II SA/Wr 93/04
WyrokWSA we Wrocławiu2006-01-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Siedlecka, Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędzia WSA Andrzej Cisek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie robót budowlanych może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie zgromadził kompletnego materiału dowodowego, w szczególności kluczowej decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu nadzoru budowlanego nie może się ostać, ponieważ została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji oparły swoje ustalenia na niekompletnym materiale dowodowym, w szczególności brakowało kluczowej decyzji o pozwoleniu na budowę, co uniemożliwiło sądowi ocenę legalności budowy i nadało ustaleniom organów cechy dowolności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie tarasu przy mieszkaniu, wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymanej w mocy przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący J. W. kwestionował ustalenia organów, twierdząc, że roboty budowlane (w tym budowa tarasu) mogły zostać wykonane bez wymaganego pozwolenia, a także podnosił problem zalewania jego pomieszczenia wodą deszczową. Dodatkowo zarzucił sfałszowanie jego podpisu na protokole oględzin.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Budowlanego, orzekając jednocześnie, że decyzje te nie podlegają wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt II SA/Wr 93/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędziowie: Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Andrzej Cisek-sprawozdawca Protokolant Agnieszka Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie tarasu przy mieszkaniu nr [...] w budynku przy ul. M. [...] we W.; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że decyzja wymieniona w pkt. 1 nie podlega wykonaniu.
Sygnatura akt II SA/Wr 93/04
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzje Powiatowego Inspektora Budowlanego dla Miasta W. nr [...]umarzającą postępowanie w sprawie tarasu przy mieszkaniu nr [...] w budynku przy ul. M. [...] we W.
Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie użytkowania nieruchomości położonej we W. przy ul. M. [...]. W toku tego postępowania zdaniem organu I instancji bezspornie ustalono, ze użytkownik powyższego lokalu wykonał roboty budowlane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Fakt ten potwierdziły przeprowadzone przez pracowników organu I instancji dniu [...]oględziny lokalu mieszkalnego. Podczas oględzin stwierdzono, że posadzka tarasu znajduje się w dobrym stanie technicznym, a przedstawiciel zarządcy oświadczył, że warstwy izolacyjna i ścieralna zostały wymienione w 2002 r.
W świetle powyższych ustaleń organ I instancji uznał, iż postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć z mocy obowiązującego prawa.
W odwołaniu od tej decyzji Pan J. W. zakwestionował ustalenia dokonane w toku postępowania przez organ I instancji.
Rozpatrując powyższe odwołanie D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozstrzyganie spraw przez organy nadzoru budowlanego następuje wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 - Prawo budowlane. Kompetencje do władczej ingerencji organu I instancji – powiatowego inspektora nadzoru budowlanego – określone są w art. 83 ust 1 wskazanej ustawy. Przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego jest między innymi budowa obiektu lub prowadzenie innego rodzaju robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, a także brak utrzymania obiektów w odpowiednim stanie technicznym lub estetycznym.
Sygnatura akt II SA/Wr 93/04
W przypadku stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego w toku prowadzonego postępowania braku okoliczności wskazujących na naruszenie norm prawa budowlanego powinien umorzyć postępowanie. Zgodność stanu faktycznego z przepisami prawa budowlanego lub stany znajdujące się poza zakresem tej regulacji prawnej świadczą o bezprzedmiotowości postępowania, a takim przypadku zgodnie z art. 105 kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że inwestor wykonał roboty na podstawie decyzji pozwalającej na budowę, a jednocześnie przeprowadzone oględziny tarasu wskazały, że znajduje się on w dobrym stanie technicznym. Taki stan w ocenie organu II instancji nie narusza przepisów ustawy prawo budowlane, a zatem władcza ingerencja organów nadzoru budowlanego, przejawiająca się w nałożeniu na inwestora jakichkolwiek obowiązków, byłaby pozbawiona podstawy prawnej. Z tych przyczyn Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. W. zarzucił, że decyzje organów nadzoru budowlanego zostały wydane w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, nie ustalono bowiem w toku postępowania czy wydane zezwolenie na adaptację strychu na cele mieszkaniowe obejmowało także pozwolenie na wybudowanie tarasu na zadaszonym balkonie znajdującego się poniżej mieszkania należącego do J. W. Wskazując na powyższe skarżący kwestionuje bezpieczeństwo wykonanej adaptacji, a także podnosi, iż z powodu wykonanych prac należące do niego pomieszczenie jest regularnie zalewane wodą deszczową. Jako koronny argument świadczący o niewłaściwym postępowaniu organów nadzoru budowlanego skarżący wskazał, że w poprzednim postępowaniu w tej sprawie zakończonym przez organ I instancji decyzją o umorzeniu postępowania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając [...]decyzję Inspektora Powiatowego dla Miasta W. w uzasadnieniu wskazał, że ustalenia faktyczne dokonane w niniejszej sprawie nie pozwalają na ocenę, czy taras istniejący przy mieszkaniu nr [...] w budynku przy ul. M. [...]we W. wykonano na podstawie pozwolenia na budowę. Z załączonego do akt sprawy rzutu mieszkania
Sygnatura akt II SA/Wr 93/04
nie wynika, aby zakres robót budowlanych przewidzianych decyzją o pozwoleniu na budowę obejmował także wykonanie tarasu. O fakcie takim nie świadczy także jakikolwiek inny dowód zebrany przez organ I instancji.
W ocenie skarżącego przy ponownym postępowaniu organ I instancji nie dokonał żadnych nowych ustaleń, pomimo tego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu postępowania.
Ponadto skarżący podniósł w skardze, że w protokole oględzin przeprowadzonych w toku postępowania doszło do sfałszowania jego podpisu, o czym zawiadomił prokuraturę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego, a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, jako że została wydana bez zachowania reguł postępowania, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podjęte rozstrzygnięcie jest z tego punktu widzenia wadliwe.
Należy zważyć, iż zgodnie z unormowaną w art. 7 KPA zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do
Sygnatura akt II SA/Wr 93/04
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zgodnie z tą zasadą organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 KPA), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania poprawnej decyzji, o przekonującej treści (art. 7 KPA).
Przepis art. 77 § 1 KPA nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.
W rozpatrywanej przez Sąd sprawie organy nadzoru budowlanego zarówno I jak i II instancji stwierdzały, iż wątpliwości nie budzi fakt wykonania wszelkich robót adaptacyjnych na strychu budynku przy ul. M. nr [...] i [...] na podstawie decyzji pozwalających na budowę. Jednak wśród zgromadzonych w postępowaniu dowodów nie ma decyzji Urzędu Miejskiego, Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego z dnia [...]o znaku [...]o pozwoleniu na budowę, na którą powołują się organy nadzoru budowlanego. W aktach I instancji znajduje się jedynie protokół odbioru mieszkania przy ul. M. [...]ze stwierdzeniem zarządcy budynku, że roboty zostały wykonane zgodnie z dokumentacją techniczną oraz wymienionym wyżej pozwoleniem na budowę. W aktach tych znajduje się także rysunek przedstawiający rzut mieszkania, stanowiący załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę.
W opisanej wyżej sytuacji, pomimo iż ustalenia organów nadzoru budowlanego, stwierdzające zgodność przeprowadzonych robót z decyzjami
Sygnatura akt II SA/Wr 93/04
pozwalającym na budowę znajdują częściowe potwierdzenie w zebranych dowodach, to należy uznać, iż oparte są one na niekompletnym materiale dowodowym. Brak wśród zgromadzonych dowodów najistotniejszej z punktu widzenia legalności budowy decyzji o pozwoleniu na budowę świadczy o nie podjęciu przez prowadzące postępowanie organy wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co należy uznać za istotne uchybienie mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Brak tej decyzji w aktach sprawy powoduje, że Sąd został pozbawiony możliwości oceny poprawności kwestionowanej decyzji, a dokonana przez organy nadzoru budowlanego ocena stanu faktycznego nosi znamiona dowolności. Dlatego też przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny ustalić, czy decyzja o pozwoleniu na budowę, na którą się one powołują, została rzeczywiście wydana i jaka jest jej treść, gdyż dopiero takie ustalenia pozwolą prawidłowo rozstrzygnąć przedmiotową sprawę.
W konkluzji Sąd uznał, że sądowa kontrola zaskarżonej decyzji pozwoliła stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym i dlatego też – stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II znajduje umocowanie w art. 152 tejże ustawy,
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło