II SAB/Wr 11/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie: sędziasędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca), sędziasędzia WSA Alicja Palus, , , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi M.M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie legalności budowy trzech jednotorowych linii napowietrznych wysokiego napięcia oddala skargę w całości. W dniu 27 października 2016 r. wpłynął do organu stopnia powiatowego wniosek skarżącej o wszczęcie postępowania w sprawie legalności budowy trzech linii elektroenergetycznych wybudowanych w latach 1973-1974, na odcinku przebiegającym przez określoną nieruchomość, której skarżąca jest współwłaścicielką. Organ zwrócił się w dniu 2.11.2016 r. do właściwej instytucji o podanie, czy linie te wchodzą w zakres systemu przesyłowego. Wobec braku precyzyjnej odpowiedzi organ ponowił w dniu 22.11.2016 r. prośbę o informację. Wyjaśnił przy tym, że jest ona niezbędna dla ustalenia właściwości rzeczowej organu. Po uzyskaniu w dniu 9.12.2016 r. kolejnej odpowiedzi organ dołączył raport z rejestrów gruntów i w dniu 5.01.2017 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania na wniosek skarżącej. Tego samego dnia wyznaczył na dzień 19.01.2017 r. termin oględzin. Następnie w dniu 9.01.2017 r. zawiadomił strony o przesunięciu terminu oględzin na dzień 26.01.2017 r. Jednocześnie wezwał inwestora (zarządcę sieci) do złożenia określonych dokumentów. W dniu 10.01.2017 r. wpłynęło zażalenie skarżącej na bezczynność. Zażalenie złożone zostało osobiście przez skarżącą w dniu otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania. W dniu 26.01.2017 r. sporządzono protokół oględzin, przeprowadzonych z udziałem skarżącej. W dniu 27.01.2017 r. organ zawiadomił skarżącą na podstawie art. 36 § 2 k.p.a., że załatwienie sprawy nastąpi w terminie 30 dni licząc od daty otrzymania przez organ wymienionych w zawiadomieniu dokumentów. Tego samego dnia wpłynęło do organu postanowienie organu wyższego stopnia wyznaczające organowi termin 30-dniowy do załatwienia sprawy. Organ ten stwierdził, że pomimo upływu terminu załatwienia sprawy organ nie wyznaczył nowego terminu, co wywołało stan bezczynności. W dniu 27.01.2017 r. organ zwrócił się do kilku innych organów o przekazanie wskazanej dokumentacji. Zwrot akt administracyjnych przez organ wyższego stopnia nastąpił w dniu 1 lutego 2017 r. W dniu 7 lutego 2017 r. inwestor przekazał określone dokumenty. W tym stanie sprawy skarżąca w dniu 19 stycznia 2017 r. wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność organu. W skardze zarzuciła naruszenie art. 8, art. 35 § 1, art. 36 § 1 k.p.a. oraz wniosła o zobowiązanie organu do wydania aktu, o dokonanie kontroli przewlekłości postępowania, o zobowiązanie organu do ukarania pracownika, o orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyraziła oburzenie, że oględziny nie odbyły się dnia 19.01.2017 r. Termin załatwienia sprawy nie został dotrzymany. Organ wniósł o oddalenie skargi. Jak wyjaśnił, po wpłynięciu podania najpierw badał podstawy do przyjęcia właściwości. Po wszczęciu postępowania gromadzi niezbędną dokumentację i po jej otrzymaniu niezwłocznie wyda decyzję. Nie ma stanu bezczynności z uwagi na wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. O zasadności skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania decyduje stan sprawy w dacie wniesienia skargi. Stan sprawy w dacie orzekania przez sąd może natomiast wpływać na sposób rozstrzygnięcia (przykładowo umorzenie postępowania w zakresie podstawowego żądania po wydaniu aktu w okresie po złożeniu zasadnej skargi). O ile pogodzić się z oceną wyrażoną zgodnie przez obie strony, że organ prowadzi postępowanie na wniosek (por. wyroki II SA/Wr 609/15, 380/13, 10/11 lub II SAB/Wr 28/11), to wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu 27.10.2016 r. (art. 61 § 3 k.p.a.). Jednak nastąpiło to niejako z datą wsteczną od dnia 9.12.2016 r., w którym organ uzyskał dane świadczące o jego własności rzeczowej (art. 65 § 1 k.p.a.). Wyjaśnienie tej uzasadnionej wątpliwości było powinnością organu, zaś w okresie niepewności odnośnie własnej właściwości organ nie miał podstaw do podejmowania innych czynności procesowych. W zażaleniu na bezczynność organu, złożonym po otrzymaniu przez skarżącą zawiadomienia o wszczęciu postępowania i wyznaczeniu terminu oględzin, skarżąca domagała się w istocie wyznaczenia przez organ wyższy dodatkowego terminu załatwienia sprawy (art. 37 § 2 k.p.a.). Przed wyznaczeniem tego terminu brak było podstaw do przypisania organowi uchybienia temu terminowi. Jak wynika z art. 35 k.p.a. terminy załatwienia sprawy, jako pewne okresy trwania postępowania wyjaśniającego, z reguły nie są równoznaczne z długością okresu wyliczanego w sposób kalendarzowy. Wynika to z art. 35 § 5 k.p.a. W szczególności opóźnienia powstałe z przyczyn niezależnych od organu wydłużają termin określony ogólnie w art. 35 § 3 k.p.a. Samo zatem zestawienie daty złożenia podania i terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a. (przykładowo, jak w nin. sprawie zdaniem Sądu szczególnie skomplikowanej, byłby to termin dwumiesięczny) nie pozwala jeszcze na stwierdzenie konkretnego terminu załatwienia sprawy w danym postępowaniu. W ocenie Sądu w okresie do dnia 9.12.2016 r. nie należy przyjmować, że biegł termin załatwienia sprawy, skoro organ nie miał podstaw do wszczęcia postępowania wyjaśniającego. O ile zatem dodatkowe terminy załatwienia sprawy zostały wyznaczone przez organ i organ wyższego stopnia dopiero w trakcie trwania postępowania sądowego, to nie sposób stwierdzić, że termin taki upłynął przed dniem złożenia skargi. Według Sądu uzasadnione byłoby liczenie tego terminu nie do dnia 27.12.2016 r., lecz do dnia 9.02.2017 r. (pomijając kwestię terminów dodatkowych). Stwierdzenie stanu bezczynności lub przewlekłości postępowania wymaga jednak dokonania ujemnej oceny sposobu procedowania organu, przy braku winy strony. W nin. sprawie skarżąca domaga się badania przez organ zaszłości z lat 1973-1974, czyli subiektywnie dla niej sprawa chyba nie była pilna. Natomiast od organu wymaga niezwłocznego załatwienia sprawy, żali się na bezczynność zaraz po otrzymaniu wiadomości o podjęciu przez organ celowych czynności, zaś skargę wnosi po zawiadomieniu jej o przesunięciu terminu oględzin, co nastąpiło również dnia 10.01.2017 r. Organ w całym tym okresie podejmował niezwłocznie celowe czynności w postępowaniu wyjaśniającym, wykazując aktywność procesową także w okresie gdy nie posiadał akt sprawy, co nie pozwala na postawienie mu zarzutu. W okresie trwania postępowania dłuższe są okresy, w których organ na skutek czynności skarżącej był pozbawiany akt sprawy, niż okres, w którym nimi dysponował. Załatwienie sprawy odwleka się na skutek działań skarżącej oraz z przyczyn obiektywnych. Z tych względów i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.