II SA/Wr 906/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia od postanowienia o odmowie wznowienia postępowania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Prezydent W., powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 141 i art. 149 § 3 kpa, "po rozpatrzeniu sprzeciwu Prokuratora Okręgowego we W. (...) o wznowienie postępowania w sprawie i uchylenia ostatecznego pisma Prezydenta W. (...) z dnia [...] r., dotyczącego wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej we W., przy ul. O. [...] i ul. K. bez nr", odmówił wznowienia postępowania. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...] r. J.K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. na podstawie art. 144 w związku z art. 134 kpa stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych obejmuje przypadki wniesienia zażalenia przez osobę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych, jak i organy administracji publicznej, którym przepisy prawa przyznają kompetencję do załatwienia określonej kategorii spraw. Kolegium zaznaczyło, że Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania na skutek wniesienia sprzeciwu przez Prokuratora Okręgowego we W. od pisma wypowiadającego wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej będącego czynnością cywilnoprawną dokonaną w imieniu właściciela gruntu. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 149 § 3 kpa, który stanowi, że odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Ten środek zaskarżenia przysługuje wyłącznie podmiotowi, o którego uprawnieniach rozstrzygnięto w postanowieniu odmawiającym wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zakwestionowanym postanowieniem organ I instancji nie rozstrzygał o uprawnieniach procesowych, a tym bardziej materialnoprawnych, J. K., gdyż postanowienie to zostało wydane w wyniku wniesienia sprzeciwu Prokuratora Okręgowego we W. i tylko temu organowi przysługuje prawo złożenia zażalenia na ten akt. Zażalenie J. K. jest zatem niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, ponieważ nie jest on stroną postępowania zakończonego postanowieniem z dnia [...] r., a więc nie ma legitymacji do wniesienia środka zaskarżenia od tego aktu administracyjnego. Wskazano przy tym, że postanowienie z dnia [...] r. zostało "jedynie" doręczone pełnomocnikowi J. K. i z faktu doręczenia, a nie skierowania, nie można wywodzić żadnych uprawnień procesowych. Na powyższe postanowienie J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucając postanowieniu z dnia [...] r. nr [...] obrazę art. 144 w związku z art. 134 w związku z art. 28, art. 138 § 1, art. 6, art. 7 i art. 10 kpa, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi J. K. podniósł, że organ II instancji nie dokonał merytorycznej oceny środka zaskarżenia złożonego przez skarżącego wskazując, iż skoro sprzeciw od decyzji o ustaleniu nowej opłaty rocznej złożył Prokurator Okręgowy we W., to jemu, a nie J. K., przysługuje środek zaskarżenia od orzeczeń wydawanych w tym postępowaniu. Stwierdzając, że nieprawidłowe jest stanowisko organu II instancji, iż stroną postępowania jest Prokurator Okręgowy, a nie skarżący, J. K. podał, że bezspornym jest, iż postępowanie dotyczące opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania należącej do skarżącego nieruchomości dotyczy wprost nakładanych na niego obowiązków z tytułu opłaty rocznej. W tym stanie rzeczy zgodnie z art. 28 kpa skarżący niezależnie od tego, kto wszczął postępowanie wznowieniowe jest jego stroną. W opinii skarżącego, Prokurator Okręgowy działający w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 182 kpa i dokonujący czynności procesowych na podstawie art. 184 kpa nie jest stroną, ale podmiotem działającym na prawach strony, co nie wyłącza możliwości działania w postępowaniu samej strony. Zdaniem skarżącego, zaskarżone postanowienie narusza art. 144 i 134 kpa oraz uregulowania art. 138 § 1 kpa, gdyż nie zawiera merytorycznego rozstrzygnięcia i wynika z niego bezpodstawne pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu wznowieniowym, a także brak możliwości ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych. Z uwagi na brak merytorycznego rozstrzygnięcia narusza ono również art. 6, 7 i 8 kpa, bowiem obowiązkiem organu II instancji jest stanie na straży praworządności i działanie zgodnie z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium podkreśliło w szczególności, że J. K. byłby stroną postępowania wznowieniowego, gdyby doszło do jego wszczęcia na skutek sprzeciwu Prokuratora Okręgowego we W. Tak się jednak nie stało, gdyż postanowieniem z dnia [...] r. odmówiono wznowienia postępowania. Zawarte więc w skardze twierdzenie, że doszło do wszczęcia postępowania wznowieniowego jest niezgodne ze stanem faktycznym. Zaznaczono przy tym, że Kolegium nie skonstatowało, że stroną postępowania wznowieniowego jest prokurator oraz podkreślono, że postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji nie rozstrzygał o uprawnieniach procesowych, a tym bardziej materialnoprawnych, J. K., zatem nie może on wnieść skutecznie zażalenia na ten akt administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej (postanowienia), względnie stwierdzenie jej (jego) nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona. Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy w sytuacji, gdy Prokurator Okręgowy we W. wniósł w złożonym na podstawie art. 184 kpa sprzeciwie o wznowienie postępowania dotyczącego opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania należącej do skarżącego nieruchomości, skarżącemu przysługuje prawo złożenia zażalenia na wydane w trybie art. 149 § 3 kpa postanowienie odmawiające wznowienia powyższego postępowania. Podobna problematyka była przedmiotem rozważań zarówno w teorii, jak i w praktyce prawa administracyjnego. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w piśmiennictwie, czynności proceduralne organu po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania administracyjnego nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania, aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego. Wszelkie rozważania i czynności merytoryczne są na tym etapie postępowania niedopuszczalne. Dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie w tej sprawie. Zakończenie tych czynności wstępnych wydanym na podstawie art. 149 § 3 kpa postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania (w uprzednio obowiązującym stanie prawnym decyzją) dotyczy jedynie interesu prawnego wnoszącego podanie o wznowienie i tylko on ma prawo udziału w postępowaniu zakończonym takim postanowieniem (por. np. M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 149 kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2011, oraz przywoływany tam wyrok NSA z dnia 5 października 2007 r., I OSK 1390/06, OSP 2009, z. 11, poz. 118; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1489/06 – LEX nr 417711; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1419/07 - LEX nr 443695). W tym stanie rzeczy, skoro postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] podjętym w trybie art. 149 § 3 kpa Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania po rozpatrzeniu zawartego w sprzeciwie Prokuratora Okręgowego we W. podania o wznowienia tegoż postępowania, to jedynie Prokurator miał prawo udziału w postępowaniu zakończonym tym postanowieniem. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło rozpatrywać merytorycznie zażalenia skarżącego, gdyż to nie on był podmiotem wnoszącym podanie o wznowienie postępowania. Zaskarżone postanowienie uznać zatem należy za w pełni prawidłowe i zgodne z obowiązującym prawem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. trafnie przy tym zauważyło w odpowiedzi na skargę, że J. K. byłby stroną postępowania wznowieniowego, gdyby doszło do jego wszczęcia na skutek sprzeciwu Prokuratora Okręgowego we W. Skoro jednak tak się nie stało, gdyż postanowieniem z dnia [...]r. odmówiono wznowienia postępowania, wskutek czego nie doszło do wszczęcia postępowania wznowieniowego, to J. K. nie mógł wnieść skutecznie zażalenia na ten akt administracyjny. Mając na względzie powyższe – zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – skarga podlegała oddaleniu.