II SA/Wr 887/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. Oddział we W. na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia (...) października 2018 r. nr (...) w przedmiocie w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2018 r. 2017 r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. (dalej: PINB), działając na podstawie art. 81c ust.2, art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nałożył na A. sp. z o.o. - jako operatora gazociągu – obowiązek dostarczenia w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia oceny technicznej odnoszącej się do elementów konstrukcyjnych dotyczącej stanu technicznego gazociągu niskiego ciśnienia przebiegającego przez działki nr (...), (...), (...) i (...) w S., gmina S.. W zażaleniu na powyższe postanowienie A. sp. z o.o. we W. (dalej jako A. sp. z o.o.) zarzuciła: 1) wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 28 k.p.a. polegające na skierowaniu obowiązku do podmiotu, który nie jest stroną w sprawie z uwagi na interesu prawnego, ponieważ przez wymienione działki nie przebiega gazociąg lecz instalacja wodna będąca w zarządzie B. sp. z o.o. w S., 2) naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności, które pozwoliłyby ustalić prawidłowy stan faktyczny sprawy i stwierdzić, że instalacja nie jest gazociągiem lecz urządzeniem do odprowadzania wody będącym w zarządzie B. sp. z o.o.w S.. W związku z tym A. sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu (...) października 2018 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że z Urzędu Miejskiego w S. wpłynęło pismo do PINB dotyczące złego stanu technicznego rury gazowej niskiego ciśnienia. PINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie złego stanu technicznego gazociągu. Z pisma Operatora Gazociągów Przesyłowych A. S.A. organ I instancji uzyskał informację, że eksploatacja sieci gazowych niskiego i i średniego ciśnienia wchodzi w zakres działania A. sp. z o.o. W dniu 22 czerwca 2017 r. przeprowadzony został przez PINB dowód z oględzin. Sporządzono protokół i wykonano 8 zdjęć obrazujących stan faktyczny urządzenia. Z protokołu wynika, że na przedmiotowych działkach znajduje się napowietrzny gazociąg niskiego ciśnienia dn 100, który posiada ubytki w osłonie stalowej w warstwie izolującej. Stalowe konstrukcje wsporcze posiadają korozję. Osłona gazociągu jest skorodowana. Podczas kontroli nie można było stwierdzić nieszczelności gazociągu. W ocenie organu odwoławczego przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego daje organowi nadzoru budowlanego podstawę do żądania od uczestników procesu budowlanego, inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych lub wykonywanych robót , a także stanu technicznego obiektu budowlanego, dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w określonym terminie. Uprawnienie to ma na celu umożliwienie prawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w postępowaniu administracyjnym. Niniejsze postępowanie stanowi etap postępowania wyjaśniającego, od którego wyników uzależniony jest dalszy byt prowadzonego postępowania administracyjnego. Po dostarczeniu przez zobowiązanego wymaganej oceny technicznej organ nadzoru budowlanego podejmie stosowną decyzję w oparciu o przepisy Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 6 p.b. obiekty budowlane winny być utrzymywane zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz w należytym stanie technicznym. Przez "należyty stan techniczny" należy rozumieć stan pełnej sprawności obiektu budowlanego lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń, zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy użytkowaniu obiektu lub jego części. W ocenie organu odwoławczego wyniki zgromadzonego materiału dowodowego pozwalały PINB do wydania zakwestionowanego postanowienia. Odnosząc się zaś do zażalenia organ wskazał, że w trakcie obu oględzin ustalone zostało, że mamy do czynienia z gazociągiem niskiego ciśnienia. W ocenie (...)WINB Inspektoraty zatrudniają odpowiednich fachowców, którzy przy wykorzystaniu zdobytej wiedzy i doświadczenia, w trakcie oględzin dokonują oceny, stwierdzenia istnienia konkretnych faktów, oznak, symptomów. Dlatego też brak jest podstaw do uznania, iz organ I instancji błędnie określił przedmiot postępowania, a tym samym adresata weryfikowanego rozstrzygnięcia. Żaląca się Spółka wiedziała od 15 czerwca 2018 r. o toczącym się postępowaniu, niemniej nie zgłaszała żadnych uwag czy wniosków do toczącego się postępowania. Nie przedłożono żadnych dokumentów , które mogłyby stanowić podstawę do uznania, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z gazociągiem niskiego ciśnienia. Ponadto z map znajdujących się w aktach sprawy oraz z Systemu Informacji Przestrzennej Powiatu W. wynika, że mamy do czynienia z gazociągiem niskiego ciśnienia, którego operatorem jest A. sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy we W.. Postanowienie (...)WINB doręczone zostało w dniu skarżącej w dniu 22 października 2018 r. Z akt administracyjnych organu II instancji wynika, że w dniu 16 października 2018 r. (data wpływu do organu 18.10.2018r.) nadana została przesyłka przez A. sp. z o.o. do (...)WINB w postaci pisma zawierającego wnioski dowodowe wraz z tymi wnioskami, tj. dokumentacja filmowa na płycie DVD wskazująca, że z rurociągu przebiegającego przez ww. działki wylewa się woda oraz korespondencja e-mailowa B. sp. z o.o. w Ś.K., z której wynika że przedmiotowy obiekt należy do B. i jest to rurociąg tłoczny odprowadzający ścieki oczyszczone z oczyszczalni ścieków należącej do B. sp. z o.o. W skardze A. sp. z o.o. na powyższe postanowienie (...)WINB zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie wobec skarżącej Spółki, w sytuacji gdy w odniesieniu do infrastruktury umiejscowionej na ww. działkach nie przysługuje jej żadne prawo własności czy też zarząd, ponieważ prawa te leżą w gestii innego podmiotu, tj. B. sp. z o.o. w S., 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ istotny wpływ na wynik sprawy, tj. : a) art. 28 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu i skierowanie rozstrzygnięcia do podmiotu , który nie jest stroną w sprawie, gdyż przez działki nr (...), (...), (...) i (...) w S. nie przebiega gazociąg lecz instalacja wodna będąca w zarządzie B. sp. z o.o., b) art. 7, 8 oraz 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków do ustalenia stanu faktycznego sprawy, c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie w ustaleniach faktycznych wniosku dowodowego skarżącej, co skutkowało wadliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. W świetle powyższego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Kluczowa dla ustalenia interesu prawnego skarżącej jest podstawa prawna postanowienia, tj. art. 81c ust. 2 p.b. oraz rodzaj postępowania, w którym to rozstrzygnięcie wydano. Postępowanie toczyło się w oparciu o przepisy rozdziału 6 p.b. "Utrzymanie obiektów budowlanych". Zgodnie z art. 61 pkt 1 p.b., właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy. Stosownie do treści art. 5 ust. 2 p.b., obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. W przypadkach wymienionych w ustawie (art. 66 ust. 1 pkt 1 - 4 P.b.) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w obiekcie budowlanym stwierdzonych nieprawidłowości. Nie ulega wątpliwości, że w świetle art. 61 i art. 66 p.b. adresatami rozstrzygnięć v( w tym postanowień dowodowych) wydanych na tych podstawach lub w takim postępowaniu mogą być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że powołane przepisy wyznaczają jedynie krąg adresatów decyzji, natomiast nie wyznaczają kręgu stron postępowania. Okoliczność, że w znacznej części przypadków stronami postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 p.b. będą tylko właściciel lub zarządca obiektu budowlanego nie oznacza, że również inne podmioty nie będą mogły mieć interesu prawnego w takim postępowaniu. Interes prawny tych podmiotów należy oceniać na podstawie art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Aby zatem prawidłowo ustalić strony postępowania (ustalić interes prawny konkretnego podmiotu w postępowaniu administracyjnym), w tym także w postępowaniu dotyczącym prawidłowości utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego (rozdział 6 P.b.), organ powinien w pierwszej kolejności ustalić do kogo należy obiekt budowlany i kto go użytkuje oraz w jaki sposób jest wykorzystywany, a także czy zgodnie z przeznaczeniem. Dopiero te ustalenia pozwolą na dalsze prawidłowe działania procesowe organu nadzoru budowlanego, w tym nałożenie obowiązku przedstawienia oceny technicznej obiektu z odpowiednimi zaleceniami doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zauważyć należy, że skarżąca kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione przez organ zarówno w zakresie rodzaju obiektu jak i zakresie dysponenta obiektu. Skarżąca nie kwestionuje natomiast ustalonego przez organ stanu technicznego rurociągu. Błędem strony skarżącej był całkowity brak aktywności w postępowaniu przed organem I instancji oraz spóźnione działanie w zakresie złożonych wniosków dowodowych przed organem II instancji (wpływ pisma do organu po wydaniu skarżonego obecnie rozstrzygnięcia). Skarżąca jako wnioski dowodowe załączyła do pisma z dnia 18.10.2018r. dokumentację filmową i korespondencję e-mailową na okoliczność, iż nie jest to gazociąg lecz rurociąg odprowadzający ścieki i że to nie ona użytkuje ten rurociąg, wskazując przy tym, iż tym podmiotem jest B. sp. z o.o. w S. Choć działania skarżącej były spóźnione, to jednak w ocenie Sądu, organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób niewątpliwy istotnych kwestii dla prawidłowego toku postępowania i wydania postanowienia dowodowego. Mając na uwadze obowiązek ustalenia z urzędu przez organ prowadzący postępowanie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a) - bez wyjaśnienia tych kwestii zaskarżone postanowienie i poprzedzające go postanowienie organu I instancji o nałożeniu obowiązku przedłożenia oceny technicznej obiektu, należy uznać za przedwczesne. W ponownie prowadzonym postępowaniu organu powinien wyjaśnić, czy biegnący przez opisane na wstępie działki obiekt jest gazociągiem czy też rurociągiem odprowadzającym ścieki oraz czyją własnością jest ten gazociąg/rurociąg, a więc kto w istocie jest odpowiedzialny za jego należyte użytkowanie i utrzymanie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto na przepisie art. 200 p.p.s.a. .