II SA/Wr 882/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-04-05

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która deklaruje dochody niższe od wydatków i jest współwłaścicielem nieruchomości, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli jej sytuacja materialna jest inna niż deklarowana, a wnioski są lakoniczne i pozbawione dokumentacji?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja materialna skarżących jest lepsza niż deklarowana, co wynika z faktu ustanawiania przez nich adwokatów z wyboru w innych sprawach, mimo wcześniejszego przyznania im prawa pomocy. Dodatkowo, lakoniczność wniosków i brak dokumentacji wydatków uniemożliwiły obiektywną ocenę sytuacji majątkowej, a argumentacja skarżących zawierała inwektywy zamiast dowodów.
Stan faktyczny
Skarżący D. i M.W. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na niskie dochody i wysokie wydatki, a także współwłasność gruntów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżyli sprzeciwem, podnosząc zarzuty o charakterze osobistym i obraźliwym wobec sądu. Sąd rozpoznał sprawę ponownie na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania D. i M.W. prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. i M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. i M.W., M.W. i J.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. postanawia: odmówić przyznania D. i M.W. prawa pomocy. D., M., M. i J.W. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu w dniu 28 stycznia 2013 r., skarżący D. i M.W. wnieśli o zwolnienie ich od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata A.K., podając w uzasadnieniu, że łączny ich miesięczny dochód brutto wynosi 1849 zł i są współwłaścicielami działek gruntu o łącznej powierzchni 2.500 m². W piśmie z dnia 18 lutego 2013 r. skarżący oświadczyli, że prócz emerytury nie mają innych źródeł dochodu, a wysokość ich wydatków wynosi 1925 zł i przekracza wysokość dochodu. Postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym odmówił przyznania D. i M.W. prawa pomocy. Pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. D. i M.W. złożyli sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia. Zdaniem D. i M.W., referendarz sądowy zmusza ich do sprzedaży ich części współwłasności, D.W. "była karana grzywną za wniosek o wyłączenie sędziów", "mafia pod nadzorem Sądu buduje się za darmo w priorytetach krajowych", a Sąd zmusza skarżących do "wyprzedaży współwłasności, do wyrzeczenia się własnych dzieci i działania na ich szkodę". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej u.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek D. i M.W. o przyznanie prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – w myśl § 2 art. 245 u.p.s.a. – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 u.p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt 1) i 2) u.p.s.a. wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Z oświadczenia D. i M.W. wynika, że łączny ich dochód brutto wynosi 1849 zł i nie uzyskują oni, poza emeryturą, innego dochodu z żadnego tytułu, a wysokość ich wydatków wynosi 1925 zł i przekracza wysokość dochodu. Skarżący są współwłaścicielami działek gruntu o łącznej powierzchni 2.500 m². Z informacji, jakie posiada Sąd z innych spraw, w których D. i M.W. są skarżącymi, wynika, że pomimo przyznawania im prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, D. i M.W. w wielu sprawach ustanowili adwokata z wyboru (np. w sprawach II SA/Wr 465/08, II SA/Wr 57/09, II SA/Wr 892/11). Powyższe świadczy, że w rzeczywistości ich sytuacja materialna jest inna – lepsza niż deklarowana we wnioskach o przyznanie prawa pomocy. Lakoniczność zaś wniosków i pism strony dotyczących prawa pomocy uniemożliwia dokonanie obiektywnej oceny jej sytuacji majątkowej, a tym samym odbiera jej możliwość ewentualnego uzyskania prawa pomocy. Podkreślić przy tym wypada, że pomimo wezwań Sądu skarżący nie udokumentowali ponoszonych przez siebie wydatków, a argumentację mającą na celu przedstawienie ich sytuacji materialnej często zastępowali inwektywami kierowanymi pod adresem Sądu, sędziów i referendarza sądowego. Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 245, art. 246 § 1 i art. 260 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło