II SAB/Wr 17/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-06-30
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji powinien być uwzględniony, biorąc pod uwagę obowiązek sądu do udzielania wskazówek procesowych stronom nieposiadającym profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd pierwszej instancji może odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych, ale jednocześnie sąd jest zobowiązany do udzielania stronom nieposiadającym profesjonalnego pełnomocnika wskazówek procesowych i pouczania o skutkach prawnych ich działań lub zaniedbań. Obowiązki sądu wynikające z art. 6 i art. 134 PPSA gwarantują wszechstronne zbadanie sprawy niezależnie od zaangażowania strony.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na wezwanie uzupełniła braki skargi i przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków rodziny. Sąd uznał, że sytuacja materialna uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia adwokata z urzędu.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, a łączny ich dochód brutto wynosi 2.340 zł.
W piśmie z dnia 24 czerwca 2009 r. skarżąca poinformowała, że jej rodzina na energię elektryczną wydatkuje 100-200 zł, na gaz z butli- 50 zł, za telefon płacą - 80 zł, za wodę - 20 zł, a z leków kupują tylko te niezbędne do ratowania życia (100-150 zł). Nadto poinformowała, że na dotychczasowe koszty postępowań jej syn dla niej musiał zaciągnąć kredyt w wysokości 20.000 zł, który wymaga spłaty.
Mając na uwadze sytuację materialną rodziny skarżącej uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 1 sentencji).
Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) działania organu (czy jego zaniechania) będące przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło