II SAB/Wr 15/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-06-30
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu powinien być uwzględniony w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, biorąc pod uwagę obowiązki sądu w zakresie badania zgodności z prawem działań organów administracji?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych, ale nie ma potrzeby angażowania pełnomocnika. Wynika to z faktu, że sąd administracyjny pierwszej instancji z urzędu bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu lub zaniechania organu, niezależnie od zarzutów strony i jej zaangażowania w postępowanie, co gwarantuje wszechstronne zbadanie sprawy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną swojej rodziny. Po analizie dochodów i wydatków, sąd uznał, że istnieją podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Jednakże, sąd odmówił ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że nie jest to konieczne w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, a łączny ich dochód brutto wynosi 2.340 zł.
W piśmie z dnia 24 czerwca 2009 r. skarżąca poinformowała, że jej rodzina na energię elektryczną wydatkuje 100-200 zł, na gaz z butli- 50 zł, za telefon płacą - 80 zł, za wodę - 20 zł, a z leków kupują tylko te niezbędne do ratowania życia (100-150 zł). Nadto poinformowała, że na dotychczasowe koszty postępowań jej syn dla niej musiał zaciągnąć kredyt w wysokości 20.000 zł, który wymaga spłaty.
Mając na uwadze sytuację materialną rodziny skarżącej uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 1 sentencji).
Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) działania organu (czy jego zaniechania) będące przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło