II SA/Wr 912/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz asesor sądowy Grażyna Jeżewska - spr Protokolant: referent stażysta Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] 2) orzeka, że skarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu 3) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. Z. kwotę 10 (słownie: dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 105 K.p.a. w związku z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym o obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) – zwaną dalej ustawą – umorzył postępowanie administracyjne z wniosku J. Z. o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego złożonego po dniu 31 grudnia 1999 r. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie administracyjne wszczęte w trybie art. 61 § 1 i 3 K.p.a. na żądnie strony podlega umorzeniu, gdyż Kierownik Urzędu związany jest przesłankami określonymi w art. 4 ust. 5 ustawy. Przepis ten stanowi, iż "wnioski o których mowa w ust. 1, zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999r.". Termin ustawowy wyznaczony dla stron i uczestników postępowania administracyjnego nie może być przez organ prowadzący postępowanie przedłużany. Natomiast uchybienie terminowi powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie jest bezprzedmiotowe na mocy art. 105 § 1 K.p.a. stanowiącego, iż "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania", stąd powyższe rozstrzygnięcie. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 i 105 § 1 K.p.a. oraz art. 4 ust. 5 ustawy, po rozpatrzeniu wniosku J. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy w/w decyzję własną, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] Na tą decyzję skargę złożył J. Z. podnosząc, iż wszystkie dokumenty związane z odszkodowaniem zostały dostarczone w odpowiednim terminie, tj. do dnia 31 grudnia 1999 r. w [...] Urzędzie Kombatantów. Wskazał, iż najważniejszy z nich, tj. "zaliczenie przez ZUS do pobytu w Obozie pracy przymusowej" chciał dostarczyć do dnia 10 grudnia 1999 r., jednak Kierownik Urzędu Kombatantów w O. nie przyjął "papierów", stwierdzając, że są potrzebne jeszcze inne dokumenty, dlatego skarżący wysłał zebrane dokumenty bezpośrednio do W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, iż skarżący złożył wniosek w dniu 5 kwietnia 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r., Nr 110, poz. 1060) art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem wyżej wymieniony przepis stracił moc z dniem 27 czerwca 2003 r. Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uwzględnił w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego, albowiem w dacie rozpatrywania sprawy przez Sąd, wskazany przepis, który stanowi podstawę prawną wydanej decyzji, nie obowiązywał. Stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny już po dacie wydania zaskarżonej decyzji utrata mocy obowiązującej wskazanego przepisu musi być kwalifikowana jako wadliwość dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisem art. 145 a § 1 K.p.a., stanowiącym, iż "można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja". Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż jest zasadą, że Wojewódzki Sąd Administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro, jak wykazano wyżej, Trybunał Konstytucyjny uznał art. 4 ust. 5 ustawy za niezgodny z Konstytucją i jest to przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego, to taka regulacja prawna uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W wyniku uwzględnienia skargi organ administracji winien rozpatrzyć wniosek skarżącego na podstawie obowiązujących przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też ustawy z 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. W tej sytuacji orzeczono jak w sentencji, na podstawie powołanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięć w punkcie dwa i trzy wyroku dokonano na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi.