II SA/Wr 90/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek, Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Karcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2006r. sprawy ze skargi J.O. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. uchyla decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w D. z dnia [...] nr [...] Decyzją z dnia [...], Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. udzielił S. S. na podstawie art. 59 ust. 1 w związku z art. 55 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( zwanej dalej k.p.a.) pozwolenia na użytkowanie kotłowni w budynku nr [...] przy ulicy M. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w dniu [...] wpłynął wniosek S. S. o wydanie pozwolenia na użytkowanie kotłowni w piwnicy budynku położonego przy ul. M. [...] w N., powstałej na skutek samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię, który zainicjował postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia. Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], którą nałożył na S.S. obowiązek wykonania odpowiednich czynności w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Powyższe obowiązki zostały przez zobowiązanego wypełnione. Dostarczył on opinię kominiarską nr [...], w której mistrz kominiarski stwierdził, że przewody spalinowe i wentylacyjne działają prawidłowo oraz oświadczenie projektanta o wykonaniu robót zgodnie z zaleceniami i dokumentacją projektową. Projektant oświadczył, że dokonał odbioru powykonawczego stwierdzając, że roboty instalacyjne i budowlane zostały wykonane prawidłowo. Wykonane zostały także próby na ciśnienie, zaś projektant stwierdził, iż instalacja jest sprawna i nadaje się do eksploatacji. W związku z dostarczeniem przez S. S. dokumentów określonych w decyzji [...] oraz zawiadomieniem organu o wykonaniu robót, których obowiązek wynikał z powołanej decyzji, stwierdzono wypełnienie przez zobowiązanego nałożonych obowiązków, a co za tym idzie doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. podkreślił także, że nie ma podstaw do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót na podstawie art. 51 ust. 1a ustawy Prawo budowlane z uwagi na fakt zakończenia robót. Tym samym zakończone zostało postępowanie w trybie samowoli budowlanej. Od powyższej decyzji odwołanie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. wniosła za pośrednictwem pełnomocnika J.O. W odwołaniu podniesiono, iż Powiatowy Inspektor nie powiadomił tak pełnomocnika, jak i J. O. o zakończeniu sprawy samowoli budowlanej dotyczącej kotłowni, mimo że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na wniosek właśnie J. O. Podniesiono zatem zarzut, iż odwołująca się została pominięta jako strona w prowadzonym postępowaniu. Ponadto zarzucono organowi pierwszej instancji, iż ten dopuścił się celowego zaniedbania sprawy, ponieważ wydając pozwolenie na użytkowanie kotłowni oparł się na opinii kominiarskiej p. K., którą następnie sam wydający opinię podważa. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy stronie. Jak stanowi art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. W świetle tego przepisu odwołujący się nie ma przymiotu strony w niniejszej sprawie. Dlatego też zgodnie z art.127 & 1 k.p.a. – odwołującemu się nie służy odwołanie od decyzji przez niego zaskarżonej. Zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania . Rozstrzygniecie takie jest uzasadnione wniesieniem odwołania przez osobę trzecia w niniejszej sprawie. Na postanowienie to skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła J.O., zarzucając, iż podjęte postanowienie jest dla niej krzywdzące, gdyż została pozbawiona możliwości swobodnego korzystania ze wspólnego komina. Ponadto skarżąca powtórnie podniosła kwestię pominięcia jej jako strony w sprawie samowoli budowlanej, która to zaś postępowanie wszczęte zostało z jej inicjatywy. Wydane postanowienie spowodowało, iż została pozbawiona możliwości obrony. Skarżąca zarzuciła, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana w oparciu o opinię kominiarską niezgodną ze stanem faktycznym. Nadto w ocenie J. O. na skutek wykonania kotłowni przez S. S. skarżąca będzie zobowiązana do zamontowania drzwiczek wyciorowych u siebie w lokalu, na co nie wyraża zgody. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, iż w jego ocenie skarżąca nie jest stroną w sprawie pozwolenia na użytkowanie i z tej to przyczyny organ nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 & 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 & 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...], Nr [...] odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwiając Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów, doszedł do następujących ustaleń i wniosków: Niewątpliwe jest, że spór w niniejszej sprawie dotyczy dokonanej przez S.S. samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię w budynku nr [...] przy ul. M. w N. J. O. podnosi tak w odwołaniu, jak i w skardze do Sądu, że postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało na jej wniosek. Organ odwoławczy nie zaprzecza temu stwierdzeniu. Organ pierwszej instancji w opisanej wyżej decyzji z dnia [...], Nr [...] przyznaje, że przed tymże organem toczyło się postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię w budynku położonym przy ul. M. [...] w N. Jeżeli tak, to fundamentalne znaczenie w niniejszej sprawie miał przepis art.71 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz.1126 ze zm.), zwaną dalej Prawem budowlanym, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania tej decyzji. Zasadą jest zgodnie z przepisem art.71 ust.1 Prawa budowlanego, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. W razie zaś zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio /art.71 ust.3/. W świetle powyższej regulacji, przyjąć należy, że wymienienie w art.71 ust.3 konkretnych przepisów Prawa budowlanego, które mają odpowiednie zastosowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia , oznacza, że tylko te przepisy winny być stosowane przy tzw. legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Lektura akt sprawy wskazuje, że S. S. dopuścił się samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy na kotłownię w budynku nr [...] przy ul. M. w N. Oznacza to, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania części obiektu bez pozwolenia, o którym mowa w ust.1 art.71 Prawa budowlanego, czyli bez pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Jeżeli tak, to niniejsza sprawa winna była być rozpatrywana przez organ pierwszej instancji w oparciu o przepis art.71 Prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skoro organ pierwszej instancji pominął cyt. wyżej przepis art.71 Prawa budowlanego, a tym samym nie zastosował określonej procedury /trybu/ , obowiązującej przy samowolnej zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, to nie może ostać się w obrocie prawnym decyzja organu pierwszej instancji z dnia z dnia [...], Nr [...] wydana w oparciu o przepis art.59 ust.1 Prawa budowlanego. Wskazać przy tym należy, że regulacja prawna zawarta w art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, zamieszczona w rozdziale 6 tego Prawa, zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych" jest odrębnym, szczególnym trybem od zastosowanego przez organ pierwszej instancji przepisu art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, odnoszącego się do innych stanów faktycznych, a o których mowa w rozdziale 5 Prawa budowlanego, zatytułowanym "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych". Konsekwencją powyższego jest uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...], Nr [...]. Podzielić należy stwierdzenie organu odwoławczego, że zgodnie z art.59 ust.7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Jednakże postępowanie w niniejszej / rozpatrywanej/ sprawie, jak to już Sąd wyżej zauważył dotyczyło samowolnej zmiany sposobu użytkowania, uregulowanej omawianym przepisem art.71 ust.3 Prawa budowlanego. W przepisie tym, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, ustawodawca nie wprowadził ograniczenia co do stron tegoż postępowania, gdy nadto powoływany przez organ odwoławczy przepis art.59 ust.7 Prawa budowlanego nie został przez ustawodawcę wymieniony w przepisie art.71 ust.3 Prawa budowlanego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na przepisie art.145 & 1 pkt.1 lit.a i c w związku z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. I i II sentencji.