II SA/Wr 893/14
WyrokWSA we Wrocławiu2015-05-21
Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Kremis, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły inwestora samowolnie wybudowanej wiaty, co jest warunkiem do zastosowania przepisów o nakazie rozbiórki lub legalizacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy proceduralne (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) poprzez nierzetelne ustalenie inwestora samowolnie wybudowanej wiaty. Brak jednoznacznego ustalenia inwestora uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 49b Prawa budowlanego, co czyni orzeczenie o nakazie rozbiórki przedwczesnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wiaty wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia. Organ I instancji (PINB) nakazał rozbiórkę, a organ II instancji (DWINB) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący M. H. twierdził, że nie jest inwestorem, a jedynie wykonawcą wiaty na zlecenie B. B. Sąd uznał, że organy nie ustaliły prawidłowo inwestora, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz adwokata M. A. kwotę 295,20 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Władysław Kulon (sprawozdawca) Sędzia NSA - Halina Kremis Sędzia WSA - Anna Siedlecka Protokolant starszy sekretarz sądowy - Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz adwokata M. A. kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i 20/100), w tym 55,20 zł podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. (dalej - DWINB), zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. H., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U z 2013 r., poz. 267 - dalej k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej - PINB) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty zlokalizowanej na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia. Z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych wynika, że stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie kształtuje się następująco.
PINB dla miasta W. po otrzymaniu informacji o wykonaniu robót budowlanych związanych z budową obiektów budowlanych na nieruchomości zlokalizowanej przy ul. P. we W. w dniu 9 maja 2014 r. przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości. W trakcie tej czynności stwierdzono, że na zapleczu nieruchomości zlokalizowana jest altana drewniana, ponadto znajdują się dwie wiaty o konstrukcji drewnianej. Jedna z wiat znajduje się na wysokości podcienia w ścianie od strony zaplecza budynku mieszkalnego, natomiast druga z wiat na zapleczu w/w nieruchomości usytuowana jest przy granicy z nieruchomością przy ul. P. we Wrocławiu. Wiata ta posiada konstrukcję drewnianą, opartą na 4 słupach drewnianych, wymiary wiaty to 2,28m x 1,3m, wysokość wiaty w najwyższym punkcie to 2,15m. Elementy drewniane konstrukcji wiaty prowizorycznie są połączone ze sobą, słupy zagłębione są w gruncie, zadaszono wiatę dwuspadowo płytami poliwęglanowymi. W obrębie wiaty składowane są narzędzia, kable. W sporządzonym na okoliczność kontroli protokole znajduje się oświadczenie M. H., z którego wynika, że wykonał wiaty na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. w 2013 r. bez uprzedniego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Ustalając stan prawny zrealizowanych inwestycji poza dokumentami zebranymi przez organ w ramach czynności kontrolnych dopuszczono również akta archiwalne, zaś w oparciu o całość materiału dowodowego organ nadzoru budowlanego doszedł do przekonania, iż przedmiotową wiatę wykonano samowolnie. Ustalenie to spowodowało wydanie w dniu [...] r. postanowienia nr [...], którym to wskazując na art. 49b ust. 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zmianami) nałożono na M. H. - inwestora robót budowlanych związanych z budową wiaty na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. (od strony nieruchomości przy ul. P. we W.) obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia:
- projektu zagospodarowania działki lub terenu (sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania i sporządzania projektów zagospodarowania działki lub terenu oraz przynależnej do właściwej izby zawodowej z załączonymi do projektu dokumentami potwierdzającymi posiadanie uprawnień),
- rysunków rzutów, przekroju, elewacji przedstawiających obiekt wiaty (zgodny ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej),
- pozwolenie, uzgodnienie lub opinię dotyczące budowy przedmiotowej wiaty z właściwym konserwatorem zabytków,
- zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- oświadczenia, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (na wzorze określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę).
Na uzasadnienie wydanego nakazu organ podał, że nieruchomość przy ul. P. we W., znajduje się w obszarze obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części [...] (uchwała nr [...] RMW z dnia [...] r.). Zapisy miejscowego planu nie zakazują wprost lokalizacji wiat na terenie w/w nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie osiedla B. wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] dnia [...] r. (nieruchomość nie znajduje się w gminnej ewidencji zabytków ani w rejestrze zabytków). Odwołując się do treści art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wskazano, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat i altan o powierzchni zabudowy do 25m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500m² powierzchni działki, jednakże zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - budowa ta wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W badanej sprawie powierzchnia obiektów wyszczególnionych w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane na terenie nieruchomości przy ul. P. we W. nie przekracza dwóch na każde 500m² powierzchni działki (zgodnie z informacjami z wypisu z rejestru gruntów powierzchnia działki to 1276m²).
Zdaniem PINB w dacie wykonania robót związanych z budową przedmiotowej wiaty o powierzchni mniejszej niż 25m² - w 2013 r. - budowa ta wymagała zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Inwestor nie dokonał zgłoszenia, zatem budowa obiektu budowlanego z naruszeniem powyższego przepisu podlega rygorom przepisu art. 49b ustawy Prawo budowlane, który określa postępowanie organu nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia wykonanych samowolnie robót do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ nadzoru budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Odwołując się do istniejącego z przepisach prawa materialnego wyjątku polegającego na możliwości zalegalizowania samowolnej budowy obiektu budowlanego PINB uznał za zasadne wezwanie inwestora do przedłożenia dokumentów wskazanych w postanowieniu, czym jak podano, stworzono inwestorowi możliwość zalegalizowania przedmiotowego obiektu. W treści postanowienia zawarto także pouczenia o dalszym trybie postępowania warunkowanym wykonaniem przez zobowiązanego nakazu zawartego w wydanym rozstrzygnięciu.
Po upływie terminu wyznaczonego na wykonanie wynikającego z zawartego w postanowieniu nakazu PINB dla miasta W. pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r. poinformował strony o tzw. gotowości decyzyjnej, by następnie w dniu [...] r. wydać decyzję nr [...]. Decyzją tą, u której podstaw legł art. 49b ust. 1 w związku z art. 49b ust. 3 i 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazano M. H. - inwestorowi robót budowlanych związanych z budową wiaty na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. (od strony nieruchomości przy ul. P. we W.) - rozbiórkę wiaty o wymiarach w rzucie 2,28m x 1,3m, zlokalizowanej na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. (od strony nieruchomości przy ul. P. we W.) - wybudowanej bez wymaganego zgłoszenia.
W treści wskazanej decyzji przytoczony został szczegółowo stan faktyczny sprawy, ze szczególnym uwzględnieniem wydanego postanowienia umożliwiającego zobowiązanemu legalizację samowolnie zrealizowanego zamierzenia. Wydany nakaz rozbiórki wiaty organ uzasadnił faktem, że zobowiązany nie przedłożył kompletu dokumentów wymaganych postanowieniem w wyznaczonym terminie. Nadto zobowiązany nie przedłożył żadnych dokumentów, ani nie podjął działań wskazujących, że ma on zamiar skorzystać z procedury legalizacyjnej.
M. H. nie godząc się z wydanym rozstrzygnięciem złożył od niej odwołanie, w którym zawarł informację, że nie jest on inwestorem, o czym informował w złożonym organowi I instancji piśmie. Inwestorem jest B. B., która zleciła mu wykonanie wiaty na drzewo opałowe. Wiata nie miała charakteru stałego lecz tymczasowy. W środku odwoławczym zawarto także informacje związane z intencją dla jakiej zrealizowano wiatę i zaistniałych zdaniem autora nieprawidłowych ustaleń organu co do zagłębienia słupów wiaty w gruncie.
Na skutek rozpoznania odwołania DWINB decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zawierając w uzasadnieniu rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego opis oprotestowanej odwołaniem decyzji, organ II instancji przytoczył, a następnie przeprowadził analizę przepisów prawa materialnego w zakresie wymogów związanych z prawidłowym procesem inwestycyjnym i samym postępowaniem legalizacyjnym. Następnie wskazując na postanowienie PINB dla miasta W. z dnia [...] r., nr [...] wydane w oparciu o przepis art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane zobowiązujące M. H. do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonej dokumentacji stwierdzono, że niespornie zobowiązany nie wykonał nałożonych postanowieniem obowiązków. Zatem nie można zarzucić PINB by wydając w sprawie zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 49b ust.1 Prawa budowlanego, z tej przyczyny, że nie wypełnienie przez inwestora nałożonych postanowieniem organu I instancji obowiązków w wyznaczonym terminie, oznaczało dla organu obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki. Analizowana sprawa dotyczy tego rodzaju sytuacji, w których przepisy ustawy Prawo budowlane zakładają pewien automatyzm i pozbawiają organy prowadzące postępowanie luzu decyzyjnego. Obiekty budowlane wykonane niezgodnie z warunkami określonymi w przepisach ustawy Prawo budowlane (samowolnie), nie mogą być legalizowane inaczej jak w trybie ustawowym. Legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora, który sam decyduje czy jej się podda, czy z niej zrezygnuje. DWINB uznał, że nie ma prawnej możliwości dokonania legalizacji robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej (złożenie dokumentów oraz uiszczenie opłaty legalizacyjnej). Inwestor, który nie przedkłada organowi wymaganych prawem dokumentów, uniemożliwia pozytywne zakończenie dla siebie procedury legalizacyjnej. Legalizacja na podstawie przepisów Prawa budowlanego nie przewiduje prowadzenia mediacji ze stroną celem rozważenia i uwzględnienia w rozstrzygnięciu sytuacji osobistej strony czy też powodów naruszenia przez nią przepisów budowlanych. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki co wynika wprost z art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. Wyłącznie wymagania ustawowe decydują w Prawie budowlanym o możliwości zalegalizowania obiektu, a ich niespełnienie wyklucza zastosowanie innego, pozaustawowego trybu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 49b ustawy Prawo budowlane, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. M. H. miał możliwość legalizacji rzeczonej inwestycji i na skutek jej zaniechania w zakresie wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, PINB nakazał rozbiórkę wykonanej wiaty. Organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego w postanowieniu z dnia [...] r., nr [...] poinformował M. H. o skutkach niewykonania nałożonych na niego obowiązków, a zatem musiał się on liczyć z konsekwencjami wynikającymi z art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane.
Zdaniem organu odwoławczego PINB dla miasta W. podjął w przedmiotowej sprawie wszystkie czynności wymagane prawem umożliwiające legalizację robót budowlanych związanych z budową wiaty. Okoliczność, że nałożone postanowieniem obowiązki nie zostały wykonane, obligowała do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Decyzja PINB uznana została za prawidłową, gdyż organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał oceny w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy, a motywy podjętego rozstrzygnięcia przedstawione zostały w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 k.p.a.
Odnosząc się do twierdzeń odwołania organ II instancji podał, że PINB dla miasta W. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie budowy wiaty na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. (od strony nieruchomości przy ul. P. we W.) oraz odrębne postępowanie administracyjne w sprawie budowy wiaty na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. (zlokalizowanej w linii budynku mieszkalnego przy ul. P.). W obrębie wiaty zlokalizowanej w linii budynku mieszkalnego składowane jest drewno, deski, (natomiast w obrębie wiaty od strony nieruchomości przy ul. P. – składowane są narzędzia, kable). W związku z samowolną budową wiaty zlokalizowanej w linii budynku mieszkalnego PINB wydał dnia [...] r. postanowienie nr [...], do którego M. H. odniósł się w piśmie z dnia 25 czerwca 2014 r., podnosząc m. in., iż nie jest on inwestorem, inwestorem jest B. B.. Decyzja organu I instancji nie dotyczy wiaty na drewno opałowe, której inwestorem jest B. B. - wiata ta objęta jest odrębnym postępowaniem prowadzonym przez PINB dla miasta W..
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję złożył M. H. wnosząc o jej uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podał, że nie jest inwestorem wiaty na zapleczu nieruchomości przy ul. P. 33 od strony nieruchomości nr . Informacja o tym została potwierdzona na przesłuchaniu B. B. i J. J.. DWINB nie sprawdził kto jest inwestorem i swoje stanowisko opał na donosie. Wobec tego zdaniem skarżącego postępowanie w stosunku do niego powinno zostać umorzone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podając że zarzuty i wywody zawarte w skardze pozostają bez wpływu na treść wydanych w sprawie rozstrzygnięć.
Na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Nadto Sąd dopuścił z urzędu dowód z akt administracyjnych PINB dla miasta W. dotyczących wiaty na drewno opałowe na nieruchomości położonej przy ul. P. we W..
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, z uwagi na naruszenie przez organ art. 77 § 1 k.p.a., w stopniu który miał istotny wpływ na wynik sprawy, co następnie przełożyło się na naruszenie prawa materialnego i co najmniej przedwczesne orzeczenie o nakazie rozbiórki. Zgodnie z powołanym przepisem, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W przedmiotowym wypadku, organ uznając, że inwestorem jest skarżący M. H., nie rozważył w tym zakresie należycie zebranego materiału dowodowego. Stanowisko takie wynika z następujących okoliczności.
Organy nadzoru budowlanego wszczęły co prawda dwa odrębne postępowania administracyjne w stosunku do dwóch wiat zlokalizowanych na nieruchomości przy ul. P. we W., jednakże same rozstrzygnięcia w tych sprawach są rozbieżne. Czynności wyjaśniające poprzedzające wszczęcie postępowań w stosunku do obu wiat, a zmierzające do ustalenia stanu faktycznego istniejącego na przedmiotowej nieruchomości polegały w szczególności na przeprowadzeniu w dniu 9 maja 2014 r. kontroli. Na tą okoliczność organ sporządził stosowny protokół, do którego M. H. oświadczył, że ,,wykonał wiaty na zapleczu nieruchomości przy ul. P. we W. w 2013 r. bez uprzedniego zgłoszenia do administracji architektoniczno-budowlanej". Opierając się na tym oświadczeniu skarżącego służby nadzoru budowlanego prowadziły dwa odrębne postępowania w stosunku do wiat zlokalizowanych od strony nieruchomości przy ul. P. i w linii budynku mieszkalnego. Jak wynika z akt administracyjnych jakimi dysponuje Sąd w przypadku obu wiat PINB dla miasta W. wdrożył postępowanie naprawcze wydając postanowienia, którymi nałożono na M. H. jako inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Z akt sprawy wynika, że w sprawie wiaty w linii budynku mieszkalnego organ na skutek pisma zobowiązanego podjął się wyjaśnień kto jest inwestorem wiaty, lecz wobec braku podobnej inicjatywy skarżącego w postępowaniu dotyczącym wiaty od strony nieruchomości przy ul. P. , nie tylko kwestii tej głębiej nie badano lecz na skutek niewykonania przez zobowiązanego nakazu zawartego w postanowieniu zapadły decyzje traktujące o nakazie rozbiórki zarówno na etapie pierwszo jak i drugoinstancyjnym. Zarówno PINB jak i DWINB prezentują stanowisko, że twierdzenia M. H. o realizacji wiaty na zlecenie B. B. dotyczą wiaty objętej innym postępowaniem - wiaty na drewno.
Przechodząc do przepisów prawa materialnego należy zwrócić uwagę, że art. 52 ustawy Prawo budowlane jako adresatów czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 wskazuje inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Aby stwierdzić prawidłowość aktu administracyjnego wydanego w oparciu o powyższe przepisy organ administracyjny musi w trakcie postępowania ustalić w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, kto może zostać adresatem wydawanych rozstrzygnięć, a więc w niniejszym przypadku - kto jest inwestorem. Proces budowlany związany jest z uczestnictwem w jego trakcie osób pełniących różne funkcje, jak chociażby kierownik budowy, inspektor nadzoru czy projektant. Inwestorem zaś jest podmiot, który finansuje roboty budowlane i samodzielnie lub za pomocą innych osób koordynuje czy kieruje procesem budowlanym. Od inwestora z całą pewnością należy odróżnić wykonawcę robót budowlanych jako osobę, która faktycznie realizuje roboty budowlane, która to może lecz nie musi być inwestorem. Z oświadczenia M. H. złożonego do protokołu kontroli nie można wywodzić więcej niż to, co jest w nim powiedziane, a mianowicie że był on wykonawcą robót budowlanych zrealizowanych na przedmiotowej nieruchomości. W żadnym miejscu nie można jednak potwierdzić stanowiska organów, które z oświadczenia tego wywiodły, daleko idący zdaniem Sądu wniosek, że jest on inwestorem. Wyraz takiego poglądu organy dały w treści postanowienia jak też decyzji pierwszo i drugoinstancyjnej kierując nakaz do M. H. – jako inwestora. Obiektywnie podchodząc do twierdzeń M. H. zawartych zarówno w odwołaniu jak też w skardze, trudno w istocie wskazać czy kwestionuje on bycie inwestorem jednej czy dwóch wiat, lub też inaczej czy jego zdaniem B. B. zleciła mu wykonanie dwóch czy jednego obiektu budowlanego. Uczestnik postępowania swoje stanowisko zajmuje w sposób niejasny i mało precyzyjny. Należy jednak w tym miejscu zwrócić uwagę, że to nie strona lecz organy administracyjne dysponujące szerokim spektrum możliwości dowodowych zobowiązane są ustalić istotne dla sprawy okoliczności, jaką w niniejszym przypadku jawi się kwestia ustalenia inwestora. Skoro organy zdaniem Sądu czynności wyjaśniające w tym kierunku przeprowadziły nierzetelnie, zaś z akt administracyjnych okoliczność ta nie daje się wywieść, mamy do czynienia z uchybieniem procesowym dotyczącym normy prawnej zawartej w art. 77 § 1 k.p.a.
Skutkiem dostrzeżonej w toku postępowania nieprawidłowości jest wadliwość wydanych w jego trakcie rozstrzygnięć. Nie można bowiem tracić z pola widzenia faktu, że organy nadzoru budowlanego na skutek nieskuteczności postępowania legalizacyjnego sięgnęły po najbardziej restrykcyjny środek przewidziany w przepisach prawa materialnego jakim jest nakaz rozbiórki. Przepisy procedury administracyjnej co do zasady obligują organy do wszechstronnego zbadania i oceny stanu faktycznego sprawy, jednakże reguła ta winna być poddana szczególnej pieczy gdy wydawany jest nakaz rozbiórki obiektu budowlanego. Dostrzegając wskazany mankament postępowania Sąd uznał za konieczną eliminację z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W ponownym postępowaniu rolą organu będzie w pierwszym rządzie ustalenie, kto był inwestorem przedmiotowego przedsięwzięcia. Oczywiście nie można wskazywać na konkretny środek dowodowy jakim organ docierając do prawdy obiektywnej się posłuży, niemniej jednak już w samej skardze jej autor powołuje się na oświadczenie B. B. czy J. J. złożone w trakcie przesłuchania, gdzie odnosi się ona do kwestii inwestora wiaty. Nie jest zatem wykluczone prowadzenia dowód z dokumentów czy z przesłuchania świadków.
Sąd doszedł do przekonania, że organy naruszyły w niniejszej sprawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd uznał, że zachodzą podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skoro także i ta decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa, jej uchylenie także stało się konieczne.
W punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 152 p.p.s.a. określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Orzeczenie o kosztach zawarte w pkt III sentencji wyroku znajduje swoje uzasadnienie w art. 250 tej p.p.s.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., organy uwzględnią zamieszczone w treści uzasadnienia wskazania Sądu co do dalszego postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło