II SAB/Wr 160/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. I. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu albo do dokonania czynności; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skargą z dnia 19 stycznia 2024 r. A. I. (dalej – strona, skarżąca) zarzuciła Wojewodzie Dolnośląskiemu bezczynność w sprawie udzielania zezwolenia na pobyt stały. Jak wynika z treści skargi oraz akt administracyjnych oraz sądowych, wnioskiem z dnia 3 stycznia 2022 r. skarżąca wystąpiła o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z tytułu posiadania Karty Polaka. W dniu 29 sierpnia 2023 r. wniesiono ponaglenie w przedmiocie złożonego wniosku. Decyzją z dnia 16 lutego 2024 r. organ udzielił skarżącej wnioskowanego zezwolenia. W treści skargi na bezczynność zamieszczono żądania dotyczące: stwierdzenia bezczynności organu; zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały w terminie 30 dni; zasądzenia na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł; skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i zasądzenia kosztów postępowania. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 35 § 2 i 3 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie zaś do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. - prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z dnia 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiła bezczynność, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Nie miała ona jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Przyjdzie bowiem wskazać, że w rozpoznawanej sprawie wniosek wpłynął do organu w dniu 3 stycznia 2022 r., zatem powinien - na podstawie art. 210 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - w brzmieniu tego przepisu przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91), zostać przez organ załatwiony najpóźniej do dnia 3 marca 2022 r. (termin na wydanie decyzji, przy założeniu, że już w dacie złożenia wniosku wystąpiły zdarzenia określone w 210 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, od których ustawa uzależnia rozpoczęcie biegu terminu na załatwienie sprawy). Następnie należało w sprawie uwzględnić na nowo ukształtowany sposób liczenia terminu do wydania decyzji o zezwoleniu na pobyt stały w postępowaniach wszczętych przed dniem 29 stycznia 2022 r. i będących w toku w tym dniu, tj. wydłużenie terminu na załatwianie sprawy do 6 miesięcy (zob. art. 210 ust. 1 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw). Ponadto należało wziąć pod uwagę stan zawieszenia od dnia 15 kwietnia 2022 r. biegu terminów na załatwienie tego rodzaju spraw w związku z konfliktem na Ukrainie (mocą art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 8 kwietnia 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830)). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie znaczące (vide wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 2059/22). W rezultacie Sąd stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z uwagi na to, że po wniesieniu skargi, organ wydał w dniu 16 lutego 2024 r. decyzję udzielającą skarżącej zezwolenia na pobyt stały, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia sprawy (pkt III sentencji wyroku). Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Czas nieuzasadnionego oczekiwania przez skarżącą na działania organu wskazywał na niezasadność przyznania sumy pieniężnej, skoro orzeczona bezczynność nie miała rażącego charakteru, stąd oddalenie skargi w tym zakresie. Z tych powodów Sąd oddalił skargę w zakresie przyznania od organu sumy pieniężnej (punkt IV wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku) uwzględniając kwotę uiszczonego wpisu od skargi. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.