II SA/Wr 881/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. i M.W. na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 28 stycznia 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu formularz wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazali w nim, że na dochód dwuosobowej rodziny składają się ich emerytury w wysokości 841 zł (D.W.) i 1008 zł (M.W.), co daje łączny dochód w kwocie 1849 zł. Prócz emerytur nie posiadają żadnych innych źródeł dochodu. Wśród posiadanych składników majątkowych wymienili udziały we własności działek gruntu nr 96/1 i 96/2 w N.D. o łącznej pow. 2500 m2. Nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych. Postanowieniem z dnia 1 marca 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. skarżący wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia. Pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. wezwano skarżących o uzupełnienie wniosku poprzez nadesłanie następujących oświadczeń i dokumentów (bądź ich kserokopii): a) zaświadczenie za ostatnie dwa miesiące o wysokości świadczenia emerytalnego wnioskodawców i innych osób pozostających z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym; b) zaświadczenie potwierdzającego rejestrację w urzędzie pracy z prawem do zasiłku lub bez takiego prawa, jeżeli osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym są osobami bezrobotnymi, ewentualnie decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej; c) decyzja przyznająca świadczenia z opieki społecznej w okresie ostatniego półrocza (jeżeli wnioskodawcy i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym pobierają takie świadczenia); d) wyciągi z posiadanych przez wnioskodawców i osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z okresu ostatnich trzech miesięcy; e) deklaracje podatkowe (PIT) za rok 2011 (bądź jeśli został już złożony za rok 2012) wnioskodawców i pełnoletnich osób prowadzących wspólnie gospodarstwo domowe; f) rachunki (bądź przybliżone kwoty) świadczące o miesięcznych kosztach utrzymania rodziny, w tym wydatków związanych z utrzymaniem domu (tj. opłaty za gaz, energię elektryczną, czynsz, wodę, wywóz śmieci itd.). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wskazali, że nie mogą dołączyć dowodów do punktu b, są to dane chronione. Koszty sądowe pisania pism, wezwań, kser i przekazów oraz opłat sądowych znane są z urzędu. Ponadto, skarżący opłacają pełnomocnika z wyboru, zaś z pożyczonych pieniędzy opłacają inne sprawy zawisłe przed WSA we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej "u.p.p.s.a.", stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 245 § 1 u.p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). W rozpatrywanej sprawie D. i M.W. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, że spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wykazanie powyższych okoliczności, powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia (252 § 1 u.p.p.s.a.). Jeżeli zaś oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, zgodnie z art. 255 u.p.p.s.a. strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny lub mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne i niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przede wszystkim należy zauważyć, że nie wykonali wezwania z dnia 5 kwietnia br.. Oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i w kolejnych pismach, nie są jednak wystarczającym źródłem, w oparciu o które można by w pełni dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżących. W myśl zaś art. 255 u.p.p.s.a strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Oceniając zatem okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd doszedł do przekonania, że nie stanowią one podstawy uzasadniającej przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazali bowiem, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.. Stąd orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 u.p.p.s.a..