II SAB/Wr 1094/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Asesor WSA Marta Pawłowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi D. K. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego N. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący (D. K.), reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego N. K., wniósł w dniu [...] skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy – złożonego [...] - dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1- 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniósł o: 1) stwierdzenie, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2) stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 10 tys. złotych oraz 5) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący uzasadnił wnioski i zaprezentował swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącego o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że [...] skarżący wystąpił do Wojewody z wnioskiem w przedmiotowej sprawie. Po jego złożeniu nie otrzymał od organu oficjalnej informacji w przedmiocie: przewidywanego terminu zakończenia postępowania, wystąpienia ewentualnych braków formalnych w złożonym podaniu jak i zakomunikowania, że do czasu wydania ostatecznej decyzji jego pobyt na terytorium Polski posiada przymiot legalności. Dnia [...] do organu wpłynęły kopie następujących dokumentów: odpisu tłumaczenia świadectwa (aktu) urodzenia małoletniego, odpis tłumaczenia aktu małżeństwa jego rodziców oraz umowa najmu mieszkania. Pismem z dnia [...] organ wezwał do przedstawienia w nieprzekraczalnym terminie 30 dni (wyznaczając wizytę w siedzibie organu na dzień [...]) przez jednego z przedstawicieli ustawowych ważnego dokumentu podróży wnioskodawcy oraz do uzupełnienia, w tak samo zakreślonym terminie, złożonego wniosku o część ,,E", pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Dnia [...] do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęły: potwierdzenie uiszczenia wymaganej opłaty skarbowej, 4 strony kopii paszportu wnioskodawcy oraz brakujący załącznik do wniosku. Dnia: [...] oraz [...] wystosowano wnioski o wgląd w akta sprawy. Dnia [...] wniesiono ponaglenie na działanie organu. Pismem z [...] dołączono do akt sprawy zaświadczenie ZUS P ZCNA poświadczające objęcie małoletniego prawem do polskiego ubezpieczenia zdrowotnego. Dnia [...] zwrócono się o wydanie karty pobytu bez wskazanego na niej adresu miejsca zamieszkania. Dnia [...] Wojewoda przekazał ponaglenie do organu wyższego stopnia uznając je za uzasadnione. Pismem w tej samej dacie poinformował, że przewidywany termin zakończenia postępowania określa się na dzień [...], a w terminie 14 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma należy dostarczyć organowi: oryginał lub kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem aktu urodzenia wnioskodawcy wraz z tłumaczeniem przysięgłym oraz kopię nowej umowy najmu mieszkania. Dnia [...] dostarczono Wojewodzie wymagane dokumenty. Dnia [...] wywiedziono przedmiotową skargę. Dnia [...] organ I instancji wydał małoletniemu pozytywną decyzję pobytową. Dnia [...] organ wystosował odpowiedź na wywiedzioną skargę. Powyższe okoliczności stanowią, że prowadzone w sprawie postępowanie nosi cechy przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie organ podjął dopiero po [...] miesiącach od dnia złożenia wniosku, po czym przez dalsze [...] miesiąca Wojewoda nie podejmował jakichkolwiek czynności w sprawie. Tak długi okres zwłoki organu znacząco przekracza maksymalne terminy określone w przepisach, a w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opieszałe działanie Wojewody. Dlatego w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Wobec poinformowania przez organ o wydaniu dnia [...] pozytywnej decyzji pobytowej załatwiającej złożony wniosek, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu lub dokonania czynności (pkt III sentencji wyroku). Sąd postanowił odstąpić od przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Miało to związek z wcześniejszym rozstrzygnięciem – wyrokiem zapadłym dnia 14.12.2021 r. (sprawa o sygn. akt II SAB/Wr 927/21), gdzie w pkt IV przyznano od organu na rzecz skarżącego 2000 złotych. Biorąc pod uwagę fakt, że wcześniej osądzona skarga także dotyczyła wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożonego [...] i późniejszej bezczynności w procedowaniu sprawy przez Wojewodę Dolnośląskiego, ponowne przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej wydaje się być niecelowe jak i niesprawiedliwe w stosunku do organu, który i tak ponosi już finansowe konsekwencje swojej uprzedniej przewlekłości. Dlatego w tym zakresie Sąd skargę oddalił (pkt IV sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).