II SA/Wr 90/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant Kinga Kręc, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T.E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w obrębie L. działka nr [...] oddala skargę. Decyzją z dnia [...]wydaną na podstawie art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543) Burmistrz O. Ś. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie L. na określone działki po pierwsze z zaznaczeniem, że jedna z nowo utworzonych działek wydzielona na poszerzenie drogi gminnej położonej w granicach działki nr [...], przechodzi na własność Gminy w dniu, w którym decyzja stanie się ostateczna, a po drugie pod warunkiem, że przy zbywaniu działek nie posiadających dostępu do drogi publicznej nr [...], ustanowione zostaną odpowiednie służebności na działce stanowiącej drogę wewnętrzną, bądź jednocześnie zostanie zbyty udział we współwłasności tej drogi wewnętrznej. W uzasadnieniu wskazano, że uprzednio wydane zostało postanowienie o zgodności proponowanego podziału z planem zagospodarowania przestrzennego. W odwołaniu od tej decyzji skarżący twierdził, że również działka oznaczona jako droga wewnętrzna stanowi drogę publiczną i powinna zostać przejęta przez gminę. Powołał zapis § 5 planu miejscowego w brzmieniu "Ustala się linie rozgraniczające przestrzeń publiczną w zakresie komunikacji (drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi)" wyjaśniając, że jego zdaniem przestrzeń publiczna to inaczej droga publiczna. W uzasadnieniu postanowienia określono sporną działkę jako drogę publiczną dojazdową. W nawiązaniu do odwołania organ wyjaśnił, że plan miejscowy nie przewiduje na tym terenie budowy dróg gminnych i wprowadza jedynie klasyfikację funkcjonalną – drogi dojazdowe i ciągi pieszo-jezdne. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało powyższą decyzję w mocy. Według organu odwoławczego w ustalonym stanie sprawy nie było podstaw do zastosowania art. 98 ust. 1 cyt. ustawy w odniesieniu do działki wskazanej w odwołaniu. Nabycie działki gruntu wydzielonej pod drogę publiczną może nastąpić tylko wtedy, gdy plan miejscowy przewiduje przebieg drogi i kwalifikuje ją do jednej z kategorii dróg publicznych. W odniesieniu do tej działki plan nie przewidział jej zakwalifikowania do kategorii dróg gminnych, powiatowych, wojewódzkich lub krajowych. Ujęte w załączniku nr [...] do planu działki mające oznaczenie " [...]" stanowią zgodnie z § 5 ust. 1 planu drogi dojazdowe. W pojęciu drogi publicznej według art. 98 § 1 ustawy nie mieszczą się drogi wewnętrzne (osiedlowe i wiejskie) oraz drogi prywatne. W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Droga określona jako wewnętrzna projektowana była jako droga publiczna i ma parametry drogi publicznej oraz została na mapie oznaczona symbolem "[...]" jako droga dojazdowa. W rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] dotyczącym dróg publicznych wprowadzono klasę dróg dojazdowych oznaczonych symbolem "[...]", zaliczonych do dróg gminnych. Także w postanowieniu pozytywnie opiniującym projekt podziału nieruchomości określono omawianą działkę jako drogę publiczną dojazdową. Działka łączy się z drogą gminną nr [...] i zgodnie z art. 10.2. ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, stała się drogą gminną. Skarżący powinien otrzymać odszkodowanie, nie zaś ponosić opłatę adiacencką. Do skargi skarżący dołączył fragment planu miejscowego stanowiącego w § 5 ust. 1 "Ustala się linie rozgraniczające przestrzeń publiczną w zakresie komunikacji (drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi) i wprowadza się ich następującą klasyfikację funkcjonalną: D – drogi dojazdowe wśród zabudowy mieszkaniowej istniejącej i projektowanej, odpowiadające parametrom dróg pożarowych, utwardzone, przystosowane do przejazdu pojazdów straży pożarnej i obsługi komunalnej a) szerokość w liniach rozgraniczających = min. 10 m b) szerokość jezdni utwardzonej = min. 5 m, c) minimalne promienie skrętu = 20 m na łuku zewnętrznym (przy kącie zbliżonym do 90 stopni – 12 m – w osi jezdni)" oraz rysunek planu zawierający oznaczenie drogi skarżącego symbolem "[...]". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak stanowi art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. Jak wyjaśniono w literaturze prawniczej (M. Wolanin "Przymusowa komunalizacja części nieruchomości przy jej podziale" Monitor Prawnicy 1998r. nr 7 s. 268-271) uprawnienie gminy do nabycia na własność z mocy prawa odnosi się do tej części nieruchomości ulegającej podziałowi, dla której przeznaczenie pod drogę w postaci objęcia pasem drogowym w sposób wyraźny określono w planie miejscowym, zaś w pozostałych wypadkach, jeżeli przebieg drogi nie został ustalony w planie miejscowym, lecz wynika jedynie z proponowanego przez wnioskodawcę podziału nieruchomości, nie ma zastosowania cyt. przepis art. 98 ust. 1 powołanej ustawy. W takiej sytuacji wydzielona pod drogę działka gruntu może być przeniesiona na własność gminy jedynie w drodze czynności cywilnoprawnych, np. sprzedaży lub darowizny. W orzecznictwie sądowoadminsitracyjnym przyjęto, że przejście gruntu na własność gminy nastąpi, o ile obejmuje on drogę publiczną, a plan miejscowy ustala jej przebieg (wyrok NSA z 26.05.1998r. I SA/2110/97 Lex nr 44514), a ponadto że o tym, czy dana droga jest drogą publiczną stanowią zarówno elementy techniczne jak i prawne, zaś brak jednego z nich powoduje zaliczenie drogi do dróg wewnętrznych (wyrok NSA z 20.10.2000r. III SA 1432/99 Lex nr 47974). Jak wiadomo, zgodnie z art. 7 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (obecnie Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086) do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych zaś zaliczenie drogi do tej kategorii lub ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych, następuje w drodze uchwały rady gminy. Według art. 8 ust. 1 i 2 tej ustawy, drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, są drogami wewnętrznymi, zarządzanymi przez zarządcę lub właściciela terenu. Z kolei przepis art. 10 ustawy o drogach publicznych normuje jedynie kwestię pozbawienia drogi dotychczasowej kategorii i w tym zakresie reguluje szczegółowo zaliczenie do określonej kategorii nowo wybudowanego odcinka drogi lub odcinka drogi zastąpionego nowo wybudowanym odcinkiem drogi. Z uwagi na przedmiot regulacji oraz bezsporny stan faktyczny nin. sprawy przepisy art. 10 tej ustawy nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie dotyczącej zastosowania art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie miały również znaczenia szczegółowe przepisy o charakterze technicznym regulujące wymagane parametry drogi, skoro jedynie istotne w sprawie było, czy w planie miejscowym określona przez skarżącego działka została zaliczona do kategorii dróg gminnych. Jak wynikało z udokumentowanych odpisem fragmentu uchwały (opubl. w Dz. Urz. Woj. D.2001 Nr [...], poz. [...]) oraz zgodnie przytoczonych przez obie strony okoliczności prawnych sprawy, zapisu takiego w planie miejscowym nie było, zaś sposób oznaczenia działki i nazwanie jej drogą dojazdowa nie zostało powiązane z zaliczeniem jej do dróg gminnych, lecz pełnioną faktycznie funkcją. Nie stanowiło również takiego zaliczenia określenie wskazanej działki jako drogi publicznej w postanowieniu opiniującym. Należało zatem w pełni podzielić argumentację prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze i zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), orzeczono jak na wstępie.