II SA/Wr 985/01

sygnatura akt II SA/Wr 985/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Julia Szczygielska Sędziowie: NSA Halina Kremis (sprawozdawca) WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant: Agnieszka Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odstąpienia od uchylenia decyzji Starosty M. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydanego dla Parafii Rzymsko-Katolickiej p.w. św. Apostołów Piotra i Pawła w S. pozwolenia na budowę kaplicy cmentarnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od strony przeciwnej na rzecz skarżącej 10 zł kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. sygnatura akt II SA/Wr 985/2001 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Starosty M. z dnia [...] r. (nr [...]), wydaną na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 4 kpa, odmówiono uchylenia własnej decyzji z [...]r. w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę kaplicy cmentarnej na działce nr [...]obręb S., dlatego, iż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa). Od decyzji tej wniosła odwołanie A. K., właścicielka nieruchomości sąsiadującej z działką, na której realizowana jest kaplica cmentarna. W swoim odwołaniu wyraża niepokój, że realizowany obiekt nie będzie pełnił funkcji zgodnej z przedstawionym projektem. Jak wynika z relacji odwołującej się, potrzeby parafii, przedstawiane wielokrotnie przez proboszcza tej parafii, wskazują na konieczność wybudowania domu przedpogrzebowego, tj. obiektu do przechowywania zwłok do dnia pogrzebu. Strona nie neguje potrzeby realizacji w/w inwestycji, jednak nie może się pogodzić z faktem, że na terenie przeznaczonym na cmentarz, o powierzchni ponad 1 ha, budowę kaplicy usytuowano w odległości 6,0 m od granicy jej posesji, w sąsiedztwie ogrodu, szklarni i studni. Z tego względu wnosi o uchylenie decyzji Starosty M. Nr [...], jak i decyzji Starosty M. Nr [...]. Decyzją Wojewody D. z dnia [...]r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. K. od opisanej wyżej decyzji, utrzymano ją w mocy. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że decyzją Starosty M. Nr [...]z dnia [...]r. zatwierdzono projekt budowlany na budowę kaplicy cmentarnej na działce nr [...] w S., tj. obiektu służącego wyłącznie do obrządku przedpogrzebowego. Również, co należy podkreślić, zgodnie z projektem budowlanym, zwłoki, przygotowane do pogrzebu, w trumnie, składane będą w kaplicy na czas ceremonii pogrzebu. W opisie projektu określono, że kaplica nie jest miejscem przygotowania zwłok do pogrzebu (mycie, przebieranie itp.). Powyższy projekt budowlany został zaopiniowany przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M. postanowieniem z dnia [...] r., a ponadto Powiatowy Inspektor Sanitarny w pismach z dnia [...]r. i [...] r. podkreślił, że kaplica cmentarna nie jest domem pogrzebowym ani kostnicą, nie została do obiektu doprowadzona sieć wodociągowa ani kanalizacyjna, nie posiada chłodni do przechowywania zwłok, a jej usytuowanie nie narusza przepisów sanitarnych. 2 sygnatura akt II SA/Wr 985/2001 Jednocześnie organ informuje stronę, że przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (art. 61) nakładają na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska. Natomiast przepis art. 71 tej ustawy stanowi: zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu z uwzględnieniem przepisów art. 32 tego prawa. Na ostateczną w toku instancji administracyjnej decyzję w sprawie skargę do sądu administracyjnego złożyła A. K.. Podniosła w niej szereg zarzutów, dotyczących naruszenia przez zapadłe w toku instancji administracyjnej decyzje prawa materialnego, a w szczególności ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz przepisów wykonawczych do niej. W dodatkowym piśmie procesowym pełnomocnik skarżącej podniósł, że organ rozstrzygnął sprawę w trybie wznowienia postępowania, podczas gdy wolą strony było wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych, zatem wniosek skargi został zmodyfikowany w kierunku stwierdzenia nieważności zakwestionowanych orzeczeń. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w tym także na decyzje wydane na podstawie norm prawa procesowego. Z taką kontrolą mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych oba orzekające w sprawie organy administracji publicznej przyjęły, że skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania, z uwagi na nie branie udziału w toku postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu bu- 3 sygnatura akt II SA/Wr 985/2001 dowlanego (art. 145 § 1 pkt 5 kpa). Zdaniem Sądu z taką konkluzją nie sposób się zgodzić, jest ona co najmniej przedwczesna, bowiem nie potwierdzają tego jednoznacznie dołączone do odpowiedzi na skargę akta administracyjne. Jak wynika z tych akt, pierwsze pismo skarżącej z dnia [...] r., które stanowiło podstawę do wszczęcia ocenianego postępowania, zostało skierowane do Wojewody D. (a ściślej do Urzędu Wojewódzkiego we W. Wydział Architektury i Gospodarki Przestrzennej), tam zostało złożone i strona wnosi w nim o uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Drugie pismo z tej samej daty skierowane zostało do tego samego organu z tym, że pismo to ma rozbudowaną argumentację. Ta okoliczność całkowicie uszła uwadze obu orzekających w toku postępowania administracyjnego organów, co stanowi naruszenie art. 64 § 2 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść orzeczenia i co w dalszej konsekwencji prowadzi do uchylenia obu zakwestionowanych orzeczeń w sprawie. Organy, działając na wniosek strony, nie posiadały uprawnień do samoczynnego zadecydowania za wnioskodawczynię jaki tryb nadzwyczajny wybiera dla próby podważenia decyzji ostatecznej, a mając do dyspozycji przywołany wyżej przepis powinny były z niego skorzystać. W myśl art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Tej możliwości procesowej organy nie wykorzystały, doprowadzając do wydania co najmniej przedwczesnych orzeczeń. W wyroku z dnia 26 czerwca 1996 r. (SA/Ka 1128/95; M. Podat. 1997/4/109) NSA O/Z w Katowicach wyraził pogląd, który sąd w niniejszym składzie w całości podziela, że "zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8.1.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), w swej istocie jest żądaniem wszczęcia postępowania administracyjnego. Jeśli nie spełnia ono wymagań ustalonych przepisami prawa, to organ obowiązany jest wezwać składającego zgłoszenie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni (art. 64 § 2 kpa). Niedopełnienie przez organ tego obowiązku nie może obciążać podatnika". Wprawdzie omawiany wyrok zapadł na tle zupełnie innego stanu faktycznego i dotyczył postępowania podatkowego, to jednak rozpoznający sprawę skład sądu w całości podziela wyrażoną tam tezę, że strona nie może być obciążona niedopełnieniem przez organ obowiązku wezwania składającego podanie do usunięcia jego braków. 4 sygnatura akt II SA/Wr 985/2001 W konsekwencji zapadłe w toku kontrolowanego postępowania decyzje należy uznać za co najmniej przedwczesne, a tym samym podlegające wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Reasumując, tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, jako orzeczenia naruszające przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlegają uchyleniu w całości, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ustawy. Mimo uwzględnienia skargi Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany, bowiem jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, są to decyzje odmawiające uchylenia uprzednich decyzji ostatecznych, zatem z istoty swej nie podlegają wykonaniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą kompetentnych organów będzie ustalenie jaki zakres ma znajdujący się w aktach administracyjnych wniosek strony, i w konsekwencji rozważenie wniosku strony i zadecydowanie jaki tryb postępowania ekstraorodynaryjnego wybrała strona. Ta zaś okoliczność poskutkuje dalszym badaniem czy zostały spełnione przesłanki odpowiedniego przepisu, a w konsekwencji czy istnieją podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej. O ile zaś organy uznają, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie, ich rzeczą będzie także wnikliwe rozważenie, czy kwestionowana decyzja nie narusza interesu w rozumieniu art. 5 ustawy Prawo budowlane. 5 Ze wskazanych względów należało orzec jak na wstępie.