II SA/Wr 899/13

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. i A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W.z dnia .... w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w zakresie przekraczającej 200 zł (dwieście złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 362 zł, skarżący uiścili należny wpis a jednocześnie złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzą z trójką synów oraz z rodzicami skarżącego, łączny ich dochód wynosi 5.165, 84 zł (a składa się na niego wynagrodzenie skarżącego, świadczenia emerytalne jego rodziców i dochód (statystyczny) z gospodarstwa rolnego prowadzonego przez skarżącą). Dodali, że posiadają dom o pow. 180 m2 i nieruchomość rolną o pow. 0,48 ha. Oświadczyli nadto, że do 2020 r. mają miesięczne zajęcie komornicze w wysokości 685 zł, w tym również rodzice skarżącego mają zajęcia komornicze na pobieranych świadczeniach. W piśmie z dnia 15 lutego 2014 r. wnioskodawcy wyjaśnili, że dochód roczny netto z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi 7000 zł, dwójka pełnoletnich synów studiuje na dziennych studiach (otrzymują stypendia- jeden w wysokości 220 zł, a drugi w wysokości 550 zł). Dodano, że posiadana nieruchomość rolna nie ma "jakieś niebotycznej wartości" żeby ją sprzedawać, a jest przez skarżącą z zyskiem uprawiana. Oświadczono, że są gotowi zapłacić wpis od skargi w wysokości 181 zł, a pisma procesowe pomaga im nieodpłatnie sporządzać znajomy ojca. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej p.p.s.a. (t.jedn. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) wówczas Sąd może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym. Podniesione przez wnioskodawców w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność uwzględnienia wniosku w części. Konieczność partycypowania przez skarżących w kosztach sądowych znajduje uzasadnienie w posiadanej przez nich sytuacji materialnej, w szczególności, iż sami wnioskodawcy de facto uiścili wraz ze złożeniem wniosku należny wpis sądowy, a w piśmie z dnia 15 lutego 2014 r. przyznali, że są w stanie uiścić tę opłatę sądową w połowie wysokości, tj. 181 zł. Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżących zarzutów czy braku ich zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie mają obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.