II SAB/Wr 11/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Julia Szczygielska Sędzia WSA - Alicja Palus /sprawozdawca/ Sędzia WSA -Anna Siedlecka Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi W. P. na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji orzekającej o wywłaszczeniu z nieruchomości postanowił: umorzyć postępowanie. W. P. wniosła w dniu 15 października 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody polegającą na niezałatwienia sprawy z wniosku z dnia 30 kwietnia 2008r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta K. z dnia [...]r. W uzasadnieniu skargi W.P. wyjaśniła, że Minister I. pismem z dnia [...]r. Nr [...] nakazał Wojewodzie załatwienie sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania "decyzji", a do dnia wniesienia skargi sprawa nie została załatwiona, a skarżącej nie zawiadomiono o przyczynach zwłoki. Z akt sprawy wynika, że wskazanym w skardze pismem, nazwanym też przez skarżącą "decyzją" jest postanowienie Ministra I. z dnia [...]r. uznające zażalenie W.P. na niezałatwienie sprawy przez Wojewodę za uzasadnione i wyznaczające temu organowi termin dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia do załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu 23 lutego 2011r. Wojewoda wniósł o umorzenie postępowania i wyjaśnił, że w dniu 4 lutego 2011r. Wojewoda wydał decyzję Nr[...], którą stwierdził: 1) nieważność decyzji Naczelnika Miasta K. z dnia [...]r. orzekającej o wywłaszczeniu P. D. w części w jakiej w chwili obecnej wywłaszczona nieruchomość stanowi działki oznaczone geodezyjnie numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] (w części odpowiadającej wywłaszczonej działce nr[...]), AM-[...], obręb J.; 2) wydanie decyzji Naczelnika Miasta K. z dnia [...]r. orzekającej o wywłaszczeniu P. D. z naruszeniem prawa w części z jakiej w chwili obecnej wywłaszczona nieruchomość stanowi działki oznaczone geodezyjnie numerami:[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...] oraz cześć działki nr[...], AM-[...], obręb J.. W dalszej części uzasadnienia wniosku zawartego w odpowiedzi na skargę Wojewoda podał, że w zaistniałych okolicznościach postępowanie w sprawie skargi na bezczynność stało się bezprzedmiotowe, a ponadto, że bezprzedmiotowość taka zachodzi także wówczas, gdy decyzja została podjęta z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. Organ podkreślił przy tym, że uczynienie zadość roszczeniu skargi przez organ poprzez wydanie orzeczenia przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny wyłącza możliwość oceny prawidłowości zachowania organu i uwzględnienia skargi. Na rozprawie wyznaczonej na dzień 28 kwietnia 2011r. skarżąca oświadczyła, że podtrzymuje skargę, a sprawa nadal nie jest załatwiona, bowiem Burmistrz Miasta K. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 11 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie przedstawionych okoliczności faktycznych i istniejących okoliczności prawnych nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi mimo rozważenia w toku podejmowanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wniesiona w niniejszej sprawię skarga na bezczynność jest środkiem prawnym uwzględnionym w przepisie art. 3 § 2 pkt 8 powołanej wcześniej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określającym zakres jurysdykcji sądów administracyjnych i umożliwia przeprowadzenie sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej. Na mocy powołanego wcześniej przepisu procesowego ustawodawca poddał ocenie Sądu zachowanie organu administracji publicznej polegające na zaniechaniu podjęcia czynności orzeczniczej /czyli bezczynności/ w przypadkach określonych w art. 3 pkt 1 - 4 ustawy procesowej tzn. w sytuacjach, w których wydaje się: decyzje administracyjne; postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie inne niż określone w pkt 1-3 akty albo czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powinność orzecznicza właściwego organu administracji publicznej, w tym przede wszystkim obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w sposób określony w przepisie art. 104 kpa istnieje od momentu wszczęcia postępowania w jednym z trybów przewidzianych w art. 61 § 1 kpa tzn. na zasadzie skargowości /na żądanie strony/ lub na zasadzie oficjalności /z urzędu/. Z akt sprawy wynika w sposób niekwestionowany przez żadną ze stron, że postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta K. z dnia [...]r. orzekającej o wywłaszczeniu P. D. z nieruchomości położonej w K. wówczas oznaczonej geodezyjnie jako działki nr [...] i[...] , obręb J. zostało wszczęte w dniu 7 kwietnia 2008 r. na wniosek A. D., co skutkowało obowiązkiem właściwego organu – Wojewody, rozpatrzenia wniosku i podjęcia orzeczenia załatwiającego sprawę. Istotne jednak również jest, że stosownie do przepisu art. 149 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności albo stwierdzenia lub uznania uprawnienia albo obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu albo podjęcie żądanej czynności wyłącza możliwości uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy czynność orzecznicza (wydanie decyzji lub postanowienia) albo inna zostały podjęte z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (por. wyrok NSA z dnia 16 marca 2000r., sygn. akt I SAB 201/99, nie publ.). Przyjąć zatem należy, że jeżeli do daty orzekania przez Sąd organ administracji publicznej, którego bezczynności dotyczyła skarga wyda akt lub podejmie czynność żądaną przez stronę to – mimo dopuszczenia się zwłoki w załatwieniu sprawy, przestaje on pozostawać w bezczynności. Przestaje istnieć potrzeba zobligowania takiego organu do podjęcia orzeczenia, czy innej czynności, a to powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie tej bezczynności organu staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08, Lex nr 463687). W rozpoznawanej sprawie jest oczywiste, że w dacie wniesienia przez W. P. skargi na bezczynność Wojewody sprawa, której dotyczył wniosek weryfikacyjny A. D. z dnia [...] r. nie została załatwiona w sposób wymagany przez przepis art. 104 kpa tzn. przez wydanie decyzji. Bezsprzecznie też Wojewoda nie zastosował się do postanowienia Ministra I. z dnia [...]r. wyznaczającego dwumiesięczny termin do załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności opisywanej poprzednio decyzji Naczelnika Miasta K. z dnia [...] r. Decyzję w tej sprawie Wojewoda wydał jednak w dniu [...] r., zatem przez rozpoznaniem skargi na bezczynność organu w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Z tych względów Sąd nie może już zastosować trybu przewidzianego w art. 149 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tzn. nie może zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji w sprawie nieważności decyzji Naczelnika Miasta K. z dnia [...]r. Istotne jest również to, że jeżeli na etapie postępowania sądowoadministracyjnego stan bezczynności organu ustał wskutek wydania decyzji, to dla rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność nie ma już znaczenia kwestia działania organu z naruszeniem prawa, polegających do dopuszczenia się zwłoki w załatwieniu sprawy i uchybieniu terminom ustanowionym dla tej czynności w kodeksie postępowania administracyjnego. Z woli ustawodawcy i przyjętego modelu postępowania sądowoadministracyjnego wynika, że wyrokowanie w sprawie skargi na bezczynność organu, który podjął decyzję przed wydaniem wyroku nie jest ani możliwe ani celowe i to niezależnie od tego, że wydanie decyzji nastąpiło już po wniesieniu skargi. Mając powyższe na względzie postępowanie wszczęte wniesioną w niniejszej sprawie skargą należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w sentencji postanowienia. H.B.27.05.2011r.