II SAB/Wr 1/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Asesor WSA Alicja Palus Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Agnieszka Karcz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi F. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia oraz kanalizacji na działce przy ulicy O. [...] w T. oddala skargę Sygn. akt II SAB/Wr 1/04 1 Uzasadnienie W skardze skarżący początkowo żądał nakazania usunięcia ogrodzenia i kanalizacji wybudowanych na terenie działki będącej w jego użytkowaniu wieczystym, a przez to naruszających prawo jego własności. W czasie robót budowlanych wykonawca przesunął znak graniczny na korzyść właściciela działki sąsiedniej J. S . Do tej pory nie wskazano skarżącemu prawidłowego przebiegu granicy, chociaż przeprowadzane pomiary ujawniły niedobór powierzchni działki. Skarżący doprecyzował następnie (k. 57), że skarży bezczynność organu pierwszej instancji tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jak wynika z pism dołączonych do skargi, skarżący w [...]r. nabył na prawach wspólności ustawowej użytkowanie wieczyste działki o powierzchni [...] m2. W [...]r. przeniesiono z tej działki wybudowane tam w [...]r. urządzenia kanalizacyjne. W [...]r. sąsiad skarżącego wybudował ogrodzenie. Roboty te w obu przypadkach prowadzone były na podstawie pozwolenia na budowę. Na żądanie skarżącego dokonano okazania granic obu działek oraz pomiary kontrolne ich powierzchni. W wyniku czynności geodezyjnych ustalono, że nie nastąpiło przesunięcie znaków granicznych, natomiast obie działki mają niedobór powierzchni po około 20 m i ostatecznie w ewidencji gruntów określono powierzchnię działki skarżącego na [...] m . W latach następnych skarżący występował kilkakrotnie do różnych organów o prawidłowe wskazanie granic działki i doprowadzenie jej powierzchni do obszaru nabytego w [...]r. i był pouczony o możności wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. W dniu [...]r. skarżący skierował pismo do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., w którym podał, że w [...]r. jego sąsiedzi na podstawie pozwolenia na budowę wykonali ogrodzenie swojej działki, jednak wybudowali go na terenie działki skarżącego. Natomiast w [...]r. wybudowano na jego działce rury kanalizacyjne i studzienki rewizyjne, służące do odprowadzania ścieków z budynku sąsiada, który był kierownikiem robót. W roku następnym wybudowano kanalizację obok działki skarżącego. Domagał się nakazania rozbiórki tego ogrodzenia i konstrukcji, tj. jej elementów pozostawionych na jego działce po przeniesieniu kanalizacji. W dniu [...]r. (pisma k. 53-54 akt sprawy) skarżący wniósł do organu wyższego stopnia (D. Inspektor Nadzoru Budowlanego we W.) skargę na niezałatwienie tego pisma. W ocenie skarżącego (k. 57) skarga ta stanowiła zażalenie na bezczynność organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł ojej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że po wpłynięciu pisma z dnia [...]r. ustalono na podstawie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, że urządzenia kanalizacyjne nie przebiegają przez działkę skarżącego i pismem z dnia [...]r. wezwano go do złożenia wyjaśnień. Sprawa budowy ogrodzenia między działkami z Sygn. akt II SAB/Wr 1/04 2 przekroczeniem granic nie należy do właściwości organu nadzoru budowlanego, zaś do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego właściwy jest wójt, a kolejno sąd powszechny, o czym poinformowano skarżącego postanowieniem z dnia [...]r. Wniosek organu uzasadniony był twierdzeniem, że złożenie skargi nie zostało poprzedzone wniesieniem zażalenia na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Termin do załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a.) rozpoczyna swój bieg z dniem wszczęcia postępowania administracyjnego. Skierowanie przez dany podmiot żądania wszczęcia postępowania do określonego organu administracji publicznej, wywołuje wszczęcie postępowania administracyjnego dopiero wówczas, gdy występują jednocześnie okoliczności uzasadniające taki skutek procesowy. Przede wszystkim nastąpi to wówczas, gdy przedmiot postępowania będzie odpowiadał pojęciu określonemu w art. 1 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś organ będzie właściwy w sprawie (art. 19 w związku z art. 65 § 1 i art. 66 § 1 i 3 k.p.a., por. glosy B. Adamiak w OSP 1991 z. 10, poz. 258 i PS 1994 z. 11-12). Ustawa procesowa z reguły nie przewiduje wyrażenia w określonej formie zdarzenia w postaci wszczęcia ogólnego postępowania administracyjnego, jak też odmowy tego wszczęcia. Organ uzewnętrznia wobec strony nastąpienie tych zdarzeń poprzez postanowienie wydane na podstawie art. 66 § 1 k.p.a. lub odpowiedniej treści zawiadomienie, które powinno zawierać wyjaśnienie tej kwestii wraz z pouczeniem o możności załatwienia żądania strony przez sąd powszechny bądź w innym szczególnym postępowaniu. Dokonanie przez organ tych czynności umożliwia ocenę, że nie nastąpiło wszczęcie postępowania, zatem nie jest wymagane załatwienie sprawy w formie decyzji (art. 104, art. 105 k.p.a.). Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego należą zadania i kompetencje wynikające z art. 36a ust. 4, art. 40 ust. 2, art. 41 ust. 4, art. 44 ust. 1, ar. 58-51, art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4, 7 i 8, art. 59, art. 59a, art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 62 ust. 3, art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1 i 3, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 71a, art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. a), art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1. W szczególności zatem organ ten mógłby teoretycznie wydać decyzję nakazującą skarżącemu rozbiórkę nieużytkowanego obiektu budowlanego nie nadającego się do remontu (art. 67 ust. 1 prawa budowlanego), ale przecież bliżej nieokreślone pozostałości po urządzeniach kanalizacyjnych nie stanowią obiektu budowlanego (art. 3 pkt Ib cyt. ustawy). Niewątpliwie zresztą żądanie skarżącego skierowane do tego organu nie zmierzało do uruchomienia postępowania w tym przedmiocie. Rozstrzyganie kwestii związanych z przekroczeniem granicy w toku robót wykonywanych na podstawie pozwolenia na budowę nie należy do właściwości Sygn. akt II SAB/Wr 1/04 3 organów budowlanych, W szczególności organ nadzoru budowlanego nie miał żadnych podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie rozbiórki ogrodzenia wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę. Stan techniczny tego ogrodzenia nie był kwestionowany. Kwestie podnoszone przez skarżącego wchodziły w zakres problematyki ochrony własności, zaś administracyjnoprawne środki tej ochrony z zakresu prawa budowlanego w ogóle nie wchodziły w rachubę według przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego. Skarżący w żądaniu z dnia [...]r. nie domagał się wszczęcia postępowania w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Sąd nie dokonywał oceny prawnej czynności podjętych przez organ nadzoru budowlanego, w postaci postanowienia wydanego na podstawie art. 66 § 1 k.p.a. i zawiadomienia skarżącego o braku przymiotu strony w odniesieniu do urządzeń kanalizacyjnych położonych na sąsiedniej działce, gdyż przedmiotem badania na skutek skargi na bezczynność nie była szczegółowa treść tych czynności, lecz istotny był ich skutek procesowy polegający na braku wszczęcia postępowania. Wyrażona przez organ odmowa wszczęcia postępowania na skutek żądania skarżącego była uzasadniona w okolicznościach nin. sprawy. Z tych względów, mając na uwadze wyczerpanie przez skarżącego środków zaskarżenia poprzez wniesienie skargi - zażalenia do organu wyższego stopnia, oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak na wstępie.