II SAB/Wr 1169/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2023 r. sprawy ze skargi V. L. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: odrzucić skargę. V. L. (dalej: skarżący) wniósł w dniu 25 lipca 2022 r. skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. W treści skargi oprócz zarzutów dotyczących opieszałości Wojewody w załatwieniu sprawy z wniosku skarżącego, strona podniosła, że nie zgadza się z decyzją z dnia 30 maja 2022 r. odmawiającą udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. Do skargi została ponadto załączona kopia ww. decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie. Wniosek ten uzasadnił okolicznością wniesienia skargi już po zakończeniu postępowania administracyjnego, co skutkować powinno odrzuceniem skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W realiach niniejszej sprawy skarżący wniósł w dniu 25 lipca 2022 r. skargę na bezczynność i przewlekłość Wojewody. W rzeczonym postępowaniu w dniu 30 maja 2022 r. organ wydał decyzję odmawiającą udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, która doręczona została pod adresem wskazanym przez jego pełnomocnika skarżącego w postępowaniu administracyjnym, w dniu 11 lipca 2022 r. Również w samej treści skargi strona podnosi okoliczność zakończenia postępowania przez Wojewodę wskazując, że wydana została decyzja odmawiająca udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy. Z tej też przyczyny Wojewoda w odpowiedzi na skargę wywodzi konieczność jej odrzucenia. Należy więc zauważyć, że skarga dotyczy postępowania zakończonego decyzją administracyjną. Dopuszczalność skargi na bezczynność i przewlekłość w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji administracyjnej, była rozbieżnie oceniana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Część orzecznictwa przyjmowała, że zakończenie postępowania przed wniesieniem skargi stanowić będzie okoliczność wyłączającą uwzględnienie takiej skargi. Można było jednak spotkać się również ze stanowiskiem odmiennym, wynikającym z uznania konieczności ochrony skarżących poprzez przyznanie im prawa do uzyskania wyroku stwierdzającego bezczynność lub przewlekłość. Sąd przychyla się do poglądu o niedopuszczalności wniesienia takiej skargi, podzielając rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu podjętej w dniu 22 czerwca 2020 r. uchwały w składzie 7 sędziów, sygn. akt OPS 5/19 oraz uchwały w składzie 7 sędziów z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21. Skarga na bezczynność jest instytucją, która ma zapewnić podmiotom możliwość usunięcia stanu niezgodnego z prawem – w tym wypadku bezczynności organu, którą należy rozumieć jako stan, w którym pomimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Sytuacja, w której w postępowaniu wydana została decyzja kończąca postępowanie, skutkuje ustaniem stanu bezczynności, który podlega kontroli legalności przez sąd administracyjny. Mając to na uwadze należy uznać, że bezczynność musi mieć miejsce na dzień wniesienia skargi. Poprzez zakończenie postępowania przez organ prowadzący sprawę zostaje spełniona główna funkcja skargi na bezczynność, czyli usunięcie stanu niezgodnego z prawem. Uznać zatem należy, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (Uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79). W odniesieniu zaś do przewlekłego prowadzenia postępowania należy wskazać, że badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje przedmiot zaskarżenia, co w realiach niniejszej sprawy oznacza konieczność zbadania, czy na dzień wniesienia skargi istniał zarzucany przez skarżącą stan przewlekłości postępowania. Jeżeli bowiem przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Przestaje bowiem istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, gdyż nie ma czego kontrolować (por. T. Woś, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6, art. 58, Warszawa 2016 s. 528). Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącej tut. Sąd uchwale 7 sędziów z dnia 7 marca 2022 r. (II OPS 1/21), w której wskazano, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." W realiach niniejszej sprawy organ decyzją z dnia 30 maja 2022 r. zakończył postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem skarżącego, wobec czego należy uznać, że na dzień złożenia skargi stan niezgodny z prawem ustał. Skarga była więc niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.