II SA/Wr 913/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-02-20
Skład orzekający: Halina Filipowicz – Kremis, Olga Białek, Gabriel Węgrzyn
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczający zaopatrzenie w wodę z indywidualnych ujęć wody jako równorzędne z zaopatrzeniem z sieci wodociągowej, w sytuacji gdy sieć ta istnieje i jest dostępna, narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze?Ratio decidendi
Przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczający zaopatrzenie w wodę z indywidualnych ujęć jako równorzędne z siecią wodociągową, podczas gdy sieć ta jest dostępna, narusza przepisy § 26 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto, możliwość realizacji indywidualnych ujęć wody na obszarze przylegającym do cmentarza, w sytuacji gdy istnieje sieć wodociągowa, narusza § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze. Istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, w tym niezgodność z prawem poszczególnych postanowień, powoduje nieważność uchwały rady gminy w części.Stan faktyczny
Wojewoda D. wniósł skargę nadzorczą na uchwałę Rady Gminy K. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując przepis § 14 ust. 1 pkt 5 lit. b planu, który dopuszczał zaopatrzenie w wodę z indywidualnych ujęć. Organ nadzoru uznał, że przepis ten narusza przepisy rozporządzeń wykonawczych dotyczących warunków technicznych budynków oraz warunków sanitarnych cmentarzy, wskazując na istnienie sieci wodociągowej na terenie objętym planem oraz bliskość cmentarza. Rada Gminy K. przyznała rację organowi nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał sprawę ze skargi Wojewody.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 14 ust. 1 pkt 5 lit. b zaskarżonej uchwały Rady Gminy K.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA: Halina Filipowicz – Kremis Sędzia WSA: Olga Białek Sędzia WSA: Gabriel Węgrzyn (spr.) Protokolant: specjalista Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] stwierdza nieważność § 14 ust. 1 pkt 5 lit. b zaskarżonej uchwały.
Skargą nadzorczą z [...] Wojewoda D. (dalej jako "organ nadzoru") wniósł o stwierdzenie nieważności przepisu z § 14 ust. 1 pkt 5 lit.b uchwały nr [...] Rady Gminy K. z [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] (Dz.Urz. Woj. [...] z 2018 r., poz. 4128) – dalej jako "polan miejscowy".
Jak wynika z § 14 ust. 1 pkt 5 planu miejscowego:
"1. W zakresie zasad modernizacji, rozbudowy i budowy infrastruktury technicznej ustala się:
5) zaopatrzenie w wodę:
a) z istniejącej i rozbudowywanej sieci wodociągowej,
b) z indywidualnych ujęć wody, z zastrzeżeniem: zakaz budowy indywidualnych ujęć wody o głębokości przekraczającej 30 m i poborze wody w ilości powyżej 10m3/dobę,
c) do celów przeciwpożarowych zgodnie z przepisami odrębnymi".
W ocenie organu nadzoru regulacja z § 14 ust. 1 pkt 5 lit.b planu miejscowego, dopuszczając zaopatrzenie w wodę z indywidualnych ujęć wody jako równorzędne z zaopatrzeniem z sieci wodociągowej, narusza § 26 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422) – dalej jako "warunki techniczne". Z warunków technicznych wynika bowiem, że zaopatrzenie w wodę działki pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi może nastąpić z indywidualnego ujęcia wody tylko w przypadku braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej. Organ nadzoru zaznaczył przy tym, że na terenie objętym planem miejscowym istnieje sieć wodociągowa w ciągu ulicy D. Zdaniem organu nadzoru kwestionowany przepis planu miejscowego narusza również § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z 25 VIII 1959 r. w sprawie określenia, jakie tereny pod względem sanitarnym są odpowiednie na cmentarze (Dz.U. Nr 52, poz. 315) – dalej jako "warunki sanitarne". Niedopuszczalna jest bowiem realizacja ujęć wody na terenie strefy sanitarnej cmentarza. Tymczasem do terenu objętego planem miejscowym przylega bezpośrednio od strony wschodniej cmentarz.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy K. (dalej jako "rada gminy") podzieliła zarzuty skargi i wniosła o jej uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Ogólną regułę w zakresie zaopatrzenia działek budowlanych w wodę określa § 26 ust. 1 warunków technicznych. Stanowi on, że działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej, a dla budynków wielorodzinnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej - także telekomunikacyjnej.
Wyjątek od powyższej reguły określa § 26 ust. 3 warunków technicznych. Wynika z niego, że w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Jeżeli ilość ścieków jest większa od 5 m3, to ich gromadzenie lub oczyszczanie wymaga pozytywnej opinii właściwego terenowo inspektora ochrony środowiska.
Zestawienie przepisów z § 26 ust. 1 i 3 warunków technicznych prowadzi do jednoznacznego wniosku. Tylko w przypadku braku warunków przyłączenia działki do sieci wodociągowej możliwe jest zaopatrzenie działki w niezbędną wodę z indywidualnego ujęcia.
Skoro w toku postepowania przed organem nadzoru rada gminy wyjaśniła, że teren objęty planem miejscowym posiada sieć wodociągową, to nie było podstaw, by w ramach § 14 ust. 1 pkt 5 lit.b planu miejscowego wskazywać na zaopatrzenie w wodę z indywidualnych ujęć jako alternatywne i równorzędne wobec określonego w § 14 ust. 1 pkt 5 lit.a planu miejscowego korzystania z istniejącej sieci wodociągowej. Rację ma więc organ nadzoru, że kwestionowany przepis narusza § 26 ust. 1 i 3 warunków technicznych.
Wypada też podzielić zarzut naruszenia kwestionowanym przepisem § 3 ust. 1 warunków sanitarnych.
Zgodnie z § 3 ust. 1 warunków sanitarnych, odległość cmentarza od zabudowań mieszkalnych, od zakładów produkujących artykuły żywności, zakładów żywienia zbiorowego bądź zakładów przechowujących artykuły żywności oraz studzien, źródeł i strumieni, służących do czerpania wody do picia i potrzeb gospodarczych, powinna wynosić co najmniej 150 m; odległość ta może być zmniejszona do 50 m pod warunkiem, że teren w granicach od 50 do 150 m odległości od cmentarza posiada sieć wodociągową i wszystkie budynki korzystające z wody są do tej sieci podłączone.
W konsekwencji przyjąć należy, że istnieje możliwość realizacji wskazanej zabudowy w obszarze pomiędzy 50 m a 150 m od cmentarza, pod warunkiem wykluczenia możliwości pozyskiwania w tym obszarze wody pitnej i gospodarczej w sposób inny niż za pośrednictwem sieci wodociągowej.
Jak wynika z rysunku oraz z § 13 pkt 1 planu miejscowego, rada gminy wyznaczyła strefę ograniczeń w użytkowaniu terenu w odległości 50 m od granic cmentarza, przeznaczając pozostały teren na cele zabudowań mieszkalnych i usługowo-produkcyjnych. Powołała się przy tym w postępowaniu nadzorczym na istniejącą sieć wodociągową, z której korzystają wszystkie budynki położone na terenie objętym planem miejscowym. W konsekwencji rada gminy wykluczyła możliwość realizacji studni także w obszarze pomiędzy 50 m a 150 m od cmentarza, gdyż tylko pod takim warunkiem dopuszczalne jest ograniczenie strefy ochronnej wokół cmentarza do 50 m, jakiego dokonano w § 13 pkt 1 planu miejscowego. Sugerowana więc w § 14 ust. 1 pkt 5 lit.b planu miejscowego możliwość realizacji indywidualnych ujęć wody na tym obszarze narusza więc przepis z § 3 ust. 1 warunków sanitarnych i pozostaje w sprzeczności z § 13 pkt 1 planu miejscowego.
Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z 27 III 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073, ze zm.) istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Pod pojęciem istotnego naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego należy rozumieć m.in. niezgodność z prawem poszczególnych postanowień planu miejscowego w stopniu mającym wpływ na treść tych postanowień.
Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 147 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło