II SA/Wr 898/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Jerzy Krupiński Sędzia WSA - Daria Sachanbińska asesor sądowy - Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Idczak po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] nr [...] 2) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną w oparciu o §§ 1, 7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) oraz art. 1 ust. 2 i art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r., nr 90, poz. 575 ze zm.), Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. nie stwierdził u J. Ł. choroby zawodowej wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. W uzasadnieniu stwierdzono, że brak jest podstaw do rozpoznania toksycznego uszkodzenia wątroby, przy czym decyzję tę wydano biorąc pod uwagę orzeczenie lekarskie wydane przez jednostkę właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych - Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego Szpital [...] z dnia 19 lipca 2000 i wywiad epidemiologiczny z przebiegu i warunków pracy zawodowej. Od niekorzystnej decyzji odwołał się J. Ł., nie zgadzając się z uzasadnieniem negatywnej decyzji i wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując sprawę w wyniku odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej motywach podniesiono, że J. Ł. w latach 1977 - 1992 i 1995 - 1999 był pracownikiem A S.A. w P., gdzie jako elektromonter, elektromechanik, elektryk utrzymania ruchu miał kontakt z trójchloroetylenem, chlorowodorem, kwasem siarkowym, ksylenem, benzenem, cyjanowodorem, acetonem, aldehydem mrówkowym, benzyną ekstrakcyjną, naftą, denaturatem podczas wykonywania czynności związanych z zabezpieczeniem sprawności technicznej urządzeń galwanizerni, lakierni, odlewni. J. Ł. poddany został badaniu w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. a następnie na swój wniosek w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Dwie upoważnione do orzekania o chorobach zawodowych jednostki w wyniku oceny stanu zdrowia badanego uznały, iż brak jest podstaw do rozpoznania u niego schorzenia, które mogłoby zostać uznane za zawodowe, stąd brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przez Inspekcję Sanitarną. W skardze na powyższą decyzję J. Ł. zarzucił, że decyzja ta jest niezgodna z prawem, podnosząc, że badania komputerowe (scyntygrafia wątroby) przeprowadzone w O. w dniu 19 października 1999 r. wskazywały na uszkodzenie wątroby – zapalne uszkodzenie toksyczne, a poza tym wypis szpitalny ze szpitala w S. jest niekompletny, gdyż brakuje opisu leczenia, rodzaju podawanych lekarstw oraz zaznaczenia odbycia diety pokarmowej związanej z uszkodzeniem wątroby. Zdaniem skarżącego przeprowadzone badania USG budzą zastrzeżenia, gdyż zostały wykonane wadliwie działającym sprzętem. Ponadto lekarz przeprowadzający badanie USG w dniu 21 lipca 2000 r. tj. w tydzień po leczeniu szpitalnym w S., stwierdził, że wątroba budzi zastrzeżenia i powinna być leczona. Podniósł poza tym, że od października 1999 r. pozostaje pod stałą obserwacją lekarską i zażywa leki oraz jest zmuszony do przestrzegania ścisłej diety, natomiast wywiad środowiskowy dotyczący przebiegu i warunków pracy zawodowej stwierdza warunki szkodliwe dla zdrowia. Organ, którego decyzję zaskarżono, w odpowiedzi na skargę powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji oraz wskazał, że brak jest dowodu, iż badanie USG w Instytucie było przeprowadzone nieprawidłowo funkcjonującym sprzętem, a nadto dołączony do skargi wynik badania z dnia 21 lipca 2000 r. nie podważa orzeczeń jednostek upoważnionych do orzekania o chorobach zawodowych, gdyż nie wynika z niego aby podczas tego badania zostało rozpoznane toksyczne uszkodzenie wątroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ). Pojęcie choroby zawodowej określał w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawach chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem i przepis ten należało brać pod uwagę przy ocenie zaskarżonej decyzji, albowiem z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. W przepisach rozporządzenia zawarta została zarówno definicja pojęcia choroby zawodowej, jak i regulacja w zakresie wymaganego trybu postępowania w zakresie ustalania takiej choroby. Zgodnie z § 7 rozporządzenia jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych, a w odniesieniu do pracowników kolejowych - oddziały i poradnie medycyny pracy kolejowej służby zdrowia. Jednostki organizacyjne wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Powyższe jednostki organizacyjne, po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego przesyłają orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej wraz z posiadaną niezbędną dokumentacją państwowemu terenowemu. Kopię orzeczenia przesyła się zainteresowanemu pracownikowi oraz jednostce organizacyjnej lub osobie wymienionej w § 3 ust. 1, która zgłosiła podejrzenie o chorobę zawodową ( § 8 rozporządzenia ). Na zasadzie § 9 rozporządzenia pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej, a w odniesieniu do chorób zakaźnych i inwazyjnych - również przez akademię medyczną. Wniosek, o ponowne badanie składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, która dokonywała ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej. Na podstawie orzeczenia, o którym mowa w § 8 rozporządzenia, oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 10 rozporządzenia ). Z powyższych uregulowań wynika, iż opinia uprawnionej jednostki, stanowiąca podstawę decyzji w przedmiocie choroby zawodowej, musi mieć wszystkie cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa, zatem powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (wyrok NSA, SA/Wr 147/94, Prok. i Pr. 1995/2/53). Znaczy to także tyle, że wydający wiążącą w postępowaniu decyzję organ sanitarny właściwej jednostki medycznej pozostaje uprawniony do zwracania się w razie niejasności wydanego orzeczenia z wnioskiem o uzupełnienie sporządzonej opinii, w tym także wyjaśnienia jej niezrozumiałych elementów, aby organy administracji publicznej, a w ostateczności Sąd, mogły skontrolować zasadność zapadłych w toku instancji decyzji. Analiza akt administracyjnych na obecnym etapie postępowania nie daje podstaw do przyjęcia, że istotnie u skarżącego można jednoznacznie stwierdzić nie zaistnienie choroby zawodowej toksycznego uszkodzenia wątroby. W szczególności należy wskazać, że decyzja organu pierwszej instancji oparta została wyłącznie o orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego – Szpitala w S., stwierdzające negatywną obserwację w kierunku toksycznego uszkodzenia wątroby pochodzenia zawodowego (poz. 1 w wykazie chorób zawodowych). W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, iż w wykonanych w trakcie hospitalizacji badaniach laboratoryjnych stwierdzono prawidłowe wartości transaminaz, GGTP, LDH, CPK, fosfatazy alkalicznej, a w badaniu ultrasonograficznym obserwowano niepowiększoną wątrobę o niejednorodnie wzmożonej echogenności. Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. naruszył wobec powyższego wynikającą z przepisu § 9 rozporządzenia zasadę dwuinstancyjności orzekania w przedmiocie chorób zawodowych, albowiem wydał rozstrzygnięcie z pominięciem istotnego w sprawie dowodu, nie odnosząc się do orzeczenia jednej z uprawnionych jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się natomiast, poza cytowanym wyżej orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego - Szpitala w S., również na orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w O. z siedzibą w K., nie określając jednak bliżej tego orzeczenia ani nie podając jego motywów. Orzeczenia tego brak jest w przedłożonych Sądowi aktach, zatem nie jest możliwa ocena tego dowodu w celu dokonania kontroli zasadności zaskarżonej decyzji. Przepis art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiera obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia przez organ orzekający całego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 80 kpa organ administracji na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Jego działania w tej mierze muszą znaleźć odbicie w uzasadnieniu decyzji, bowiem zgodnie z art. 107 § 3 kpa musi ono wykazać fakty, które zostały uznane za udowodnione, dowody, które temu służyły oraz podać przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności mocy dowodowej. Dowodami w postępowaniu są zarówno takie, jakie przewiduje Kodeks postępowania administracyjnego w art. 75, jak również przewidziane w przepisach szczególnych, do których w przedmiotowej sprawie należą orzeczenia uprawnionych jednostek organizacyjnych właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych. Zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych wymogów. Organ wydając tę decyzję dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, co musi skutkować uchyleniem obu zapadłych w sprawie w toku instancji orzeczeń. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne i prawne, wobec stwierdzenia naruszenia przez orzekające organy przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparte jest o przepis art. 152 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.