II SAB/Wr 16/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-11-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżąca została już częściowo zwolniona z kosztów sądowych, a postępowanie w tym zakresie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca, ze względu na swoją trudną sytuację materialną, jest uprawniona do prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ponieważ postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało już umorzone jako bezprzedmiotowe (skarżąca była już częściowo zwolniona), sąd uwzględnił wniosek o ustanowienie adwokata, przyznając prawo pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca D. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Wcześniej referendarz sądowy przyznał jej częściowe prawo pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych) i odmówił ustanowienia adwokata. Po złożeniu ponownego wniosku i sprzeciwu od postanowienia referendarza, Sąd rozpoznał sprawę, uwzględniając wniosek o ustanowienie adwokata i umarzając postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
I. Przyznać D. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. Umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. postanawia: I. przyznać D. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym przyznał skarżącej D. W. prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, to jest ustanowienia adwokata.
W dniu [...] r. skarżąca złożyła ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, a łączny ich dochód brutto wynosi [...] zł.
Postanowieniem z dnia 13 października 2009 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych.
Pismem z dnia [...] r. D. W. złożyła sprzeciw od wyżej wymienionego postanowienia w zakresie, w jakim umorzono postępowanie i wniosła "o pomoc całkowitą".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej u.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek D. W. o przyznanie prawa pomocy, stosując przepisy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych.
Stosownie do art. 245 § 1 u.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje – w myśl § 2 art. 245 u.p.s.a. – zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – na podstawie § 3 tego samego artykułu – zwolnienie tylko od odpłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Częściowe zwolnienie z opłat lub wydatków może z kolei polegać – zgodnie z przepisem art. 245 § 4 u.p.s.a., na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Natomiast z uregulowania sformułowanego w art. 246 § 1 pkt. 1) i 2) u.p.s.a. wynika, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny.
Z oświadczenia D. W. wynika, że łączny dochód brutto jej i męża wynosi [...] zł i nie uzyskują, poza emeryturą, żadnego innego dochodu z żadnego tytułu.
Z informacji, jakie posiada Sąd z innych spraw, w których D. W. jest skarżącą lub jedną ze skarżących, wynika, że na energię elektryczną wydatkuje ona wraz z mężem [...]-[...] zł, na gaz z butli – [...] zł, a z leków kupują tylko te niezbędne do ratowania życia, przy czym na dotychczasowe koszty postępowań ich syn musiał dla nich zaciągnąć kredyt w wysokości [...] zł, który wymaga spłaty.
Mając na uwadze sytuację materialną skarżącej Sąd uznał, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dlatego uznał, że przysługuje jej prawo pomocy w zakresie całkowitym. Z uwagi jednak na fakt, że zapadłym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] r. przyznano skarżącej prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, przy czym postanowienie to nie utraciło mocy i nadal obowiązuje, postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe – gdyż skarżąca jest już zwolniona w tej sprawie od kosztów – i dlatego postępowanie w tym zakresie – jako bezprzedmiotowe – na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 3 u.p.s.a. podlegało umorzeniu. W pozostałym zaś zakresie – obejmującym ustanowienie adwokata – wniosek skarżącej z dnia [...] r. podlegał uwzględnieniu, skoro uprzednio nie przyznano jej prawa pomocy w tym zakresie.
W tym stanie rzeczy na podstawie wyżej przytoczonych przepisów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło