II SAB/Wr 15/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi Cz. N. na bezczynność Starosty Głogowskiego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia 8 grudnia 2025 r. C. P. (dalej: skarżąca strona skarżąca) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła skargę na bezczynność Starosty Głogowskiego (dalej: organ) w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę. Pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, odpisu ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia oraz dowodu potwierdzającego fakt jego złożenia. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik strony skarżącej nadesłał pismo z dnia 28 stycznia 2026 r., w którym wyjaśniono, m.in. że konieczność wystosowania skargi na bezczynność organu wynikała z faktu zamieszczenia przez organ w korespondencji skierowanej do skarżącej pouczeń o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Jak zaznaczono z uwagi na mylące, zmienne i wprowadzające w błąd pouczenia organu konieczne stało się skierowanie skargi na bezczynność organu. Końcowo wskazano, że skarżąca nie skierowała ponaglenia do Wojewody. Do pisma dołączono kopie: wezwania organu z dnia 22 października 2025 r., pisma skarżącej z dnia 3 listopada 2025 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie z dnia 22 października 2025 r., pisma organu z dnia 7 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. W przedmiotowej sprawie skarga strony skarżącej na bezczynność Starosty Głogowskiego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę nie została poprzedzona złożeniem ponaglenia. Podkreślić przy tym należy, że pełnomocnik strony skarżącej w piśmie z dnia 28 stycznia 2026 r. potwierdził brak dokonania tej czynności przez stronę skarżącą, która to jest warunkiem niezbędnym do prawidłowego wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Brak ponaglenia czyni zaś skargę niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze - wobec braku ponaglenia w aktach administracyjnych i niewykazania przez stronę skarżącą, że ponaglenie zostało wniesione - Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.