II SA/Wr 874/01

WyrokWSA we Wrocławiu2004-03-24

Skład orzekający: Asesor WSA Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie świadczenia pieniężnego, wydana na podstawie przepisu uznanego następnie za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona?
Ratio decidendi
Decyzja organu administracyjnego, która została wydana na podstawie przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W związku z tym, sąd administracyjny, stwierdzając taką podstawę, powinien uchylić zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
I.S. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po terminie, co skutkowało umorzeniem postępowania przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Decyzja ta została utrzymana w mocy. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że opóźnienie wynikało z konieczności skompletowania dokumentów. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, która została wniesiona przed wejściem w życie przepisów o sądach administracyjnych, ale nie zakończona przed 1 stycznia 2004 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy, zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego i nie orzeczono w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia : Asesor WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r . na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję utrzymaną nią w mocy II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz I. S. kwotę 10 ( słownie : dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., dalej: Kierownik Urzędu, na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) , utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r., Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku I. S. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, wniesionego po upływie terminu. Na decyzję tę skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła I. S. podnosząc, że złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego po terminie, ponieważ musiała skompletować wymagane dokumentów potwierdzające jej pracę przymusową . W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje : Skarga została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 , poz. 368 ze zm. ) jednakże do końca 2003 r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone. Zgodnie z art. 97 § 1ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U.153, poz. 1271 ze zm. ), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ) stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 145 a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się jednolicie, że skoro stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z konstytucją , umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego ( przesłanką wznowienia ), to taka sytuacja uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jest bowiem zasadą, że Naczelny Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego ( z wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 200 / 01. Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. , sygn. akt P 24/02 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 , poz. 395 ze zm) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust 1 Konstytucji ( Dz. U. z 2003 r. Nr 110 , poz. 1060 ). Przepis art. 4 ustawy o świadczeniu pieniężnym ( ... ) stanowił, że wnioski o których mowa w ust. 1, zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Akt normatywny uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą nie powinien być stosowany prze Sąd w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (postanowienie z dnia 7 grudnia 2000 r., III ZP 27 / 00 , OSNZU 2001 / 10 / 331). Przepis art. 4 ust 5 ustawy oświadczeniu pieniężnym ( ... ) został powołany w obu wymienionych wyżej decyzjach Kierownika Urzędu w uzasadnieniu umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania tego rodzaju świadczenia gdyż wniosek o jego przyznanie został wniesiony po dniu [...] r. Jednakże skoro przepis ten został uznany za niekonstytucyjny, co stwarza podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( art. 145 a § 1 kpa ) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Sprawa przy tym zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy została rozpoznana w trybie uproszczonym. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania sądowego oparto na podstawie art. 55 ust 1 cytowanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 wymienionych wcześniej Przepisów wprowadzających ( ... ). Sąd nie orzekł w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji gdyż nie ma ona przymiotu wykonalności ( art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło