II SAB/Wr 1176/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 28 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 czerwca 2023 r. o sygn. akt II SAB/Wr 1176/22 w zakresie rozstrzygnięcia obejmującego koszty postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia: odmówić uzupełnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 czerwca 2023 r. sygn. akt II SAB/Wr 1176/22. Wyrokiem z 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 1176/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uwzględniając skargę M. K., stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt I sentencji wyroku), przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku), umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu lub dokonania czynności (pkt II sentencji wyroku), przyznał od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1500 zł (pkt IV sentencji wyroku) oraz zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt V sentencji wyroku). W skierowanym za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażaleniu na rozstrzygnięcie zawarte w pkt V tego wyroku reprezentujący stronę skarżącą pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) z uwagi na pominięcie, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz uiszczoną od udzielonego pełnomocnictwa opłatę skarbową. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2023 r. Sąd uchylił postanowienie zawarte w punkcie V wyroku z dnia 13 kwietnia 2023 r. II SAB/Wr 1176/22 dotyczące zwrotu kosztów postępowania sądowego i zasądził od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz M. K. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 15 czerwca 2023 r. działając przez profesjonalnego pełnomocnika skarżąca wniosła o uzupełnienie postanowienia z dnia 9 czerwca 2023 r. o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Pełnomocnik uzasadnił, że postanowienie winno być uzupełnione o koszty postępowania zażaleniowego oraz koszty zastępstwa procesowego. Wskazano, że w postanowieniu Sądu brak jest rozstrzygnięcia obejmującego koszty postępowania zażaleniowego. Podkreślono, że strona uiściła wpis od zażalenia w wysokości 100 zł i pomimo uwzględnienia zażalenia kwota ta nie została stronie przyznana (zwrócona). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 157 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej "p.p.s.a.", strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym. Orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów. Wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym, zaś stosownie do art. 16 § 2 p.p.s.a. sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku postępowania w sprawie o uzupełnienie wyroku, ustawa w przepisach art. 157 p.p.s.a. nie przewiduje jednak żadnego wyjątku w kwestii składu sądu rozpoznającego wniosek, zatem zastosowaniu znajduje tu ogólna regulacja z art. 16 § 2 p.p.s.a. (por. B. Dauter, Komentarz do art. 157 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, J. P. Tarno Komentarz do art. 157 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, wyd. 2). Przepis art. 157 § 1 p.p.s.a. poprzez odpowiednie stosowanie dotyczy także postanowień (art. 166 p.p.s.a.), W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia wydanego w trybie kontroli w wyniku wniesienia przez pełnomocnika zażalenia w przedmiocie kosztów postępowania. Wskazał przy tym na koszty zastępstwa procesowego poniesione przez stronę w postępowaniu zażaleniowym oraz koszt w postaci uiszczonego wpisu od zażalenia. Zdaniem strony, Sąd pominął w orzeczeniu rozstrzygnięcie obejmujące koszty postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że stronie wobec uwzględnienia zażalenia przysługiwał zwrot wpisu w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Z powyższego wynika, że pełnomocnik wniósł o uzupełnienie postanowienia przez zawarcie w nim orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego. Wobec tak zakreślonego przedmiotu wniosku o uzupełnienie postanowienia należało stwierdzić, że podlegać będzie ono oddaleniu. Sąd nie był bowiem w niniejszej sprawie zobligowany orzec w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2023 r. o zwrocie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, należy wyjaśnić, że brak jest podstaw prawnych do zasądzenia takich kosztów. Zgodnie z zasadą unormowaną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem są sytuacje, gdy przepis szczególny stanowi inaczej. Okoliczności, które zachodzą w niniejszej sprawie ustawodawca do sytuacji wyjątkowych nie zaliczył. Jak wynika z art. 209 tej ustawy, w innych przypadkach niż orzeczenie uwzględniające skargę (art. 200) oraz orzeczenie, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204, sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania. Nadto przepis art. 197 § 2 powołanej ustawy nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uwaga 3 do art. 209; por. też postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1316/17). Oznacza to, że nie istnieje podstawa prawna do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego, w orzeczeniu wydanym na podstawie art. 195 § 2 powołanej ustawy. Stanowisko takie jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 23; a także postanowienia NSA z dnia: 1 grudnia 2010 r., I FSK 1443/10; 15 lutego 2007 r., II FZ 12/07; 15 listopada 2012 r., II GZ 395/12; 10 kwietnia 2018 r., I OZ 313/18; z 3 kwietnia 2018 r., II FZ 115/18; 18 stycznia 2018 r., II GZ 950/17). Dodatkowym argumentem przemawiającym za brakiem możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego jest brzmienie przepisu art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wyraźnie przewiduje możliwość orzeczenia przez wojewódzki sąd administracyjny o zwrocie kosztów postępowania w ramach postępowania autokontrolnego wywołanego skargą kasacyjną. Tego rodzaju uprawnienie nie zostało przewidziane w ramach uprawnień autokontrolnych wynikających z art. 195 § 2 powołanej ustawy (zob. też postanowienie NSA z dnia 16 lutego 2018 r., I OZ 127/18 oraz postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2019 r., II SA/Bk 464/19; a także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2019 r., IV SAB/Po 72/19). Wskazać także należy, że przedmiotowe zażalenie wolne jest od wpisu na podstawie art. 220 § 4 powołanej ustawy. Uiszczenie zatem przez stronę wpisu w przypadku, gdy nie był on wymagany, nie będzie podlegać zwrotowi na tych samych zasadach co zwrot wymaganego przepisami wpisu w przypadku uwzględnienia środka zaskarżenia. Wpis uiszczony, gdy taki obowiązek nie spoczywał na stronie stanowić będzie różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi i jako opłata nienależna zostanie zwrócony w trybie art. 225 p.p.s.a. W myśl przepisów p.p.s.a. Sąd nie był więc obowiązany zawrzeć w postanowieniu z dnia 9 czerwca 2023 r. orzeczenia w zakresie zwrotu kosztów postępowania, w związku z czym wniosek o uzupełnienie powyższego postanowienia o koszty w myśl art. 157 p.p.s.a. nie może zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił odmówić uzupełnienia postanowienia na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.