II SA/Wr 916/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędziowie: NSA Jolanta Sikorska, WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant apl. prok. Justyna Radomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. na rzecz skarżącego kwotę 10 /dziesięć/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 1992r. nr 4, poz. 16 z późn. zm./ oraz § 1 ust. 1 i § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach /Dz.U. z 1992r. ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania poborowego M. M. od orzeczenia Powiatowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...]r. w sprawie określenia kategorii zdrowia postanowiła uznać M. M. za zdolnego do czynnej służby wojskowej. W motywach uzasadnienia podano, że w oparciu o cytowane na wstępie przepisy prawne Wojewódzka Komisja Lekarska we W., po zapoznaniu się z przedłożonymi do wglądu dokumentami lekarskimi, przeprowadzeniu dodatkowych badań specjalistycznych uznała poborowego za zdolnego do pełnienia zasadniczej służby wojskowej. Stwierdzone schorzenia: § 40 pkt 1, § 43 pkt 4, choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego M. M. stwierdził, że nie zgadza się z zawartym w niej rozstrzygnięciem. Podniósł, że wyniki badań lekarskich dostarczone Komisji wykazują chorobę wrzodową żołądka. Od [...] lat cierpi na bardzo ostre bóle brzucha. Po częstym pobycie w szpitalu i dokładnych badaniach wykazano czynne, zapalne stany błon śluzowych żołądka. Pomimo długotrwałego leczenia nadal odczuwa bóle, nasilają się one w wyniku nieprzestrzegania diety, nerwów, stresów. Ulgę przynoszą mu leki, które aktualnie przyjmuje. Podniósł, że przedstawił także badania wykazujące zapalenia mięśnia sercowego z okresowymi zaburzeniami rytmu. W czasie dużego wysiłku odczuwa bóle w klatce piersiowej, w okolicy serca. Aktualnie posiada skierowanie do szpitala na dokładne badania, lecz ze względu na brak miejsc jest zmuszony czekać na swoją kolej. Jest młodym i na wygląd zdrowym człowiekiem jednak prawda jest inna. Obawia się, że pobyt w wojsku i stresy z nim związane oraz brak odpowiedniej diety pogorszą stan jego zdrowia, dlatego też zwraca się z prośbą o ponowne rozpatrzenie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej. Dokumenty dotyczące stanu jego zdrowia znajdują się w Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja Lekarska we W. wniosła o oddalenie skargi. Stwierdzono, że przedłożona przez skarżącego dokumentacja była wnikliwie analizowana na posiedzeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. w dniu [...]r. przez Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. i członków Komisji. W oparciu o w/w dokumentację lekarską oraz na podstawie, wywiadu przeprowadzonego przez Przewodniczącego Komisji z w/w schorzenia M. M. zakwalifikowano do § 40 pkt 1 /rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określenia zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach/ tj. choroby przełyku nie upośledzające sprawność ustroju, mając również na uwadze objaśnienia szczegółowe do w/w rozporządzenia. Stwierdzono również u skarżącego schorzenie, które zakwalifikowano do § 43 pkt 1 w/w rozporządzenia tj. choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, kierując się objaśnieniami szczególnymi w/w rozporządzenia. Dodatkowo M. M. został przebadany przez członka komisji lekarza specjalistę chorób wewnętrznych, ponieważ w odwołaniu swym z dnia [...]r. między innymi informował, że w [...]r. przeszedł zapalenie mięśnia sercowego z zaburzeniami rytmu serca. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę prawną rozstrzygnięcia w rozważanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1967r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, powołanej wyżej /dalej, jako ustawa/, oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, powołanego wyżej /dalej, jako rozporządzenie/. W myśl przepisu § 18 ust. 1 rozporządzenia, wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie na podstawie badania lekarskiego /.../ oraz na podstawie dokumentacji lekarskiej i innych dokumentów mających znaczenie w sprawie /.../. Zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, orzeczenie powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. W przedmiotowej sprawie skarżący, w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego dotyczącego określenia zdolności do służby wojskowej powoływał się na względy zdrowotne, które - jego zdaniem - przemawiały za niezdolnością do odbycia tej służby. Załączył dokumentację lekarską, z której m.in. wynika, że od ok. [...] lat jest leczony ambulatoryjnie z powodu nawracających stanów zapalnych przewodu pokarmowego - schorzenie o charakterze przewlekłym i nawracającym nie rokujące trwałego wyleczenia /zaświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...]r./. Ze świadectwa lekarskiego z dnia [...]r. wynika, że u skarżącego stwierdzono stan po zapaleniu mięśnia sercowego z okresowymi zaburzeniami rytmu serca, natomiast w protokole badań z dnia [...]r. stwierdzono m.in.: "przełyk zaczerwieniony /.../, błona śluzowa żołądka zaczerwieniona, obrzęknięta o cechach procesu zapalnego /.../, opuszka dwunastnicy zmieniona zapalnie". Organ wojskowy w ogóle nie ustosunkował się do dowodu w postaci dokumentacji lekarskiej załączonej przez skarżącego, mimo że w trakcie postępowania administracyjnego powoływał się on na fakt leczenia wskazanych dolegliwości zwłaszcza zaś nie odniósł się do ewentualnych relacji między swoją diagnozą stanu zdrowia skarżącego a diagnozą postawioną przez lekarzy leczących skarżącego /w kontekście treści § 34 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON/. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ustalona reguła, że organ decyzyjny dysponując różnymi dowodami, nie może uchylać się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym, od dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy /art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a./. Jeżeli spośród dwóch twierdzeń, jedno jest wiarygodne, a drugie nie, należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria, jakimi kierował się organ uznając daną okoliczność za udowodnioną /np. wyrok NSA z dnia 10 listopada 1988r., III SA 579/88, nie publ./. Należy przy tym zauważyć, że w uzasadnieniu obu decyzji - mimo normatywnego nakazu, by było ono szczegółowe /§ 19 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia/, zawarto tylko konkluzję. Należy zaważyć, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest orzeczenia pierwszoinstancyjnego, a także egzemplarza badań specjalistycznych przeprowadzonych w wyniku skierowania przez organ wojskowy. W takiej sytuacji, Sąd nie jest w stanie sprawdzić, na jakich podstawach oparto konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania Komisji. Kontrola ta polega na sprawdzeniu prawidłowości z punktu widzenia logiki i zasad doświadczenia życiowego - rozumowania przeprowadzonego w uzasadnieniu decyzji. Powyższe jest równoznaczne z niedopełnieniem przez organ obowiązku zebrania i oceny na podstawie całego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a zatem z nie wyjaśnieniem dokładnie stanu faktycznego sprawy. Powyższe, równoznaczne z naruszeniem wyżej powołanych przepisów postępowania administracyjnego jest uchybieniem, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zawarte natomiast w odpowiedzi na skargę wywody organu wyjaśniającego motywy podjęcia zaskarżonego orzeczenia nie mogą odnieść skutku. Nie dokonując merytorycznej oceny ich trafności w świetle przytoczonego materiału dowodowego należy wskazać, że powyższe wywody podniesione zostały dopiero w odpowiedzi na skargę, nie zostały zawarte w uzasadnieniu orzeczenia i w konsekwencji nie mogą być obecnie przedmiotem oceny Sądu. Przytoczone uchybienia spowodowały, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271/, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt może być wykonany. W niniejszej sprawie nie orzekano w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia, gdyż orzeczenie o przydatności /lub braku przydatności/ do służby wojskowej nie posiada samodzielnego przymiotu wykonalności. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 55 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ..., powołanej wyżej.