II SA/Wr 883/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.S. o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i zagospodarowaniem terenu postanawia oddalić wniosek. J. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. (Nr[...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i zagospodarowaniem terenu wnosząc m.in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Motywując powyższe żądanie strona wskazała, że wystąpienie z wnioskiem o udzielenie ochrony tymczasowej wynika z zaistnienia przesłanek związanych z możliwością wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy istnieniu ważnego interesu strony. Zaprojektowany budynek usytuowany jest bowiem w odległości 1,04 m (od ściany garażu w projektowanym budynku) do budynku mieszkalnego jednorodzinnego należącego do skarżącego i przystąpienie do robót budowlanych związanych z realizacją inwestycji wiąże się z uszkodzeniem fundamentów i murów tegoż budynku. Zdaniem skarżącego potwierdzają to wnioski i zalecenia ekspertyzy technicznej dotyczącej wpływu wykonania wykopu budowlanego na budynki położone w sąsiedztwie projektowanego obiektu wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego, w której stwierdza się, że "zastosowanie najbezpieczniejszych metod zabezpieczenia wykopów w bezpośredniej bliskości istniejących budynków nie daje 100% pewności, że w obrębie tych budynków nie powstaną mniejsze lub większe uszkodzenia". Ponadto, zaplanowane wykopy na garaż podziemny usytuowany przy granicy z działką, będącą własnością wnioskodawcy, na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny skutkować mogą nieodwracalnym uszkodzeniem tego budynku, gdyż występujące tam tereny są podmokłe, a woda gruntowa utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie, o którym mowa powyżej sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 p.p.s.a.). Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. Ponadto należy zgodzić się ze stanowiskiem doktryny, że jeżeli zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę stanowi realizację "prawa zabudowy" (art. 4 tej ustawy) to wstrzymanie wykonania takiej decyzji musi być zawsze traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe i może dotyczyć tylko tych przypadków, w których rzeczywiście zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (A. Skoczylas, Wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonalności pozwolenia na budowę w świetle orzecznictwa NSA, Administracja. Teoria, Dydaktyka, Praktyka 2006 r., Nr 1, s. 24-26). Wydając zatem postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji jak i o odmowie wstrzymania, sąd winien odnieść się tylko do wykazania czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Omawianą kwestię sąd administracyjny powinien rozważyć przede wszystkim na podstawie okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę, ale musi uwzględnić także inne okoliczności, które mają znaczenie dla rozpoznania wniosku. Skutki udzielenia ochrony tymczasowej dotyczą przede wszystkim inwestora, gdyż nierzadko mogą spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zaakcentować jednakże trzeba, iż kontynuowanie prowadzonych przez inwestora prac budowlanych, zanim Sąd rozstrzygnie wszelkie sprawy dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę, odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora, a niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie może spowodować konieczność poniesienia ewentualnych kosztów związanych z rozbiórką wznoszonych obiektów budowlanych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 1368/08). Powyższe nie oznacza jednakże, że negatywnymi konsekwencjami wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być dotknięci także inni uczestnicy postępowania. Oceniając zatem wniosek dotyczący wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora jak i pozostałe strony tego postępowania. Rozpoznając wniosek skarżącego w zakresie tak rozumianych przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. uznać należało, że nie może on zostać uwzględniony. Przede wszystkim zważyć trzeba, że w złożonym wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej wnioskodawca jedynie wskazał, że przystąpienie do robót budowlanych związanych z realizacją inwestycji będzie wiązać się z uszkodzeniem fundamentów i murów należącego do niego budynku mieszkalnego w czym też upatruje niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody i spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Argumentując niniejsze twierdzenie skarżący przywołał fragment z ekspertyzy technicznej, w której rzeczoznawca podał, że nie można mieć 100% pewności, iż w budynkach znajdujących się w bezpośredniej bliskości nie powstaną - na skutek wykopów - mniejsze lub większe uszkodzenia. Tymczasem, aby stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi powołać się na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest na tyle zasadne i tak wysoce prawdopodobne, iż przemawia za wstrzymaniem inwestora w przysługujących mu prawach związanych z zabudową terenu, do którego posiada tytuł prawny. Tym samym same obawy wnioskodawcy nie mogą stanowić tu wystarczającej argumentacji, podobnie zresztą też jak przywołany fragment z ekspertyzy. Sąd administracyjny na tym etapie postępowania nie ma bowiem podstaw ani możliwości do poczynienia ustaleń w tej kwestii, jak też nie może oceniać wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej pod kątem merytorycznej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazać jedynie można, że w razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym zaskarżonej decyzji zawsze potencjalnie możliwa jest rozbiórka wybudowanego obiektu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącym, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do nieodwracalnego skutku. To inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona. W zaistniałych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.