II SA/Wr 880/14

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia ... w przedmiocie nakazania rozbiórki samowolnie rozbudowanej części wielorodzinnego budynku mieszkalnego obejmującej zadaszenie i zabudowę części balkonu zlokalizowanego na ostatniej kondygnacji budynku postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata i zwolnienia z wpisu sądowego do skargi w zakresie przekraczającym kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzą z małoletnim synem, ich dochód brutto wynosi łącznie 9.400 zł; skarżący ma bezpłatny przestój w firmie budowlanej; mają liczne zobowiązania kredytowe (łącznie raty to ok. 3200 zł + linia kredytowa w rachunku w wysokości 4.000 zł), w tym kredyt w CHCP na zakup swojego mieszkania (50 m2) oraz kredyt na wykup mieszkania (80 m2) rodziców skarżącego (rodzice posiadają prawo dożywocia). W piśmie złożonym w dniu 25 lutego 2015 r. wnioskodawcy oświadczyli, że są w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, a skarżący jest po operacji wykrycia nowotworu. Z załączonych do pisma dokumentów wynika, że: skarżąca zawarła od 1 lutego 2015 r. umowę o pracę na czas nieokreślony z wynagrodzeniem brutto 8.000 zł; oplata za mieszkanie wynosi 503, 79 zł; posiadają niedopłatę za wodę (zestawienie półroczne) – 195, 80 zł oraz za gaz (zestawienie roczne)- 35, 25 zł, a opłatę za usługę telefoniczną ponoszą w wysokości 100, 85 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) wówczas Sąd może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Wniosek tylko częściowo zasługuje na uwzględnienie. Odmowa uwzględnienia wniosku w całości jest następstwem nie wykazania należycie przez wnioskodawców spełniania przesłanki do przyznania prawa pomocy. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy i okoliczności te -na żądanie Sądu- winny być należycie udokumentowane (art. 255 u.p.s.a.). W ocenie Sądu wnioskodawcy nie wyjaśnili i nie udokumentowali kilku istotnych okoliczności, które mogą kształtować ich sytuację finansową np. nie złożono dokumentu z którego wynikałby dochód uzyskiwany przez skarżącego (np. z umowy zlecenia) i nie określono jakiej wysokości skarżący posiada nie zapłacone wierzytelności; nie wyjaśniono czy skarżący nadal pozostaje pracownikiem "G.; nie przedłożyli wyciągów z rachunków należących do skarżącego, a w przypadku rachunków należących do skarżącej pominięto okres od 1 do 16 stycznia 2015 r.; nie przesłano dokumentów potwierdzających fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przez skarżącego, tego że poszukuje aktywnie pracy i faktu, że dotknięty jest chorobą nowotworową; nie przedłożono deklaracji podatkowej skarżącej PIT-37 za rok 2014 (nadesłano tylko PIT-11 od jednego pracodawcy); nadto nie określono i nie udokumentowano wysokości wszystkich swoich niezbędnych miesięcznych wydatków. Przyznanie prawa pomocy to w istocie "kredytowanie" kosztów postępowania z budżetu Państwa (czyli jest to dodatkowe obciążenie innych obywateli) i dlatego winno być udzielane wyjątkowo. W przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Do oceny możliwości uiszczenia przez skarżącą kosztów sądowych nie jest istotne źródło, z którego czerpie ona środki na koszty swego utrzymania (może to być m.in. wsparcie finansowe najbliższej rodziny czy pożyczka od osób trzecich). Obniżenie standardu życia w danym miesiącu wskutek konieczności poniesienia kosztów sądowych nie można utożsamiać z uszczerbkiem w swoim niezbędnym utrzymaniu. Podkreślić przy tym należy, iż spłata rat kredytu czy pożyczek nie stanowi wydatku niezbędnego, który mógłby mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, tym bardziej, że nie można oprzeć się wrażeniu, że skarżąca nazbyt lekkomyślnie (tj. nie patrząc na swoją zdolność kredytową) od dłuższego czasu bierze na siebie kolejne zobowiązania finansowe. Wnioskodawczyni od dłuższego czasu systematycznie korzysta z instrumentów kredytowych (linii kredytowej w rachunku i z co najmniej dwóch kart kredytowych) nie zważając na saldo rachunku w tej sytuacji niczym nieuzasadnione jest jej twierdzenie, iż nie posiada źródła z którego mógłby pokryć koszty sądowe. Wskazać należy, iż przedstawiane niedopłaty w opłatach za media nie świadczą o tym, że skarżący zaprzestali ich płacenia, tylko wynika to z normalnego okresowego rozliczenia tych mediów. Z załączonych rachunków wynik, że skarżący na bieżąco regulują swoje zobowiązania, a zatem zachowują zdolność finansową. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2, § 3 i § 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.