II SA/Wr 895/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 października 2024 r. nr 1119/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę w całości. K. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 1119/2024 z dnia 23 października 2024 r. stwierdzające niedopuszczalność zażalenia. Skarżący powołał się na art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 459 ust. 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz adekwatną uchwałę antysmogową. Skarżący podkreślił, że wymienił piec zgodnie z Prawem budowlanym i innymi przepisami, nie naruszyło to struktury budynku, a kierował się poszanowaniem środowiska. W ocenie skarżącego cechuje go wzorowa postawa obywatelska, został on błędnie "prze-skarżony" o zamontowanie kotła c.o. bez pozwolenia na budowę, a ponadto nie przysługuje mu zażalenie, i nie może odnieść się do stanu faktycznego. Skarga jest rezultatem następującego ukształtowanego postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Świdnicy (PINB, organ I instancji) postanowieniem nr 260/2024 z dnia 5 września 2024 r. dopuścił jako dowód protokół kontroli przeprowadzonej w K. [...] w dniu 18 kwietnia 2024 r. w związku ze sprawą montażu kotła c.o. na paliwo stałe w piwnicy budynku, bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji zamieścił stosowne pouczenie wskazując prawa strony i informując, że na przedmiotowe postanowienie nie przysługuje zażalenie, a strona może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. K. D. złożył dnia 17 września 2024 r. pismo zatytułowanie "Odwołanie" wskazując, że dokonano przebudowy istniejącego kotła c.o. oraz wymiany części instalacji, co nie wymaga według Prawa budowlanego pozwolenia ani zgody. W piśmie z dnia 18 października 2024 r. do DWINB skarżący opisał uwarunkowania faktyczne związane z lokalizacją i funkcjonowaniem pieca, podkreślając swoją ograniczoną znajomość zagadnień budowlanych. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (DWINB, organ II instancji) wskazanym na wstępie postanowieniem stwierdził niedopuszczalność zażalenia opierając się na art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył przebieg postępowania, wskazał i objaśnił stosowne regulacje k.p.a. akcentując art. 141 § 1 (Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi) w związku z art. 75 § 1 (Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny). W konsekwencji, skoro na postanowienie o dopuszczeniu dowodów zażalenie nie przysługuje, to wniesienie takiego środka przez stronę jest niedopuszczalne. Odpowiadając na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko. W dniu 12 lutego 2025 r. do Sądu wpłynęło uzupełnienie skargi, w którym skarżący przedstawia postanowienie sądu powszechnego dotyczące umorzenia postępowania w sprawie zniesienia współwłasności, mające wykazać, że piec istniał już wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sąd nie uwzględnił skargi ponieważ organ prawidłowo zastosował przepisy prawa orzekając w sprawie skarżącego. Przedmiotem kontroli jest wskazane wyżej postanowienie DWINB stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie dowodowe, przy przeciwnym stanowisku skarżącego. Trzeba przypomnieć, że geneza skargi tkwi w postanowieniu PINB, którym organ postanawia dopuścić jako dowód protokół z kontroli. Zgodnie ze wskazanym już art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej: k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Postanowienie PINB jako dowód dopuszcza protokół z kontroli, a więc dokument, zaś ani akta sprawy, ani twierdzenia skarżącego nie zawierają danych o sprzeczności z prawem przedmiotowego protokołu. Tym samym nie ma podstaw, aby kwestionować ów protokół jako środek dowodowy. Formą prawną, w której organ administracji rozstrzyga o przeprowadzeniu dowodu jest postanowienie w rozumieniu art. 123 k.p.a.: w toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia (§1); postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 2). Art. 77 § 2 k.p.a. wprost stanowi o postanowieniu w sprawie przeprowadzenia dowodu, wskazując że organ może je w każdym stadium zmienić, uzupełnić lub uchylić. Tak więc wydanie postanowienia dopuszczającego określony dokument jako dowód jest kompetencją organu, w realiach sprawy PINB w Świdnicy. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że nie każde postanowienie może być oprotestowane zażaleniem, ale tylko takie, co do którego k.p.a. daje taką możliwość. Istotne w sprawie postanowienie dopuszczające jako dowód protokół z kontroli wydano na podstawie art. 75 § 1 k.p.a., i przepis ten nie stanowi o możliwości wniesienia zażalenia. Skarżący nie miał więc stosownej podstawy do zakwestionowania aktu wydanego przez PINB w Świdnicy. Trafnie poinformowano o tym skarżącego w pouczeniu postanowienia nr 260/2024. A zatem prawidłowo postąpił organ II instancji stwierdzając niedopuszczalność zażalenia, na podstawie art. 134 k.p.a. Przepis stanowi: "Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne", zaś na zasadzie art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Finalnie Sąd chce wyjaśnić skarżącemu, że postanowienie organu stwierdzające niedopuszczalność zażalenia od postanowienia dowodowego nie niweczy jego praw kontrolnych, z tym że ich realizacja będzie mogła nastąpić w innym stadium postępowania. Na zasadzie art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Sąd nie zauważył naruszenia konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji), a skarżący nie sprecyzował, na czym ma ono polegać. Argumenty skarżącego w zakresie poprawności wykonanych prac przy piecu, czy stosowania uchwały antysmogowej nie mogą odnieść skutku na tym etapie postępowania, związanego z dopuszczeniem środka dowodowego. Bez znaczenia dla niniejszego postępowania jest również przesłane przez skarżącego postanowienie Sądu Rejonowego w Ś. Z tych powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.