II SA/Wr 88/16
WyrokWSA we Wrocławiu2016-05-05
Skład orzekający: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędzia WSA Władysław Kulon, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, wydane przez organ pierwszej instancji, podczas gdy sprawa została już rozstrzygnięta przez organ drugiej instancji, jest wadliwe i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia DWINB oraz poprzedzającego go postanowienia PINB, ponieważ organ pierwszej instancji (PINB) nie był właściwy do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sytuacji, gdy sprawa została już rozstrzygnięta przez organ drugiej instancji (DWINB). Zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a., organem właściwym do wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Rozpoznanie wniosku przez niewłaściwy organ stanowi rażące naruszenie przepisów o właściwości, skutkujące nieważnością postępowania na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Strona Z. Z. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniem PINB w O. odmawiającym wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania wiaty gospodarczej na garażową. PINB w O. odmówił wznowienia postępowania, uznając wniosek za złożony po terminie. DWINB utrzymał w mocy postanowienie PINB. WSA we Wrocławiu stwierdził nieważność obu postanowień, uznając, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania był DWINB, a nie PINB, co stanowiło rażące naruszenie przepisów o właściwości.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia DWINB oraz poprzedzającego go postanowienia PINB w O. Zasądzono od DWINB na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi H. Z. i Z. Z. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji; II. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wywiedzionej przez H. i Z. Z.ch do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej - DWINB) z dnia [...] r., nr [...], którym ów organ podając w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 267 z 2013 r. z późn. zm. - dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu zażalenia Z. Z. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (dalej - PINB) z dnia [...] r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem PINB w O. z dnia [...] r., nr [...] odmawiającym wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania wiaty gospodarczej na wiatę garażową przy ul. L. w O.. Z akt administracyjnych przedłożonych przez organ łącznie z odpowiedzią na skargę wynika, że oprotestowane skargą postanowienie zapadło w następującym stanie prawnym i faktycznym.
Pismem z dnia 16 czerwca 2014 r. Z. Z. wystąpił do PINB w O. z żądaniem ,,zajęcia stanowiska" w sprawie wiaty wybudowanej na nieruchomości przy ul. L. w O.. Organ nadzoru budowlanego I instancji pismem z dnia 16 lipca 2014 r. poinformował o wyznaczeniu terminu przeprowadzenia oględzin, zaś samą czynność przeprowadzono w dniu 12 sierpnia 2014 r., co udokumentowano protokołem czynności kontrolnych zawierającym także dokumentację fotograficzną. W dniu [...] r. PINB w O. wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 123 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego. Na uzasadnienie swojego stanowiska organ I instancji podał, że w myśl art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa wart. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpatrywanym przypadku organ nadzoru budowlanego uznał, iż brak jest uzasadnionych podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, ponieważ organ prowadził postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania wolnostojącej wiaty przy ul. L. w O., (znak [...]), które umorzył decyzją z dnia [...] r., nr [...], która została zaskarżona przez Z. Z., a organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał ją w mocy. Obiekt został wybudowany na podstawie zgłoszenia z dnia 7 czerwca 2013 r. (znak [...]). Nie została dokonana zmiana sposobu użytkowania, gdyż z dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nie można wywieść wniosku, że funkcja wiaty ma znaczenie dla skorzystania z możliwości zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Każda wiata przeznaczona do pełnienia różnorakiej funkcji w tym garażowej, jest objęta hipotezą normy prawnej z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy (powierzchnia zabudowy do 25 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki). Nie stwierdzono, iż wody opadowe z obiektu budowlanego - wiaty są odprowadzane za pomocą istniejącego przyłącza do kanalizacji deszczowej, a jedynie iż są rozprowadzone na teren działki inwestora w celu nawodnienia iglaków. Natomiast "instalacja" służąca do nawadniania roślin nie podlega jurysdykcji Prawa budowlanego.
Na skutek zażalenia Z. Z. DWINB postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji podzielając prawidłowość postanowienia pierwszoinstancyjnego opisał stan sprawy objętej rozstrzygnięciem oraz szeroko cytując stanowisko doktryny i orzecznictwo sądowoadministracyjne scharakteryzował instytucję umorzenia postępowania w trybie art. 61a k.p.a.. Odnosząc się do istoty samej sprawy DWINB zaznaczył, że organ stopnia powiatowego prowadził już postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania wolnostojącej wiaty przy ul. L. w O. i wydał decyzję z dnia [...] r., nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego. Decyzja ta została oprotestowana odwołaniem przez Z. Z., a organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał ją w mocy.
Na tym etapie postępowania wydawane były rozstrzygnięcia o charakterze wpadkowym. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] DWINB w trybie art. 113 § 1 k.p.a. dokonał sprostowania swojego postanowienia z dnia [...] r., nr [...] w zakresie oczywistej omyłki pisarskiej. Na skutek zażalenia Z. Z. na powyższe postanowienie sprawa była przedmiotem badania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie DWINB z dnia [...] r., nr [...] w całości i w ramach własnego rozstrzygnięcia dokonał sprostowania omyłek pisarskich w postanowieniu DWINB z dnia [...] r., nr [...].
Pismem z dnia 5 maja 2015 r. kierowanym do PINB w O. zatytułowanym ,,zażalenie oraz zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa oraz przekroczenia uprawnień przez pracownika PINB w O." Z. Z. zwrócił uwagę na funkcję przedmiotowej wiaty jako wiaty garażowej oraz wprowadzenia przez inwestora w błąd organów administracyjnych co do faktycznej funkcji obiektu. Dodatkowo złożył on wniosek o odsunięcie pracownika organu G. K. od prowadzenia postępowania oraz rzetelne i uczciwe rozpatrzenie sprawy budowy wiaty. Na wezwanie organu z dnia 2 lipca 2015 r. o uzupełnienie braków formalnych pisma m.in. poprzez sprecyzowanie treści żądania, wnioskodawca pismem z dnia 10 lipca 2015 r. podał, że wnosi o ,,wznowienie postępowania nr [...] z dnia [...] r.".
PINB w O. w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 149 § 1 i § 3 w związku z art. 126 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem PINB w O. z dnia [...] r., nr [...] odmawiającym wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany sposobu użytkowania wiaty gospodarczej na wiatę garażową przy ul. L. w O.. W uzasadnieniu postanowienia jako podstawowy powód odmowy wznowienia postępowania podano przyczyny przedmiotowe wynikające z faktu żądania wznowienia postępowania po upływie terminu w odniesieniu do Z. Z.. W ocenie PINB organ prowadzący postępowanie wznowieniowe powinien skupić się na przesłankach formalnych, umożliwiających wszczęcie postępowania wznowieniowego, a mianowicie na tym, czy podanie pochodzi od strony postępowania, wskazano na podstawę prawną żądania wymienioną w art. 145 k.p.a. oraz czy podanie zostało złożone w określonym ustawą terminie. Precyzyjnie odnosząc się do przesłanek decydujących o wszczęciu postępowania wznowieniowego organ podał, że postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] organ nadzoru budowlanego odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego z uwagi, na brak merytorycznych podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, co zostało omówione w postanowieniu i o czym został poinformowany wnioskodawca. Wnioskodawca Z. Z. nie wskazał podstawy prawnej swego żądania wymienionego w art. 145 k.p.a., natomiast informacja o terminie, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, może pochodzić zarówno od organu, który wydał decyzję/postanowienie, jak i z dowolnego innego źródła, aby tylko wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Aby strona mogła wnieść podanie o wznowienie danego postępowania ze skutkiem prawnym, winna udowodnić okoliczności wskazujące na dotrzymanie wymaganego miesięcznego terminu od chwili dowiedzenia się. W istniejących okolicznościach sprawy zdaniem PINB nie było merytorycznych podstaw do prowadzenia postępowania, (jego wszczęcia), wobec czego należało odmówić jego wszczęcia w trybie art. 61a k.p.a., gdyż wnioskodawca o treści kwestionowanego postanowienia wiedział od dnia 20 sierpnia 2014 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 05 maja 2015 r. i uzupełnił go w dniu 10 lipca 2015 r., a więc z uchybieniem miesięcznego terminu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Z. Z. stwierdził, że pracownik PINB w O. odmówił wszczęcia postępowania we własnej sprawie, gdyż jest stroną postępowania. Ponadto inwestor złożył do Starostwa Powiatowego w O. oraz Zarządu Dróg i Zieleni w O. wnioski o zgodę na wybudowanie wiaty gospodarczej, która nie będzie służyła jako miejsce postojowe samochodu. Na podstawie złożonych wniosków udzielono inwestorowi zgody na budowę lecz w rzeczywistości powstała nie wiata "gospodarcza" a wiata garażowa z automatycznie otwieraną bramą wyjazdową na ulicę. Przez 360 dni w roku w wiacie tej garażowany jest samochód osobowy, a więc inwestor dokonał jawnego oszustwa. Według autora zażalenia inwestor nie dokonał zawiadomienia organów wydających zgodę na postawienie wiaty o zmianie przeznaczenia i sposobu użytkowania wiaty, która od jej wybudowania tj. od dnia 1 września 2013 r. faktycznie jest użytkowana niezgodnie z wydanymi pozwoleniami. W postanowieniu z dnia [...] r., nr [...] PINB w O. (G. K.) świadomie dokonał zmiany nazwy wiaty z "gospodarczej" na "wolnostojącą" i samowolnie uznał, że taka wiata może pełnić różnorakie funkcje, w tym garażową. Działanie to żalący się określił jako ,,celowa manipulacja, czyli oszustwo". Na koniec Z. Z. dopatrując się możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na przekroczeniu uprawnień przez pracownika PINB w O., a także inwestora wniósł o przekazanie sprawy organom ścigania. Nadto podał, że przedmiotowa wiata jest trzecim obiektem budowlanym na działce inwestora i nie posiada niczyjej zgody.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] DWINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB w O. z dnia [...] r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego zamieszczono twierdzenia związane z samą instytucją procesową wznowienia postępowania oraz ustawowymi przesłankami wdrożenia tego trybu. W swoich rozważaniach organ odwoławczy dokonał rozróżnienia wznowienia postępowania na dwie fazy, przy czym pierwsza związana jest z badaniem przez organ czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. oraz 145a i 145b kpa oraz czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Negatywna weryfikacja którejkolwiek z tych przesłanek powoduje odmowę wznowienia postępowania z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 k.p.a. jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła swoje żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a.
Następnie po przytoczeniu treści art. 148 k.p.a. oraz art. 148 § 1 k.p.a. DWINB podał, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.), a wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które następnie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (art. 149 § 3 k.p.a.).
W dalszej części uzasadnienia postanowienia organ II instancji podał, że ,,W niniejszej sprawie organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem PINB w O. nr [...] z dnia [...] r. odmawiającym wszczęcia postępowania administracyjnego. W związku z powyższym wyjaśnić należy, iż w ww. sprawie postępowanie nie może zostać wznowione, gdyż postępowanie nie zostało wszczęte". Zamieszczono również uwagę, że strona skarżąca o treści kwestionowanego postanowienia wiedziała od dnia 20 sierpnia 2014 r., a wniosek o wznowienie postępowania uzupełniony został w dniu 10 lipca 2015 r., co jednoznacznie stanowi uchybienie miesięcznego terminu. Na tle orzeczeń sądów administracyjnych opisane zostały wymogi wniosku o wznowienie postępowania w myśl art. 63 § 2 k.p.a.
H. i Z. Z. na postanowienie DWINB wywiedli skargę (nazwaną zażaleniem) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarga mimo braku wniosku procesowego odnośnie zaskarżonego aktu wskazywała na jego wadliwość. Skarżący argumentowali skargę twierdzeniami zbliżonymi do zamieszczonych w zażaleniu, a mianowicie garażową funkcją wiaty, wprowadzeniem przez inwestora w błąd organów administracyjnych, uznaniem przez pracownika PINB w O., że wiata może pełnić różnorakie funkcje oraz wybudowaniem wiaty jako trzeciego budynku na nieruchomości poza budynkiem mieszkalnym.
W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o oddalenie skargi, podając że po zapoznaniu z jej treścią nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia w trybie samokontroli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie niezależnie od zarzutów w niej zawartych.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wynikający z art. 134 § 1 p.p.s.a. brak związania granicami skargi oznacza, że Sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym związany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.
Badając w tym zakresie niniejszą sprawę Sąd uznał, że koniecznym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia DWINB, a także poprzedzającego go postanowienia PINB w O.. Dla wskazania przesłanek uzasadniających konieczność eliminacji rozstrzygnięć organów obu instancji z obrotu prawnego należy w pierwszym rzędzie przypomnieć o wydanych już przez organy aktach administracyjnych wiążąc to z nadzwyczajnym trybem ich weryfikacji jakiego zażądał wnioskodawca. Otóż z akt administracyjnych wynika, że PINB w O. decyzją z dnia [...] r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania wiaty przy ul. L. w O.. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez DWINB decyzją z dnia [...] r., nr [...]. W następstwie wniosku Z. Z. dotyczącego zagadnień związanych z przedmiotową wiatą w postaci podłączenia wód opadowych do kanalizacji burzowej, wybudowania jej bez pozwolenia oraz garażowania samochodu, PINB w O. w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego następnie utrzymane w mocy postanowieniem DWINB z dnia [...] r., nr [...]. Po sprecyzowaniu wniosku Z. Z. z dnia 5 maja 2015 r. jednoznacznie ustalono, że wnioskodawca żąda wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem PINB w O. z dnia [...] r., nr [...]. Z kolei postanowienie PINB w O. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem PINB w O. z dnia [...] r., nr [...] zostało wydane na podstawie art. 149 § 1 i § 3 k.p.a.. DWINB uznając zaprezentowane stanowisko organu I instancji za prawidłowe postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] utrzymał je w mocy.
Z przedstawionych rozstrzygnięć niespornie wynika, że w każdym przypadku zapadały akty administracyjne na poziomie organów obu instancji, a uwaga ta dotyczy także postanowienia PINB nr [...], w stosunku do którego złożony został wniosek o wznowienie postępowania, bowiem w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie DWINB nr [...]. Treść art. 150 § 1 k.p.a. nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych statuując zasadę, w myśl której organem administracji publicznej właściwym w sprawach wznowienia postępowania jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W realiach niniejszej sprawy postępowanie, w którym zapadło postanowienie nr [...] objęte wnioskiem wznowieniowym zakończyło się postanowieniem DWINB nr [...], a zatem organem wymienionym w art. 150 § 1 k.p.a. właściwym do wznowienia postępowania w myśl wskazanego normatywu był organ II instancji tj. DWINB. Tymczasem o odmowie wznowienia postępowania w trybie nadzwyczajnym orzekł PINB w O., zaś DWINB pozostający organem właściwym w sprawie, mimo wady tego postanowienia w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Organ II instancji w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r., nr [...] przypomniał zapis art. 148 § 1 k.p.a., z którego wynika, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji i zdaje się, że z tego przepisu wywiódł właściwość organu I instancji pomijając treść art. 150 § 1 k.p.a. Tymczasem organ, który wydał decyzję ostateczną (postanowienie), po otrzymaniu żądania wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania lub gdy stwierdza z urzędu podstawy do wznowienia, obowiązany jest z urzędu zbadać swoją właściwość w sprawie (art. 19 k.p.a.) i w razie gdy ustali, iż wydawane było rozstrzygnięcie przez organ wyższy instancyjnie przekazać sprawę temu organowi jako właściwego. Z uwagi na sankcję nieważności (ze względu na naruszenie przepisów o właściwości art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), prawidłowe ustalenie organu na gruncie regulacji zawartej w art. 150 § 1 k.p.a. jest brzemienne w skutkach. Przepis ten co prawda poprzez zamieszczenie określenia ,,organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji" nie wskazuje wprost, który jest to organ lecz wystarczającym zabiegiem pozwalającym na ustalenie tej kwestii przez organ, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym wydanie postanowienia przez organ I instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie objęte wnioskiem wznowieniowym objęte było kontrolą instancyjną w zwykłym trybie administracyjnym pozwala na przyjęcie, iż postanowienie PINB z dnia [...] r., nr [...] obarczone jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Wadą rażącego naruszenia prawa dotknięte jest również postanowienie DWINB z dnia [...] r., nr [...] albowiem organ ten nie był właściwy instancyjnie aby prowadzić postępowanie w charakterze organu drugiej instancji. Rozpoznanie złożonego zażalenia w tych okolicznościach należy traktować za naruszenie przepisów o właściwości instancyjnej organu – art. 150 § 1 k.p.a. Skład orzekający Sądu w pełni akceptuje i przyjmuje jako własne stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie w wyroku z dnia 13 listopada 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 1463/07), że ,,Każdy przypadek naruszenia przepisów o właściwości (miejscowej, rzeczowej, instancyjnej) stanowi o naruszeniu przepisu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a." - patrz Lex nr 495251. Z tej przyczyny akty administracyjne organów obu instancji wydane w trybie nadzwyczajnym naruszają prawo w sposób nie pozwalający na akceptacje z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawnego - art. 2 Konstytucji RP - a to obliguje Sąd orzekający w sprawie do stwierdzenia ich nieważności w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
W tych okolicznościach sprawy Sąd czuje się zwolniony z merytorycznej oceny zarzutów skargi, tym bardziej że dotyczą one identycznych okoliczności jakie winien zweryfikować właściwy organ rozważając skuteczność wniosku o wznowienie postępowania.
Na marginesie Sąd podkreśla, że skarga na kwestionowane rozstrzygnięcie została złożona przez H. i Z. Z. mimo tego, że w toku dotychczasowego postępowania organy za stronę uznały wyłącznie Z. Z.. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 11 kwietnia 2005 r. (sygn. akt OPS 1/04) wyraził stanowisko, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną może z urzędu badać czy skarga ta została wniesiona przez stronę. Przywołana teza zdaje się nie tracić na aktualności w postępowaniu przed sądem I instancji, gdy skarga zdaje się być wniesiona przez osobę, co do której istnieją uzasadnione podstawy do przyznania jej atrybutu strony. W niniejszym przypadku na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. skarżący Z. Z. oświadczył do protokołu, że H. Z. jest jego żoną i współwłaścicielką nieruchomości przy ul. L. w O.. Wobec tego Sąd rozpoznał skargę H. i Z. małżonków Z. zaś zadaniem właściwego organu przystępującego do ponownego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania będzie uwzględnienie tej okoliczności jako istotnej z punktu widzenia poprawności dotychczas wydanych rozstrzygnięć. Pamiętać należy jednak o ograniczeniach wynikających z art. 147 k.p.a.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę, właściwy organ, kierując się normą zawartą w art. 153 p.p.s.a. uwzględni ocenę prawną i wytyczne Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło