II SAB/Wr 142/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi H. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 1497/22 wydanego w sprawie ze skargi H. S. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia warunków nabycia gospodarstwa postanawia: I. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; II. zwrócić skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Postanowieniem z 4 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Wr 1497/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę H. S. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia warunków nabycia gospodarstwa. Pismem z 20 lutego 2024 r. H. S. (dalej: skarżący, strona skarżąca) wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyżej wskazanym postanowieniem. W jej treści zarzucił niedbalstwo i zaniechanie działań przez swojego pełnomocnika. Jak podkreślono ani Sąd ani pełnomocnik nie przekazał mu informacji o zapadłych w sprawie orzeczeniach oraz możliwości i terminie wniesienia środków odwoławczych. Skarżący wskazał, że zarówno Sąd, jak i pełnomocnik nie poinformowali go o zakończeniu postępowania. Informację tę uzyskał on w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 21 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia poprzez: złożenie 1 odpisu skargi, wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie, wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia tejże skargi oraz podanie zakresu żądania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego wskazał, że podstawą skargi o wznowienie jest art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: "u.p.p.s.a."). W oparciu o pismo skarżącego z 20 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący nie był należycie informowany o sprawie oraz został pozbawiony prawa do rozpoznania sprawy przez Sąd. Wskazano, że skarżący został pozbawiony prawa do rozpoznania skargi przez Sąd. Podkreślono, że jak wynika z pisma skarżącego nie był on informowany o zakończeniu postępowania, a o zakończeniu sprawy dowiedział się w wyniku rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu. W odniesieniu do okoliczności zachowania terminu do wniesienia skargi wskazano, że skarżący złożył skargę niezwłocznie po rozmowie telefonicznej z pracownikiem WSA, co miało miejsce w 2024 r. W rezultacie, w ocenie pełnomocnika skarżącego, skarga, która wpłynęła do Sądu 21 lutego 2024 r. została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 277 u.p.p.s.a. Podsumowując wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę o wznowienie postępowania należało odrzucić. Zgodnie z art. 270 u.p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Stosownie do art. 280 u.p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci. Wobec stwierdzenia, że skarga została wniesiona w terminie, należało zbadać, czy oparto ją na ustawowej przesłance wznowienia. W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego okoliczności nie odpowiadają żadnej z przesłanek wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania strona skarżąca wskazała art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. W myśl art. 271 u.p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: 1) jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2) jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Niemożność działania, o której mowa w art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a., a więc niemożność obrony swoich praw jest pozbawieniem strony możliwości podejmowania w postępowaniu sądowym czynności procesowych. Nadto, o pozbawieniu strony możliwości działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 2866/05 oraz WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wr 412/05 – publ. CBOSA). Do zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby brak należytej reprezentacji wynikał z naruszenia prawa przez sąd wydający wyrok. Podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, że pełnomocnik nie wywiązywał się z obowiązku prawidłowego reprezentowania strony nie stanowi "nienależytej reprezentacji" w rozumieniu tego przepisu, ani też nie oznacza pozbawienia strony możliwości działania. Stanowisko takie zaprezentował również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 11 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1160/04 (publ. CBOSA) stwierdzając: "Niewłaściwe reprezentowanie interesów strony przez jej pełnomocnika procesowego nie jest tożsame z brakiem należytej reprezentacji strony w postępowaniu w rozumieniu art. 271 pkt 2 u.p.p.s.a. Nie może, więc stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania". Co więcej w postanowieniu z 15 lutego 2012 r., sygn. akt I GSK 155/12 (publ. CBOSA) NSA stwierdził, że brak nienależytej reprezentacji w rozumieniu powołanego przepisu nie dotyczy sytuacji, gdy za stronę działa prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, nawet wówczas, gdy swoje obowiązki wykonuje on w sposób, który prowadzi do negatywnych dla reprezentowanego skutków. Nie może zadziałać również argumentacja skarżącego wskazująca, że Sąd dopuścił się zaniechania w sprawie, której domaga się wznowienia, poprzez niezawiadomienie go o zakończeniu postępowania. Jak wynika bowiem z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Wr 1497/22 postanowienie z 4 lipca 2023 r. zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącego. W tych okolicznościach, wobec stwierdzenia, że skarga o wznowienie nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia, Sąd zobligowany był do jej odrzucenia na podstawie art. 280 § 1 u.p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi postanowiono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.