II SA/Wr 973/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Marcin Miemiec, Asesor WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142 poz. 950 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek J. G. utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]r. Nr [...]o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W motywach uzasadnienia podano, że J. G. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, przyznanych przez ZBoWiD we W. z tytułu utrwalania władzy ludowej w MO. Jak ustalono w toku postępowania weryfikacyjnego, uprawnienia kombatanckie strona posiadała wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej a więc z tytułu, jakiego nie zawiera obecnie obowiązująca ustawa, zatem podstawą prawną do pozbawienia jej uprawnień jest art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. W tej sytuacji nie ma znaczenia jakie zadania wykonywała ona w czasie zatrudnienia w MO. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego J.G. podniosła, że jako milicjantka w zniszczonym W. pracowała w wojennych warunkach, brała udział w wysiedlaniu Niemców, pomagała przy osiedlaniu osadników i repatriantów - z narażeniem własnego życia. Pracowała społecznie jako opiekun społeczny, była też kuratorem sądowym. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjnym zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów niż podane przez skarżącą. W dokumentach zamieszczonych w aktach administracyjnych sprawy J. G. powoływała się na swój udział w Postaniu Warszawskim. W deklaracji członkowskiej do ZBoWiD wypełnionej w [...]r. stwierdziła, że w okresie okupacji uczestniczyła w Powstaniu Warszawskim, a po powstaniu została wywieziona do obozu w P. a następnie w C., skąd została wywieziona na roboty przymusowe do Niemiec (pkt 12. deklaracji). W piśmie do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...]r. napisała, że "przeszła Powstanie Warszawskie". W uzasadnieniu decyzji organu kombatanckiego z dnia [...]r. stwierdzono, że Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy. W świetle ustaleń poczynionych w orzecznictwie sądowym, stanowisko organu nie jest zasadne. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002r., OPS 13/01, ONSA 2002r., nr 4, poz. 132 wywiedziono, że postępowanie o pozbawienie uprawnień kombatanckich to badanie, czy osoba posiadająca status kombatanta w dniu wejścia w życie omawianej ustawy zachowuje ten status (również na innej podstawie) i związane z nim uprawnienia. W uzasadnieniu tej uchwały, analizując dotychczasowe orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazano, że więcej argumentów przemawia za stanowiskiem, iż w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich osoby, która na mocy dotychczasowych przepisów uzyskała uprawnienia kombatancie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", dopuszczalne jest zgłoszenie przez nią zarzutu, iż zachowuje te uprawnienia, ponieważ spełnia warunek, o którym mowa w zdaniu drugim art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy (w szczególności wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001r. sygn. akt III RN 77/00, OSNAPiUS 2001, nr 15, poz. 475, w którym wyrażono pogląd, że procedura prawna weryfikacji uprawnień kombatanckich wprowadzona przepisami ustawy o kombatantach nie pozbawia strony-osoby, której uprawnienia kombatanckie poddawane są weryfikacji, możliwości wykazania w tym samym postępowaniu, że jakkolwiek uprawnienia kombatanckie uzyskała z tytułu "utrwalania władzy ludowej" to jednak spełnia ona także warunki konieczne do nabycia uprawnień kombatanckich na innej podstawie prawnej wymienionej w art. 1 ust. 2 - art. 4 ustawy o kombatantach). Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można zrekonstruować normę prawną, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy. Wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. Powyższe oznacza, że organ kombatancki powinien rozstrzygnąć istotną z uwagi na sposób załatwienia sprawy kwestię udziału skarżącej w Powstaniu Warszawskim. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających...). Sąd nie orzekał w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż, w związku z wyrokiem uchylającym tę decyzję decyzja pozbawiająca skarżącą uprawnień kombatanckich nie nabyła cechy prawomocności (art. 26 ustawy o kombatantach....).