II SA/Wr 888/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-02-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia WSA Władysław Kulon, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego, oparty na twierdzeniu o braku badań naukowych i norm dotyczących długoterminowego oddziaływania pól elektromagnetycznych (PEM) oraz na stanowiskach GIS i RPO, spełnia przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1, 5 i 6 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawcy nie przedstawili dowodów potwierdzających fałszywość dowodów, na podstawie których wykluczono potrzebę uzyskania decyzji środowiskowej dla planowanej inwestycji. Nowe okoliczności i dowody (pisma GIS i RPO) nie istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, a problem oddziaływania PEM był już znany organom i sądowi. Zarzut wydania decyzji bez stanowiska organu ochrony środowiska również okazał się bezzasadny, gdyż nie zachodziły przesłanki do uzyskania decyzji środowiskowej, a inwestycja została uzgodniona z RDOŚ.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją lokalizacyjną dla budowy wieży radiokomunikacyjnej, powołując się na brak badań i norm dotyczących długoterminowego oddziaływania pól elektromagnetycznych (PEM) oraz na pisma GIS i RPO. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że nie zaszły przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty dotyczące zagrożeń dla zdrowia i życia oraz braku wymaganej decyzji środowiskowej. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. C., A. C., M. P. i Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego pn. "Budowa wieży dla punktu radiokomunikacyjnego w ramach inwestycji budowy sieci szerokopasmowej w Gminie [...]" oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z [...].10.2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z [...].08.2018 r., nr [...], którą odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Jak wynika z akt sprawy, pismem z [...].03.2017 r. M. i Z. P. oraz A. i J. Ch. zainicjowali postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium w [...] z [...].02.2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...].01.2016 r., nr [...] w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego pn. "Budowa wieży dla punktu radiokomunikacyjnego w ramach inwestycji budowy sieci szerokopasmowej w Gminie [...]". Jako podstawę wniosku jego autorzy powołali się na przesłanki wznowieniowe wymienione w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 5 i pkt 6 k.p.a. Wskazali, że decyzja lokalizacyjna całkowicie pominęła kluczowe dla zdrowia i życia ludzi zagadnienia niedopuszczalnej bliskości urządzeń generujących pole elektromagnetyczne (dalej w skrócie: PEM), którego oddziaływanie będzie miało charakter długoterminowy i ciągły w sytuacji, gdy rzeczywiste normy parametrów pól dla wymienionych warunków nie istnieją. Podali, że w sprawie wyszły na jaw istotne okoliczności i dowody, nie znane organowi wydającemu decyzję. Takim dowodem jest stanowisko Głównego Inspektora Sanitarnego zawarte w piśmie z [...].12.2016 r. Opinia zawarta w tym piśmie potwierdza brak badań i norm dla długotrwałego oddziaływania PEM na organizmy żywe. Wskazali, że nieznajomość powszechnie znanych faktów doprowadziła do wydania decyzji lokalizacyjnej w bezpośredniej bliskości domów mieszkalnych oraz z narażeniem na długoterminowe oddziaływanie. Wyjaśnili, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności, okazały się fałszywe, gdyż wszelkie okoliczności odnoszono do norm dla krótkoterminowego oddziaływania PEM na organizmy żywe. Normy dla długoterminowego oddziaływania i bezpośredniej bliskości nie istnieją. Ponadto decyzja lokalizacyjna została wydana bez wymaganego stanowiska innego organu – gdyż w odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia zachodzą przesłanki (z uwagi na brak stosownych norm), że należy ona do kategorii: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dlatego zachodzi konieczność uzyskania decyzji środowiskowej. Nadto wnioskodawcy powołali się na stanowisko biura RPO wyrażone w piśmie z [...].03.2016 r. na temat niekonstytucyjności upoważnienia ustawowego zawartego w art. 122 ustawy Prawo ochrony Środowiska, które zostało skarżącym przesłane przy piśmie z dnia [...].03.2017 r. W ich ocenie, stanowiska RPO oraz GIS tworzą łącznie logiczny ciąg dowodowy, z którego wynika brak badań naukowych i w związku z tym norm, odnośnie oddziaływania PEM na organizmy żywe, co czyni niemożliwym dokonywanie oceny zasadności obowiązywania obecnych dopuszczalnych poziomów PEM w środowisku.
Rozpoznając tak formułowany wniosek, Kolegium decyzją z [...].08.2018 r., nr [...] odmówiło uchylenia własnej ostatecznej decyzji z [...].02.2016 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...].01.2016r., nr [...]. Według organu, wnioskodawcy nie przedstawili dowodu, który potwierdziłby, że dowody, na których podstawie ustalono istotne okoliczności faktyczne dla sprawy zakończonej decyzją z [...].02.2016 r., okazały się fałszywe. Strony uzasadniając wniosek wskazały, że fałszywe są dowody, na podstawie których ustalono, że planowana inwestycja nie należy do żadnej z kategorii spraw, które wymagają uzyskania decyzji środowiskowej. Kolegium uznało, że takie twierdzenie nie zostało jednak poparte dowodami świadczącymi o stwierdzeniu fałszerstwa orzeczenia sądu lub innego organu. Nie zachodzi także w sprawie druga przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Według Kolegium wnioskodawcy nie przedstawili dowodów i okoliczności, które istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji, a nie znane były organowi, który wydał decyzję. Takim dowodem nie są pisma GIS oraz RPO. Dowody w postaci tych pism nie istniały zarówno w dacie wydania decyzji organu I instancji, jak i w dacie decyzji utrzymującej tę decyzję.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawcy podnieśli na wstępnie, że decyzja Kolegium nie została skutecznie doręczona A. i J. Ch. oraz M. P. z uwagi na okres urlopowy. Wnioskodawcy nie zgodzili się z Kolegium na temat oceny prawnej przedstawionych przez nich dowodów w postaci pism GIS oraz RPO. Wskazali, że istotą tych pism jest przedstawienie w sposób jednoznaczny stanu faktycznego w zakresie prawnej regulacji oddziaływania biologicznego PEM. Informacje zawarte w tych pismach stanowią wiedzę powszechnie znaną i dostępną w ustawach. Faktem powszechnie znanym jest to, że nie prowadzi się badań odnoszących się do szkodliwości biologicznej PEM. Stan faktyczny w tym zakresie istniał długo przed wydanymi w sprawie decyzjami. Odnoszenie się zatem do daty, w której sporządzono i wysłano pismo GIS nie jest tożsame z datą istnienia dowodu o braku badań nad szkodliwością PEM. Faktem powszechnie znanym jest również stan przepisów dotyczących PEM (chodzi o wątpliwości na temat zgodności z Konstytucją upoważnienia ustawowego zawartego w art. 122 ustawy Prawo ochrony Środowiska), co wynika w pisma RPO. Wnioskodawcy nie podzielili również stanowiska Kolegium na temat wydania decyzji bez stanowiska organu środowiskowego.
Powołaną na wstępie decyzją z [...].10.2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z [...].08.2018 r. W uzasadnieniu ponownego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawcy nie przedstawili dowodu, który potwierdziłby, że dowody, na których podstawie ustalono istotne okoliczności faktyczne dla sprawy zakończonej ostateczną decyzją z [...].02.2016 r., okazały się fałszywe. Strony uzasadniając swój wniosek wskazały, że fałszywe są dowody, na podstawie których ustalono, że planowana inwestycja nie należy do żadnej z kategorii spraw, które wymagają uzyskania decyzji środowiskowych. Jednak takiego twierdzenia nie poparto dowodami o jakich mowa wyżej (stwierdzenie fałszerstwa orzeczeniem sądu lub innego organu). Nie zachodzi także w sprawie druga, wymieniona przez strony, przesłanka, zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję - art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Kolegium stwierdziło, że wnioskodawcy nie przedstawili dowodów i okoliczności, które istniały w dniu wydania ostatecznej decyzji, a nie znane były organowi, który wydał decyzję. Wskazując na omawianą przesłankę wznowienia strony przedłożyły pismo GIS z [...].12.2016 r. oraz pismo Biura RPO z [...].03.2016 r. Kolegium zwróciło jednak uwagę, że dowody w postaci tychże pism nie istniały zarówno w dacie wydania decyzji Wójta Gminy [...] z [...].01.2016 r., jak i w dacie decyzji Kolegium z [...].02.2016 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Po drugie zaś, problem oddziaływania w sposób ciągły PEM z nadajników zlokalizowanych w bliskości domów był podnoszony przez strony w toku postępowania zakończonego decyzją organu I instancji (pismo mieszkańców [...] z [...].07.2015 r. - w aktach sprawy). Zatem ta okoliczność faktyczna była znana tak organowi I instancji jak i organowi odwoławczemu. Odniósł się także do tej okoliczności faktycznej Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 4.11.2016 r., sygn. akt II SA/Wr 238/16 oddalającym skargę na decyzję Kolegium z [...].02.2016 r. Kolegium podtrzymało również pogląd na temat niezasadności zarzutu, według którego decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (organu ochrony środowiska) - art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Wyjaśniono, że obowiązek współdziałania organów administracji musi wynikać z prawa materialnego. W sprawie natomiast nie znajduje zastosowania art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, ponieważ planowana inwestycja nie należy do żadnej z wymienionych kategorii, a to z racji planowanej mocy anten przewidywanych do realizacji na wieży (30 dBm czyli 1 W). Powyższe stanowisko spotkało się z aprobatą WSA we Wrocławiu (wyrok z 4.11.2016 r., sygn. akt II SA/Wr 238/16). Ponadto Kolegium nie stwierdziło aby w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną, której uchylenia domagają się strony w wyniku wznowienia postępowania, zaistniały inne przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do twierdzenia stron o braku doręczenia decyzja z [...].08.2018 r. A. i J. Ch. oraz M. P., Kolegium stwierdziło, że tym osobom decyzję skutecznie doręczono w trybie art. 44 § 1 k.p.a. (tzw. doręczenie zastępcze).
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnieśli A. i J. Ch. oraz M. i Z. P. Skarżący wskazali, że dotychczasowe postępowanie prowadzone z udziałem organów I i II instancji jak WSA we Wrocławiu podważa ich zaufanie do Państwa Dotychczasowe decyzje i wyroki wydane zostały w całkowitym oderwaniu od faktycznej wiedzy o biologicznym oddziaływaniu PEM na organizmy i środowisko oraz oderwane od faktu braku stosownych unormowań prawnych co wynika z braku badań naukowych w tym zakresie. Według skarżących zachodzą w sprawie wskazane przez nich przesłanki dla wznowienia postępowania. Ujawnione przez nich okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznej oraz nie były one znane organowi, który wydał decyzję. W ocenie skarżących, pierwszą przesłankę potwierdza wyrok w sprawie II SA/Wr 238/16. Wyjaśnili przy tym, że ich stanowisko opiera się na zarzucie, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska faktycznie nie zajął stanowiska w sprawie. Konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornej inwestycji wynika natomiast z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W przekonaniu skarżących, wydając decyzję lokalizacyjną organ całkowicie pominął kluczowe dla zdrowia i życia ludzi (zwłaszcza dzieci i osób w wieku rozrodczym) zagadnienia niedopuszczalnej bliskości urządzeń generujących pole elektromagnetyczne, którego oddziaływanie będzie miało charakter długoterminowy i ciągły, w sytuacji gdy rzeczywiste normy parametrów pól dla wymienionych warunków nie istnieją. Skarżący zostają tym samym poddani eksperymentowi medycznemu oraz narażono ich zdrowie i życie ich rodzin, co stanowi rażące naruszenie wolności i praw zawartych w art. 38 i art. 39 Konstytucji. Dalej autorzy skargi wskazali, że organy wydające decyzję oraz WSA we Wrocławiu nie posiadali wiedzy wynikającej z pisma GIS z [...].12.2016 r. oraz pisma biura RPO z [...].03.2016 r. Zdaniem skarżących powyższe dowody potwierdzają zarzuty dotyczące braku badań odnoszących się do szkodliwości oddziaływań biologicznych PEM. Wskazali, że stan faktyczny (wiedza) w tym zakresie istniał długo przed decyzjami organu I i II instancji. Podali również, że jest faktem powszechnie znanym stan przepisów dotyczących PEM, co potwierdza tylko pismo RPO w zakresie wadliwie skonstruowanego upoważnienia zawartego w art 122 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ujawnione zatem dowody są dla sprawy nowe i niewątpliwie istniały w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej. Ponadto zdaniem skarżących, stan faktyczny na temat zagrożeń wynikających z oddziaływania PEM potwierdza stanowisko Światowej Organizacji Zdrowia oraz w rezolucje Parlamentu Europejskiego z [...].04.2009 r. oraz [...].05.2011 r. (nr [...]). Treść tych dokumentów przemawia za wznowieniem postępowania, ponieważ potwierdza, że zaistniały w sprawie nowe okoliczności i dowody, które istniały w dacie wydania decyzji.
W świetle przytoczonych faktów jest oczywiste, że zachodzi przesłanka uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tej inwestycji, wynikająca z art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż w tej konkretnej sprawie zachodzą ekstremalne warunki oddziaływania PEM, tj. bezpośrednia bliskość, długoterminowość i ciągłość oddziaływania, 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż brak jest stosownych badań naukowych oraz wynikający stąd brak uprawnionych norm.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z [...].02.2019 r. skarżący ponownie odwołali się do argumentacji wyrażonej w skardze i podnieśli, że przy obecnym poziomie wiedzy mówienie o normach parametrów pól elektromagnetycznych, które zapewniają bezpieczeństwo ludziom na ekspozycje PEM bez oparcia się na jednoznacznych badaniach epidemiologicznych jest całkowicie bezpodstawne i nieuprawnione. Wskazali, że w ich sprawie zachodzą skrajnie ekstremalne warunki oddziaływania PEM, tj. bezpośrednia bliskość, długoterminowość i ciągłość oddziaływania, co w zestawieniu z brakiem badań epidemiologicznych, które jako jedyne mogą wykluczyć ryzyko chorób przewlekłych skutkujących niepełnosprawnością i przedwczesnym zgonem, przemawia za obowiązkiem wznowienia postępowania w odniesieniu do decyzji lokalizacyjnej. Obowiązek wznowienia postępowania wzmacnia fakt pominięcia całokształtu aktualnej wiedzy, którą organ wydający decyzję traktuje jako absurdalną. Według skarżących, powoływanie się na obecnie obowiązujące normy parametrów PEM zapewnia jedynie, że nie nastąpi natychmiastowy znaczący uszczerbek zdrowia lub natychmiastowy zgon. Natomiast rozmiar szkód na zdrowiu przyszłych okresów w postaci chorób przewlekłych, kalectwa i przedwczesnej śmierci (na co skarżący zostaną narażeni decyzją, która sumę aktualnej wiedzy określa jako absurdalną), może zostać określony jedynie w kontekście badań epidemiologicznych, których nie ma. Organy stojące za sporną decyzją, wydaną także z pominięciem uzasadnienia oraz przy uznania przedstawionych przez skarżących argumentów za nie zasługujące na uwzględnienie, rażąco naruszają nasze, prawa wynikające z art. 38 i art. 39. Konstytucji. Zdaniem skarżących sprawa zasługuje na skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego, gdyż dotyczy wielomilionowej populacji w tym dzieci w wieku szkolnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, polega zatem na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest przez przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej : p.p.s.a.), zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja SKO w [...] z [...].10.2018 r. utrzymująca w mocy własną decyzję tego organu z [...].08.2018 r. Oba te orzeczenia wydane zostały w postępowaniu wznowieniowym, zainicjowanym wnioskiem skarżących, którzy powołując się na przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 5 i 6 k.p.a. wnieśli o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kolegium w [...] z [...].02.2016 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...].01.2016 r., nr [...] w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego pn. "Budowa wieży dla punktu radiokomunikacyjnego w ramach inwestycji budowy sieci szerokopasmowej w Gminie [...]".
Dalsze rozważania należy poprzedzić uwagami natury ogólnej odnośnie specyfiki postępowania wznowieniowego. Otóż należy tu wskazać, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zachodzi kwalifikowana wada wyliczona w art. 145 § 1 k.p.a. Nie jest więc to kolejna instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrolę prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej tylko wówczas, gdy stwierdzi, że wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jeżeli organ stwierdzi brak takiej wady – w niniejszej sprawie dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, nie okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), nie wyszły również na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) oraz decyzja nie została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.), zamyka to drogę do dalszego badania sprawy co do jej istoty, obligując organ do wydania decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej.
Takie też rozstrzygnięcie – w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy, prawidłowo podjęto w kontrolowanym przez sąd postępowaniu wznowieniowym. Nie potwierdziło się zwłaszcza twierdzenie o fałszerstwie dowodów na podstawie, których wykluczono kwalifikację planowanej inwestycji do kategorii przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podnoszona przez skarżących okoliczności, zwłaszcza na temat ograniczonej bazy danych służącej ocenie skutków długotrwałego narażenia na oddziaływanie pól elektromagnetycznych na organizmy żywe, czy też wątpliwości natury konstytucyjnej w sprawie upoważnienia ustawowego, na podstawie którego Minister Środowiska zobowiązany został do określenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych standardów, nie dają podstaw do kwalifikowania spornego przedsięwzięcia jako wymagającego uzyskania decyzji środowiskowej, a tym samym przyjęcia zaistnienia fałszerstwa dowodów, na których podstawie wydano ostateczną decyzję.
W toku postępowania wyjaśniającego nie znaleziono również dowodów świadczących o istnieniu w dniu wydania decyzji ostatecznej nowych okoliczności lub nowych dowodów, które nie były znane organowi wydającemu taką decyzję, a które wskazywałyby o konieczności wydania w sprawie decyzji środowiskowej. W szczególności należy zgodzić się z twierdzeniem Kolegium, że problem oddziaływania pola elektromagnetycznego w sposób ciągły i długotrwały z nadajnika był podnoszony przez strony w toku postępowania zakończonego decyzją lokalizacyjną. Okoliczność ta była znana także Kolegium rozpatrującemu odwołanie. Ponadto odniósł się do niej tut. Sąd w wyroku w sprawie II SA/Wr 238/16. W tym zakresie wyrażonej oceny nie może zmienić powoływanie się przez skarżących na stanowisko GIS oraz RPO - zawarte odpowiednio w pismach z [...].12.2016 r. i z [...].03.2016 r. Przyjdzie przy tym wskazać, że w powołanym przez skarżących piśmie GIS wyraził przekonanie o dostatecznym poziomie w Polsce zapewnienia ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Wskazał, że w ustawie Prawo ochrony środowiska - w art 122a nałożono obowiązek wykonywania pomiarów pól elektromagnetycznych przez laboratoria akredytowane co zapewnia profesjonalizm oraz niezależność od podmiotu eksploatującego instalację. Dalej w powołanym piśmie wskazuje się na obowiązywanie w Polsce jednych z najbardziej restrykcyjnych dopuszczalny poziomów pól elektromagnetycznych na świecie. W końcu GIS zauważa, że stacje bazowe telefonii komórkowej nie stanowią najważniejszego czynnika zagrożenia, ponieważ ekspozycja na PEM emitowane przez telefony komórkowe jest ponad 1000 razy większa niż ekspozycja na PEM emitowane przez stacje bazowe.
Nieuzasadniony okazał się także zarzut wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego bez wymaganego prawem stanowiska innego organu (w tym przypadku bez wymaganego prawem stanowiska organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Po pierwsze, przepis art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy obowiązek współdziałania, o którym mowa w art. 106 k.p.a., został ustanowiony przepisami prawa materialnego. Nie dotyczy on zatem sytuacji, gdy wydanie jednej decyzji administracyjnej należało poprzedzić posiadaniem przez wnioskodawcę innej decyzji. Powoływany przez skarżących przepis art. 71 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie dotyczy zatem obowiązku współdziałania realizowanego w trybie art. 106 k.p.a. lecz wydania odrębnej decyzji administracyjnej. W realiach postępowania zakończonego decyzją ostateczną, ze względu na położenie projektowanej inwestycji w obszarze Natura 2000 – "[...]" oraz Obszarze Chronionego Krajobrazu [...] decyzja została uzgodniona z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska - zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. (organ I instancji przesłał w dniu [...].11.2015 r. projekt decyzji wraz zawiadomieniem o wszczęciu postepowania, jednak RDOŚ nie zajął stanowiska w sprawie). Ponadto o tym, że planowana inwestycja nie należy do żadnej z dwóch kategorii przedsięwzięć, tj. mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wskazuje planowana mocy anten przewidywanych do realizacji na wieży (30 dBm czyli 1 W). W tym zakresie organ lokalizacyjny wywiązał się z wymogu wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego na podstawie takich informacji, pochodzących od inwestora, które umożliwiły ocenę inwestycji w kontekście jej środowiskowej kwalifikacji i wpływu na środowisko.
Odnosząc się jeszcze od argumentacji przedstawionej przez skarżących przyjdzie wyjaśnić, że jurysdykcyjne postępowania administracyjne, w tym także prowadzone w nadzwyczajnym trybie postępowania jakim jest wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, służy załatwieniu sprawy administracyjnej. Powszechnie pod pojęciem "sprawy administracyjnej" rozumie się sprawę powstałą wskutek żądania udzielenia jednostce uprawienia albo wszczęcia z urzędu postępowania bezpośrednio w celu ograniczenia, cofnięcia uprawnienia administracyjnego lub nałożenia, zwolnienia, ograniczenia lub rozszerzenia obowiązku administracyjnego. Postępowanie administracyjne ma się toczyć w sprawie, którą znamionuje podwójna konkretność, tzn. że jest to sprawa indywidualnie wskazanej osoby, w której należy rozstrzygnąć o konkretnych prawach lub obowiązkach. Rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej jest działanie organu administracji publicznej podejmowane bezpośrednio w celu wywołania skutku prawnego i wywołujące ten skutek przez bezpośrednie władcze ukształtowanie sytuacji prawnej jednostki.
W ogólnym postępowaniu administracyjnym nie mogą być natomiast rozstrzygane kwestie o charakterze generalnym i abstrakcyjnym, a takim bez wątpienia jest zagadnienie zasadności obowiązujących w Polsce dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych. Nie jest również rolą organu administracyjnego (Wójta czy też SKO), rozstrzygać w indywidulanym postępowaniu administracyjnym kwestii odnoszących się do zagadnień mających charakter zasadniczy i związanych ze skutkami długotrwałej ekspozycji ludzkiego organizmu na takie oddziaływanie. Wyłącznie ustawodawcy przynależy określenie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, sposobów sprawdzania dotrzymywania tychże poziomów oraz ukształtowania modelu prowadzenia postępowania dotyczącego lokalizacji urządzeń generujących PEM, uwzględniającego generowane przez takie urządzenia odziaływania związane z długotrwałością i ciągłością takiego oddziaływania. Skoro określenie wymogów prawnych i kryteriów, które powinna spełniać lokalizacja urządzeń generujących PEM należy do wyłącznej kompetencji ustawodawcy, to wydanie przez organ administracyjny decyzji administracyjnej w takiej sprawie jest jedynie wyrazem procesu stosowania w ten sposób ustanowionego prawa. W tym zakresie Sąd nie dopatrzyło się jakiegokolwiek naruszenia obowiązujących przepisów przez Kolegium we wznowionym postępowaniu.
Na zakończenie przyjdzie zwrócić uwagę skarżącym, że w systemie obowiązującego prawa ochrony środowiska przewidziano możliwość oceny odziaływania generowanego przez urządzenia emitujące pole elektromagnetyczne w środowisku nie tylko na etapie ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji umożliwiającej przystąpienie do realizacji takiego przedsięwzięcia. Istnieje bowiem obowiązek pomiarów poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku w fazie eksploatacji takiego urządzenia. Takie badania służą sprawdzeniu spełnienia przez urządzenia emitujące pola elektromagnetyczne, parametrów i wielkości odziaływania wskazywanego przez inwestora na etapie ubiegania się o uzyskanie zgody na taką inwestycję.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego o zgodność z Konstytucją RP regulacji prawnej, na której podstawie wydano w sprawie decyzję lokalizacyjną bez poprzedzenia jej wyrażonym na piśmie stanowiskiem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, gdyż wyłącznie wątpliwości Sądu, a nie skarżących mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, a wątpliwości w tym względzie Sąd nie ma.
Podsumowując, w ocenie Sądu ustalenia organu, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1, pkt 5 i pkt 6 k.p.a. są prawidłowe, co skutkowało wydaniem prawidłowej decyzji o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Kolegium z [...].02.2016 r.
Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło