II SAB/Wr 100/03

WyrokWSA we Wrocławiu2004-02-10

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Jolanta Sikorska, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia mieszkaniowa jest zobowiązana do udostępnienia członkowi bilansu za dany rok na każde jego żądanie, niezależnie od tego, czy dokument ten był już wcześniej udostępniany lub czy członek miał do niego dostęp w ramach innych procedur (np. przed zebraniem przedstawicieli)?
Ratio decidendi
Spółdzielnia mieszkaniowa, jako podmiot wykonujący zadania publiczne, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej, w tym bilansu, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prawo członka do przeglądania sprawozdań rocznych i bilansów, wynikające ze statutu, nie może być ograniczone jedynie do okresu wyłożenia dokumentów przed zebraniem przedstawicieli. Zarząd spółdzielni ma obowiązek udostępnić członkowi te dokumenty w stosownym terminie, nawet jeśli członek zapoznawał się z nimi w przeszłości.
Stan faktyczny
Skarżący W. K. zwrócił się do Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" o udostępnienie do wglądu bilansu za określony rok. Spółdzielnia odmówiła, powołując się na brak wykazanego interesu prawnego oraz na fakt, że dokument był już udostępniany w ramach innych procedur. Skarżący wniósł skargę na bezczynność spółdzielni, zarzucając naruszenie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Spółdzielnia argumentowała, że wypełniła swoje obowiązki, udostępniając bilans przed zebraniem przedstawicieli i że skarżący miał już wcześniej dostęp do dokumentu jako członek organów spółdzielni.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. do udostępnienia skarżącemu do wglądu bilansu za określony rok w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od spółdzielni na rzecz skarżącego kwotę 5 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA del. do WSA Andrzej Wawrzyniak (sprawozdawca) Sędziowie: NSA del. do WSA Jolanta Sikorska Asesor WSA Lidia Serwiniowska Protokolant: Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L, w przedmiocie odmowy udostępnienia do wglądu dokumentów dotyczących bilansu za [...] r. zobowiązuje Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. do udostępnienia skarżącemu do wglądu bilansu za rok [...] w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się tego wyroku; I. zasądza od Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. na rzecz skarżącego kwotę 5 (pięć) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych. W dniu [...] r. skarżący W. K. zwrócił się do Zarządu i Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. o udostępnienie do wglądu wszystkich uchwał Rady Nadzorczej z [...] r., wszystkich uchwał Zarządu z [...] r. oraz bilansu ze wszystkimi załącznikami za [...] r. Pismem z dnia [...] r. Prezes Zarządu i Przewodniczący Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. zwrócili się do skarżącego o podanie, jaki ma interes prawny w przeglądaniu tych uchwał i jakich zagadnień ten interes dotyczy. Oświadczyli, że udostępnianie uchwał członkom Spółdzielni nie może odbywać się bez żadnych ograniczeń, a przepisy prawa, postanowienia statutu oraz ustawa o ochronie danych osobowych, uniemożliwiają wgląd do wszystkich uchwał wymienionych w piśmie. Odnosząc się do udostępnienia bilansu poinformowali, że z wyżej wymienionych względów oraz z faktu, że skarżący był członkiem zespołu, który przeprowadzał badanie tego sprawozdania, dane te i inne dotyczące Spółdzielni, były w całości udostępnione. Pismem z dnia [...] r. skarżący ponownie zwrócił się do Prezesa Zarządu i Przewodniczącej Rady Nadzorczej o udostępnienie mu wymienionych we wniosku z dnia [...] r. dokumentów. Pismem z dnia [...] r. Przewodnicząca Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. w imieniu tejże Rady poinformowała, że podtrzymuje stanowisko zajęte w dniu [...] r. w związku z tym, że skarżący "nie wykazał interesu prawnego potwierdzającego konieczność zapoznania się z decyzjami organów Spółdzielni oraz nie wykazał konkretnie jakimi zagadnieniami, sprawami zamierzał się zapoznać". Wskazała przy tym, iż zgodnie z § 6 pkt 5, 7 i 8 Statutu Spółdzielni, członkowi Spółdzielni przysługuje m.in. prawo do przeglądania protokołu obrad ZPCz, przeglądania rejestru członków Spółdzielni, sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji. Skarżący w dniu [...] r. przesłał do Naczelnego Sądu Administracyjnego listem poleconym skargę na bezczynność Zarządu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. Wniósł o nakazanie temu Zarządowi udostępnienia do wglądu dokumentów dotyczących bilansu za [...] r. wraz ze wszystkimi załącznikami. Podnosząc, iż pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. o udostępnienie mu do wglądu bilansu za [...] r. oraz że pismem z dnia [...] r. odmówiono mu udostępnienia bilansu, skarżący podał, że jeszcze dwukrotnie pisał do rady nadzorczej wskazując, że zarząd narusza prawo, ale uzyskiwał odpowiedzi odmowne. Dlatego też uważa, że Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. naruszył art. 4 ust. 1 pkt 5 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniesiono, iż zgodnie z art. 89 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (t.jedn. Dz.U. z 1995 r. Nr 54, poz. 228 z późn. zm.) oraz § 31A statutu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. roczne sprawozdanie z działalności spółdzielni wraz ze sprawozdaniem finansowym (bilansem) wykłada się w lokalu spółdzielni co najmniej na 14 dni przed terminem Zebrania Przedstawicieli w celu umożliwienia członkom zapoznania się z ich treścią. Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej "A" zwołując na dzień [...] r. Zebranie Przedstawicieli Członków w ogłoszeniu podał, że w siedzibie spółdzielni zostało wyłożone do wglądu sprawozdanie finansowe za [...] r. Ponadto skarżący jako przedstawiciel na Zebranie Przedstawicieli otrzymał za pokwitowaniem wszystkie materiały na to zebranie wraz z informacją o wyłożeniu do wglądu sprawozdania finansowego za [...] r. Zaznaczono przy tym, iż skarżący w latach [...] był członkiem Rady Nadzorczej spółdzielni i uchwała tej Rady z dnia [...] r. został wyznaczony do przeprowadzenia kontroli (badania) prawidłowości sporządzenia sprawozdania finansowego (bilansu) za [...] r. i opracowania stosownej opinii w tej sprawie. Brał on czynny udział w tych pracach, za co wypłacono mu wynagrodzenie. Wskazując na powyższe wywiedziono, że spółdzielnia wypełniła prawem przewidziane obowiązki i stworzyła członkom, w tym skarżącemu, możliwość wglądu do dokumentów finansowych, o których mowa w skardze. Nie nastąpiło zatem naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 5, ani art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podniesiono przy tym, iż należy mieć na uwadze treść art. 1 ust. 2 oraz art. 11 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, z których wynika, że ustawa ta nie narusza przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, a informacja publiczna może być udostępniana w drodze wyłożenia lub wywieszenia w miejscach ogólnie dostępnych. Wywiedziono też, że ani z prawa spółdzielczego (art. 89), ani z postanowień statutu (§ 6 pkt 8) nie wynika, iż spółdzielnia ma udostępniać członkowi sprawozdanie finansowe na każde jego żądanie, a stanowisko skarżącego twierdzącego, iż może przeglądać sprawozdanie finansowe kilkaset razy zmierza jedynie do "nękania" organów spółdzielni i absorbowania jej pracowników. Stwierdzono, że w sprawie tej nie zachodzi naruszenie przez spółdzielnię przepisów obowiązującego prawa, a zarzut skarżącego o bezczynności spółdzielni jest bezpodstawny i niezasadny. W piśmie z dnia [...] r., które wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu [...] r., skarżący podjął polemikę z motywami odpowiedzi na skargę podnosząc w szczególności, że z wywodów spółdzielni wynika, iż jeśli ktoś z różnych przyczyn nie oglądnie bilansu w czasie 14 dni jego wyłożenia przed Zebraniem Przedstawicieli Członków, to już nigdy bilans nie będzie mu udostępniony. Powołując się na treść statutu wywodził, że spółdzielnia ma udostępnić członkowi bilans na każde jego żądanie, a także, iż nie może być podstawą odmowy fakt, że jako członek organów statutowych już ten dokument oglądał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić trzeba, iż ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198) ma zastosowanie również do spółdzielni mieszkaniowych. Należą one bowiem do grupy podmiotów reprezentujących inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt II SAB 113/02 - LEX nr 78061). W myśl tego przepisu obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, iż udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Zgodnie z § 6 pkt 8 statutu Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. członkowi Spółdzielni przysługuje prawo do przeglądania sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji. Stosownie do § 31A ust. 2 statutu roczne sprawozdanie z działalności Spółdzielni łącznie ze sprawozdaniem finansowym i opinią biegłego rewidenta, jeżeli podlega ono obowiązkowi badania, wykłada się w lokalu Spółdzielni co najmniej na 14 dni przed terminem Zebrania Przedstawicieli w celu umożliwienia członkom Spółdzielni zapoznania się z nim. Treść § 31A ust. 2 statutu nie może ograniczać prawa członka Spółdzielni do przeglądania sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji jedynie w okresie wyłożenia tych dokumentów przed terminem Zebrania Przedstawicieli Członków. Członek Spółdzielni ma zatem prawo domagać się udostępnienia mu sprawozdań rocznych i bilansów oraz protokołów lustracji, a Zarząd Spółdzielni ma obowiązek udostępnienia członkowi tych dokumentów w stosownym terminie. Zauważyć wypada, że udostępnienie takich dokumentów w siedzibie Spółdzielni i w czasie pracy nie będzie prowadziło do "nękania" organów spółdzielni oraz nadmiernego absorbowania jej pracowników. Z pokwitowania odbioru materiałów na Zebranie Przedstawicieli Członków Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. zwołane na [...] r. wynika, że skarżący w dniu [...] r. odebrał materiały dotyczące obrad Zebrania Przedstawicieli, wśród których jednak nie było bilansu. Protokół z przeprowadzonego badania finansowego Spółdzielni za rok [...] był jedynie udostępniony do wglądu w Spółdzielni w godzinach urzędowania. Skoro zatem skarżący jako członek Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w L. zwrócił się do Zarządu tej Spółdzielni o udostępnienie mu do przeglądania bilansu za [...] r., przy czym dokumenty te nie były mu doręczone wśród materiałów dotyczących obrad Zebrania Przedstawicieli, a więc bez udostępnienia ich przez Spółdzielnię nie miał do nich wglądu, to obowiązkiem Zarządu Spółdzielni było udostępnienie mu do przeglądania objętego wnioskiem bilansu i to niezależnie od faktu, że w przeszłości zapoznawał się z jego treścią. Niezałatwienie w stosownym terminie przez Zarząd Spółdzielni wniosku skarżącego oraz wyczerpanie przez skarżącego środków przewidzianych w art. 37 kpa sprawia, iż skarga złożona w niniejszej sprawie jest uzasadniona. W tym stanie rzeczy - zgodnie z art. 149 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło