II SAB/Wr 1149/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do wydania aktu w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 1.500 (słownie: tysiąc pięćset) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący (B. K.), wniósł w dniu 14.10.2021 r. skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę - złożonego 20.05.2019 r. - dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1- 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniósł o: 1. dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; 2. zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 3. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości; 4. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący uzasadnił wnioski i zaprezentował swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącego o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do jej załatwienia. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że 20.05.2019 r. skarżący złożył do Wojewody wniosek w przedmiotowej sprawie. Wnioskiem z 11.07.2019 r. skarżący zwrócił się o przekazanie informacji o stanie sprawy. W dniu 10.09.2019 r. skarżący uzupełnił wniosek przedkładając do akt dodatkowe dokumenty. W dniu 07.02.2020 r. skarżący wystąpił z ponowną prośbą o wydanie decyzji. Wobec braku odpowiedzi ze strony Wojewody pismem z 12.02.2020 r. skarżący złożył ponaglenie na działanie organu. W dniu 21.02.2020 r., Wojewoda wystąpił do odpowiednich służb o przekazanie informacji na temat pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Ponadto poinformował skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania, który ustalił na dzień 21.05.2020 r. oraz wezwał do przedłożenia brakujących dokumentów. Kolejne wnioski w sprawie wydania decyzji skarżący kierował do organu w dniach: 25.02.2020 r., 06.05.2020 r., 18.06.2020 r., 30.06.2020 r., 23.11.2020 r. oraz 09.08.2021 r. Zawiadomieniem z 01.07.2020 r. organ poinformował skarżącego o możliwości końcowego zapoznania się z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami oraz możliwości wypowiedzenia się. Jednocześnie organ wezwał skarżącego do przedłożenia brakujących dokumentów. Pismem z 13.07.2020 r. skarżący zwrócił się do organu o przedłużenie terminu na przedłożenie dokumentów wymienionych w piśmie z 01.07.2020 r. Skarżący przedłożył brakujące dokumenty w dniach: 19.08.2020 r. oraz 13.10.2020 r. Pismem z 08.06.2021 r. skarżący złożył drugie ponaglenie na działanie organu. Kolejne wyjaśnienia skarżącego dotyczące złożonego wniosku wpłynęły do organu w dniach: 06.10.2021 r. oraz 28.10.2021 r. Zawiadomieniem z 05.11.2021 r. Wojewoda poinformował skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania, który ustalił na dzień 05.01.2022 r. oraz wezwał do przedłożenia brakujących dokumentów. Powyższe okoliczności stanowią, że prowadzone w sprawie postępowanie nosi cech przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie Wojewoda podjął dopiero po wniesieniu przez skarżącego ponaglenia, tj. 21.02.2020 r., kiedy wystąpił do odpowiednich służb o przekazanie informacji na temat pobytu cudzoziemca na terytorium RP. Ponadto poinformował skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania, który ustalił na dzień 21.05.2020 r. oraz wezwał do przedłożenia brakujących dokumentów. Pomimo uczynienia przez skarżącego zadość wezwaniu, kolejne czynności w sprawie organ podjął dopiero w dniu 01.07.2020 r., kiedy poinformował skarżącego o możliwości końcowego zapoznania się z zebranymi w sprawie materiałami i dowodami oraz możliwości wypowiedzenia się. Jednocześnie wezwano skarżącego do przedłożenia brakujących dokumentów. Pomimo uzupełnienia przez skarżącego materiału dowodowego oraz składania licznych wyjaśnień organ pozostawał w sprawie opieszały aż do 05.11.2021 r. Wówczas poinformował skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu zakończenia postępowania, który ustalił na dzień 05.01.2022 r. oraz wezwał do przedłożenia brakujących dokumentów. W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, okres zwłoki organu, który w szczególności przez ponad rok nie podejmował w sprawie żadnych czynności i nie wydał rozstrzygnięcia znacząco przekracza maksymalne terminy określone w przepisach, a w sprawie nie zachodzą okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opieszałe działanie Wojewody. Dlatego w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Wobec braku przekazania przez organ informacji o wydaniu decyzji załatwiającej wniosek złożony w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał Wojewodę do załatwienia sprawy przez wydanie aktu kończącego postępowanie, w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Na wniosek skarżącego, zgodnie z przyznaną prawem kompetencją (Sąd "może") i nie będąc związany wnioskami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.), Sąd przyznał sumę pieniężną w kwocie 1.500 zł (pkt IV sentencji wyroku), o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu, kwota ta będzie adekwatna w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności (opisanej wcześniej postawy organu wobec strony postępowania administracyjnego), jak i trudności, z jakimi cudzoziemiec musi zmagać się nie posiadając stosownego zezwolenia na pobyt na terytorium obcego państwa. Sąd wyraża nadzieję, że konieczność wypłaty w/w kwoty przez organ posłuży zwalczeniu opieszałości organu w sprawie (zdyscyplinuje organ). Tym samym Sąd uznał, że wnioskowana w skardze kwota w maksymalnej wysokości jest wygórowana. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).