opisana w księdze wieczystej KW nr [...] oraz nieruchomość o powierzchni 29,92 ha położona w Ł., opisana w księdze wieczystej KW nr[...] . Ponadto E. F. został ustanowiony zarządcą nabytej nieruchomości.
W ocenie organu I instancji, swobodę podejmowania decyzji, co i kiedy uprawiać na spornych działkach miał zatem E. F., a A. M. miał tego świadomość, gdyż będąc dłużnikiem spowodował konieczność przeprowadzenia licytacji, w wyniku której utracił prawo do spornych gruntów. Materiał dowodowy dotyczący wykonywania zabiegów agrotechnicznych na spornych działkach w 2004 r. został zinterpretowany przez Dyrektora D. Oddziału Regionalnego na korzyść E. F. Odmówiono wiarygodności zeznaniom świadków przedstawionych przez A. M., przyjmując jednocześnie oświadczenia świadków strony przeciwnej. Zdaniem Kierownika Biura Powiatowego w P. wiarygodność świadków powołanych przez E. F. również wzbudza wątpliwość. Były to osoby świadczące odpłatnie na rzecz E. F. usługi związane z uprawą spornych gruntów, czyli były zainteresowane korzystnym dla niego zakończeniem sprawy, dzięki czemu mogły liczyć na kolejne zlecenia w przyszłości. Wiedza dotycząca zarówno zabiegów agrotechnicznych, jak i spornych gruntów, na których te zabiegi dokonywano, wskazuje jednak, ze świadkowie wskazani przez E. F. byli bardziej wiarygodni od świadków powołanych przez stronę przeciwną. Świadkowie powołani przez A. M. składali podczas rozpraw w 2005 r. sprzeczne zeznania do tych złożonych w 2004 r., twierdzili, że o fakcie uprawiania przez stronę niektórych gruntów słyszeli od osób trzecich, nie potrafili wskazać rodzajów upraw na spornych gruntach i ponadto w przypadku niektórych stwierdzono fakt koligacji rodzinnych z M. M., co zmniejszyło ich wiarygodność.
Organ I instancji mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny, wskazał, iż zostały zastosowane sankcje polegające na:
I. Jednolita płatność obszarowa – 2004
(kod FEOGA:050212020000001, krajowa pozycja budżetowa:99999999999)
Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 wynosiła 161,45 ha.
Powierzchnia zatwierdzona wynosiła 112,95 ha, czyli mniej o 48,50 ha.
Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku i zatwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnej wynosi 42,94 % (48,50 ha/112,95 ha x 100). W związku z tym organ I instancji odmówił przyznania płatności na rok 2004 (w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru) ze względu na zawyżoną deklarację powierzchni działek rolnych.
Podstawę odmowy płatności i nałożenia kary pieniężnej stanowi art. 5 pkt 1 Rozporządzenia nr 2199/2003.
Zgodnie z powyższym przepisem, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 lit r.) rozporządzenia nr 2419/2001, to znaczy taką, dla której wszystkie warunki ustanowione w przepisach w zakresie przyznawania pomocy zostały spełnione, jest większa niż 3 %, ale nie większa niż 30 % wyznaczonego obszaru, kwota, jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu JPO, jest zmniejszona za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych funduszy dla tej różnicy. Jeżeli natomiast różnica jest większa niż 30 % wyznaczonego obszaru, żadna pomoc nie jest przyznawana.
II. Uzupełniająca Płatność Obszarowa – 2004
(kod FEOGA:0504000000401, krajowa pozycja budżetowa: 00003301038)
Powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004 wynosiła 71,68 ha.
Powierzchnia zatwierdzona wyniosła 48,97 ha, czyli mniej o 22,71 ha.
Wyliczenie procentowej różnicy w powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku i zatwierdzonych w wyniku kontroli administracyjnej wyniosło 46,37 % (22,71 ha/48,97 ha x 100).
W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. odmówił przyznania płatności na rok 2004 (w rozumieniu art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru) ze względu na zawyżoną deklarację powierzchni działek rolnych.
Podstawę odmowy płatności stanowi art. 32 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001.
Zgodnie ze wskazanym przepisem, jeżeli w odniesieniu do całkowitej określonej powierzchni objętej stosowaniem pomocy w ramach schematów pomocowych zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną o więcej niż 30 %, pomoc, do której rolnik byłby uprawniony, zostanie odmówiona dla odnośnego roku kalendarzowego w ramach tych schematów pomocowych.
Decyzja organu I instancji spowodowała odmowę przyznania A. M. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, co w konsekwencji oznaczało konieczność zwrotu na rzecz ARiMR wypłaconych już z tego tytułu środków w wysokości 45 577,59 zł, powiększonych o odsetki.
W dniu [...] wpłynęło do Kierownika Biura Powiatowego w P. odwołanie, jakie złożył A. M. , a w dniu [...] wpłynęło odwołanie jego pełnomocnika. W obu pismach zarzucono organowi I instancji stronniczość i wybiórczość w ocenie materiału dowodowego oraz nie uwzględnienie interesu A. M.. Stwierdzono, że to skarżący był faktycznym użytkownikiem spornych działek w 2004 roku, natomiast E. F. objął w posiadanie sporne działki znacznie później.
W dniu [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na podstawie art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 roku o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 1994 r. Nr 1, poz. 2 ze zm.), art. 138 § 1 ust. 1 kpa, art. 3 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, art. 138 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 22 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004 r.) oraz art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 3 do 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.), wydał decyzję Nr[...] , którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż strona w odwołaniu powołała zdarzenia, które zostały w toku postępowania wyjaśniającego podważone, a także opiera się na faktach, które miały miejsce w 2003 r. Ustalenia komisji, która w 2003 r. szacowała straty w zasiewach w wyniku wystąpienia klęski suszy, nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ nie dotyczą roku 2004. Strona zarzuciła także stronniczość i brak kompetencji pracowników Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, co jest w ocenie organu całkowicie bezpodstawne. Zarzuty dotyczące zastraszania świadków w świetle zgromadzonych dowodów wydają się bezpodstawne i niezrozumiałe. Ustalenia poczynione podczas postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji nie budzą wątpliwości, kto był faktycznym użytkownikiem spornych gruntów. Ponadto organ odwoławczy powtórzył argumentację podniesioną przez Kierownika Biura Powiatowego w zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej.
A. M. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich, przez dowolne uznanie, że w 2004 r. faktycznym użytkownikiem spornych działek był inny producent rolny, przy nieprawdziwym założeniu organu II instancji, że w odwołaniu od decyzji strona skarżąca powołała się na fakty z 2003 r.;
- art. 138 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 22 Rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 29 października 2004 r. oraz art. 3 ust. 1 w związku z art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., przez dowolne przyjęcie, że skarżący zadeklarował obszar do produkcji rolnej, którego różnica w stosunku do ustalonej w wyniku kontroli administracyjnej powierzchni użytkowanych przez niego gruntów wynosi 42,94 %;
- art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. przez odmowę przyznania płatności bezpośrednich w przypadku gdy zadeklarowany we wniosku przez A. M. obszar przekracza obszar zatwierdzony o 46,37 %, a dopłaty przyznaje się, gdy różnica pomiędzy obszarem deklarowanym a ustalonym wynosi 20-50 %.
Dodatkowo w skardze podniesiono, że w obliczeniach wielkości obszarów gruntów zajmowanych do produkcji rolnej przez skarżącego dokonanych przez organ I i II instancji nie uwzględniono faktu, że przeciwko E. F. toczy się postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w G. o zniszczenie upraw A. M.
Ponadto, w ocenie skarżącego, organ odwoławczy naruszył przepis art. 77 § 1 i § 2 kpa, przez niedopuszczenie i nie odniesienie się do wnioskowanego przez pełnomocnika skarżącego w jego odwołaniu od decyzji organu I instancji dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w G. i w konsekwencji doszło do naruszenia przepisu art. 78 kpa.
Zdaniem skarżącego organ administracji publicznej naruszył także art. 2, 7 oraz art. 32 Konstytucji RP przez nie traktowanie w ten sam sposób wszystkich uczestników postępowania prowadzących działalność rolniczą.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przyznanie mu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004 w należnej wysokości oraz o przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia występują. Skarga zatem zasługiwała na uwzględnienie.
Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma to, czy w 2004 r. skarżący A. M. był faktycznym posiadaczem przedmiotowych gruntów, to jest działek ewidencyjnych o numerach:[...] , położonych w województwie d., powiecie p., gminie R., obrębie R. i Ł. , zapisanych w Księgach Wieczystych nr[...] , prowadzonych przez Sąd Rejonowy w G.
Ze znajdujących się w aktach administracyjnych odpisów z Ksiąg Wieczystych nr [...] (działki nr[...] ) oraz nr [...] (działki nr[...]), prowadzonych przez Sąd Rejonowy w G., wynika, że przedmiotowe działki w dniu [...] stanowiły własność A. M.. Z zaświadczenia Urzędu Gminy R. z dnia[...] . Nr [...] również wynika, iż w skład gospodarstwa rolnego A. M. wchodzą m.in. działki nr[...] , położone w obrębie R. oraz nr[...] , położone w obrębie Ł., podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym. Także z kserokopii wykazów właścicieli i władających działkami na dzień [...] wynika, iż działki nr [...] (obręb R.) oraz nr [...] (obręb Ł.), stanowią własność A. M.
Postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] przysądzono na rzecz E. F. własność nieruchomości położonej w R., dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...] oraz nieruchomości położonej w J., dla której prowadzona jest księga wieczysta Kw nr[...].
Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. uchylił wpisy w księgach wieczystych nr [...] i wniosek E. F. o ujawnienie w księgach wieczystych jego praw własności zgodnie z postanowieniem z dnia [...] oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek E. F. nie może zostać uwzględniony do czasu uprawomocnienia się orzeczenia o przysądzeniu prawa własności.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, przed Sądem Rejonowym w G. toczy się postępowanie karne w sprawie [...] przeciwko E. F. o czyn z art. 288 § 1 kk, polegający na tym, że w [...] na terenie gminy R., woj. D., zniszczył uprawy rolne, w ten sposób, że wydał polecenie swoim pracownikom zaorania pól z zasiewami należącymi do A. M., powodując tym straty w łącznej kwocie 100.808,46 zł na szkodę A. M.
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, iż zachodzą poważne wątpliwości, czy rzeczywiście w 2004 r. E. F. był faktycznym posiadaczem przedmiotowych gruntów, a zatem czy stanowisko organów administracyjnych orzekających w tej sprawie jest prawidłowe. Zauważyć wypada, że z treści postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia[...] sygn. akt [...] wynika, iż orzeczenie o przysądzeniu prawa własności przedmiotowych nieruchomości na rzecz E. F. nie było wówczas prawomocne. Ponadto podkreślić należy, że ewentualny wyrok skazujący prawomocnie E. F. za opisany wyżej czyn przesądziłby, że to nie on był faktycznym użytkownikiem przedmiotowych gruntów. Skoro bowiem w postępowaniu karnym Sąd Rejonowy w G. uznałby, że E. F. zniszczył uprawy rolne należące do skarżącego, to tym samym przesądziłby, iż w 2004 r. E. F. nie był faktycznym posiadaczem przedmiotowych gruntów i ich nie uprawiał. Uniewinnienie zaś E. F. od popełnienia zarzucanego mu czynu wskazywałoby na to, że w 2004 r. był on rzeczywiście posiadaczem tych gruntów (chyba że w postępowaniu karnym ustalonoby, że zniszczenia mienia A. M. dokonała inna osoba, a nie E. F.). Tak więc prawomocny wyrok w sprawie [...] będzie miał istotny wpływ na treść przedmiotowego rozstrzygnięcia. Tymczasem organy administracyjne obu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę pominęły zupełnie fakt, że przeciwko E. F. toczy się postępowanie karne i same przesądziły, że w 2004 r. E. F. był faktycznym posiadaczem przedmiotowych działek.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło