II SA/Wr 998/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA del. do WSA Jolanta Sikorska Sędziowie: NSA del. do WSA Bogumiła Skrzypczak NSA del. do WSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Protokolant: apl. prok. Anna Szymanik po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Powiatu S., przyjmując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 kpa, odmówił skarżącej I. S. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ I instancji, powołując się na art. 37k ust. 9 i 10 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, podniósł, iż - jak wynika z akt sprawy - skarżąca była zatrudniona w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Rolniczego Zakładu Dośiwadczalnego w D., a jednostka ta, zgodnie z wyjaśnieniem Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (pismo Nr [...] z dnia [...] r.) nie była państwowym gospodarstwem rolnym. Zdaniem organu brak zatem jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia przedemerytalnego na zasadzie art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W złożonym od tej decyzji odwołaniu skarżąca podniosła, że zakład, w którym pracowała, był zakładem państwowym o produkcji typowo rolniczej. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na art. 37k ust. 9 i 10 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, stwierdził, że jak wynika z akt sprawy skarżąca nie przepracowała w byłym państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej co najmniej [...] lat, a więc brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia przedemerytalnego na zasadzie art. 37k ust. 9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Na powyższą decyzję I. S. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie tej decyzji jako niezgodnej z prawem oraz o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi, podobnie jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, podniosła, że zakład, w którym pracowała, był zakładem państwowym o produkcji typowo rolniczej. Wskazała, że przez cały okres zatrudnienia posiadała status związkowy pracowników PGR przy Kombinacie PGR S. i zarzuciła, że Starosta S. tylko i wyłącznie na podstawie pisma Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z dnia [...] r. orzekł o jej prawach. Stwierdzając, iż ustawodawca w żadnych przepisach nie unormował kwestii związanych z zaliczeniem danego zakładu pracy do tzw. państwowego gospodarstwa rolnego wywiodła, że pismo AWRSP nie jest aktem prawnym i jako takie nie powinno stanowić, jej zdaniem, podstawy rozstrzygnięcia decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w czasie wydawania zaskarżonej decyzji. Przepis art. 37k ust. 9 tej ustawy stanowi, iż pracownikowi byłego państwowego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej przysługuje świadczenie przedemerytalne, jeżeli w dniu 7 listopada 2001 r. posiadał status bezrobotnego oraz spełniał łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek - co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna, 2) posiadał okres uprawniający do emerytury - wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, 3) był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4) zamieszkiwał w powiecie (gminie) uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. W rozpatrywanej sprawie skarżąca pracowała w okresie od [...] r. do [...] r. w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym w D. Organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie odmówiły skarżącej przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego przyjmując, że nie przepracowała ona w byłym państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej co najmniej [...] lat, a więc nie spełniła warunku określonego w art. 37k ust. 9 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Stanowisko takie organy obu instancji zajęły opierając się na wyjaśnieniu zawartym w piśmie Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z dnia [...] r. nr [...], w którym podano, iż wyżej wymieniony zakład pracy nie był państwowym gospodarstwem rolnym. Polemizując z tym stanowiskiem skarżąca podniosła, że Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Rolniczy Zakład Doświadczalny w D. był zakładem państwowym, typowo rolniczym, a ona przez cały okres zatrudnienia posiadała status związkowy pracowników PGR przy Kombinacie PGR S. Zarzuciła, że pismo Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nie jest aktem prawnym i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Podzielając pogląd skarżącej, iż pismo Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa nie jest aktem prawnym i nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia, stwierdzić trzeba, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma to, z jakich powodów Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa uznała, iż zakład, w którym pracowała skarżąca nie był państwowym gospodarstwem rolnym oraz czy stanowisko takie jest uzasadnione w świetle obowiązujących w czasie wydawania decyzji przepisach prawa. Zauważyć przy tym trzeba, iż status związkowy pracownika nie przesądza w sposób jednoznaczny i niewątpliwy o charakterze zakładu, w którym pracownik ten był zatrudniony. Wskazane wyżej pismo Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z dnia [...] r. nie podaje, z jakich przyczyn uznano, że Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Rolniczy Zakład Doświadczalny w D. nie był państwowym gospodarstwem rolnym. Pismo to jest zbyt lakoniczne i nie zawiera żadnej analizy prawnej, wskazującej na przyczyny, które spowodowały, że część wymienionych w nim jednostek uznano za przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, a wobec innych przyjęto, że nie były państwowymi gospodarstwami rolnymi. Zawiera ono jedynie arbitralny, w żaden sposób nie umotywowany podział wymienionych w nim jednostek. Zarówno wyżej wymienione pismo, jak i decyzje organów obu instancji nie zawierają ponadto żadnych rozważań dotyczących tego, czy pojęcia: "państwowe gospodarstwo rolne" oraz "państwowe przedsiębiorstwo gospodarki rolnej" są tożsame, czy też na przykład pojęcie "państwowe przedsiębiorstwo gospodarki rolnej" jest terminem szerszym od pojęcia "państwowe gospodarstwo rolne", obejmując swym zakresem również inne państwowe jednostki działające w sektorze rolnym. Z powyższych względów nie można dokonać należytej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz sprawdzić prawidłowości przyjętego rozstrzygnięcia. Stwierdzić zatem trzeba, iż wydanie tych decyzji nie zostało poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, nie zebrano i nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nie wskazano w sposób właściwy przyczyn, z powodu których zakładu pracy skarżącej nie uznano za państwowe przedsiębiorstwo gospodarki rolnej w rozumieniu art. 37k ust. 9 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Decyzje te zostały więc wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - orzeczono jak w sentencji.