II SAB/Wr 1463/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi H. D. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 30 października 2025 r. H. D. (dalej: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z 2 grudnia 2025 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL bądź złożenie oświadczenia o nieposiadaniu numeru PESEL, do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł oraz do nadesłania kopii ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia oraz dowodu potwierdzającego fakt jego złożenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania, adresowana do skarżącej, została awizowana w dniu 12 stycznia 2026 r. Ponowna awizacja została dokonana w dniu 20 stycznia 2026 r. Z uwagi na niepodjęcie w terminie 14 dni od pierwszej próby doręczenia, przesyłka została zwrócona do nadawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność) bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność (lub przewlekłość) organu jest możliwe dopiero po wniesieniu odrębnego ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Stosownie zaś do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ten przepis należy odczytywać w kontekście regulacji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd zobligowany jest odrzucić skargę w sytuacji, gdy jej braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 p.p.s.a. pismo strony powinno ponadto zawierać w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie: a) oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, b) numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku, lub c) numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania, d) oznaczenie przedmiotu sprawy. Niezachowanie zaś określonego w powołanym przepisie wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 – dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie, skarżąca nie podjęła przesyłki pocztowej zawierającej m.in. wezwanie do nadesłania kopii ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. oraz do usunięcia braku formalnego skargi poprzez podanie numeru PESEL bądź złożenie oświadczenia o nieposiadaniu numeru PESEL z urzędu pocztowego, pomimo dwukrotnego pozostawienia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Z akt sprawy wynika, że przesyłka zawierająca wezwanie została po raz pierwszy awizowana w dniu 12 stycznia 2026 r. Wobec nieodebrania przesyłki przez skarżącą przyjąć należy, że skutek doręczenia nastąpił z upływem ostatniego dnia wspomnianego czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pozostawienia pierwszego awiza, tj. 26 stycznia 2026 r., a termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi upłynął w dniu 2 lutego 2026 r. (poniedziałek). Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że w zakreślonym terminie nie usunięto braku formalnego ani nie wykazano uprzedniego wniesienia ponaglenia do organu, pomimo stosownego wezwania i pouczenia o rygorze odrzucenia skargi w razie zaniechania wykonania wskazanej czynności. W świetle powyższego Sąd uznał, że podstawą odrzucenia skargi jest zarówno jej brak formalny jak i niespełnienie ww. wymogu dopuszczalności skargi. Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że skarżąca została także wezwana do uiszczenia wpisu od skargi i z tego obowiązku również się nie wywiązała. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie zaś żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skoro skarżąca nie uiściła wpisu od skargi, to jest ona dotknięta także brakiem fiskalnym. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i 6, orzekł jak w sentencji postanowienia.