II SA/Wr 92/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-03-26

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być traktowany jako wyjątek, biorąc pod uwagę obowiązek sądu do udzielania wskazówek stronom i wszechstronnego badania sprawy z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinno mieć charakter wyjątkowy. Wynika to z faktu, że sąd jest zobowiązany do udzielania stronom nieposiadającym profesjonalnego pełnomocnika wskazówek procesowych oraz do wszechstronnego badania sprawy z urzędu, niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. W związku z tym, wniosek o ustanowienie radcy prawnego został oddalony, podczas gdy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na niskie dochody i wysokie wydatki związane z leczeniem. Dołączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i zdrowotną. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego wskazując w uzasadnieniu, iż gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, łączny ich dochód wynosi 1.953 zł (w tym zasiłek pielęgnacyjny wnioskodawcy w wysokości 153 zł), skarżący ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności (choroba Parkinsona), a ich wydatki kształtują się następująco: opłata za gaz- 400 zł; za energię elektryczną- 120 zł; za wodę – 200 zł; koszt lekarstw- 400 zł; koszt jedzenia (specjalna dieta z uwagi na schorzenia skarżącego)- 800 zł. Dodał, że w sytuacji gdy brakuje im środków na leki pomaga im córka. Wśród posiadanych składników majątkowych wymienił: udział w prawie własności domu (100 m2) i w zabudowanej przez ten dom działki (pow. 8 ar), nieruchomość rolna o pow. 5 ar. W piśmie z dnia 18 marca 2013 r. skarżący wyjaśnił, że koszty sporządzenia skargi pokryła córka żony z pierwszego małżeństwa; nie zbywa posiadanej nieruchomości, bo jest to jedyne jego zabezpieczenie na wypadek pogorszenia zdrowia, a od córki nie dochodzi alimentów, bo jest ona samotną matką (ma 4- letnie dziecko). Z załączonych do pisma rachunków wynika, że ponosi następujące wydatki: opłata za gaz- 502, 23 zł i podatek od nieruchomości (rocznie)- 312 zł, a przedłożona deklaracja podatkowa wskazuje, że uzyskali nadpłatę w podatku dochodowym za 2012 r. w wysokości 556 zł. Mając na uwadze wskazane we wniosku okoliczności uznać należy, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 1 sentencji). Ustosunkowując się z kolei do wniosku o ustanowienie radcy prawnego podkreślić należy, iż ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.)). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącego zarzutów czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło