II SAB/Wr 17/09
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-12-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Andrzej Cisek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona uzyskała już częściowe prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a następnie ponownie wnioskuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym również ustanowienie adwokata), sąd powinien ponownie ocenić jej sytuację materialną i przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wniesienie skargi kasacyjnej wymaga profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata jest uzasadnione, gdy strona znajduje się w sytuacji wymagającej takiej pomocy, a ze względu na stan majątkowy nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej, zwłaszcza gdy wniesienie skargi kasacyjnej obwarowane jest przymusem w postaci obowiązku sporządzenia jej przez profesjonalnego pełnomocnika. W sytuacji, gdy strona uzyskała już częściowe prawo pomocy, sąd musi rozważyć zmianę okoliczności oraz wysokość obciążeń finansowych na danym etapie postępowania.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w części dotyczącej ustanowienia adwokata, a odmówił w pozostałym zakresie. Strona złożyła sprzeciw od tego postanowienia, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, uwzględniając wcześniejsze postanowienie o częściowym przyznaniu prawa pomocy oraz specyfikę postępowania skargowego wymagającą profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Przyznano D. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Cisek po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. postanawia I. przyznać D. W. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał D. W. prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 11 września 2009r. Sąd odrzucił skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy. W dniu 26 października 2009r. skarżąca złożyła ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując w uzasadnieniu, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, a łączny ich dochód brutto wynosi 2.360 zł. Postanowieniem z dnia 28 października 2009r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. Sprzeciw od powyższego postanowienia złożyła skarżąca domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek D. W. o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do postanowień art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku dla siebie i rodziny, w zakresie zaś częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie istotne jest to, że skarżąca składając ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy powtórnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, pomimo tego, że prawomocnym postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009r. w wyniku rozpatrzenia wcześniejszego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy również w zakresie całkowitym, sąd przyznał jej prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazać zatem należy, że przyznane skarżącej tym postanowieniem częściowe zwolnienie jest nadal aktualne na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd ponownie oceniając możliwość przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje już wspomniane wyżej prawomocne postanowienie, musiał rozważyć zarówno, czy w sprawie doszło do zmiany okoliczności sprawy - np. zmiany sytuacji materialnej wnioskodawczyni, jak i wziąć pod uwagę wysokość obciążeń finansowych, jakie strona jest zobowiązana ponieść na danym etapie postępowania i w tym kontekście możliwość ponoszenia przez nią kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe i biorąc pod uwagę obecny etap postępowania oraz koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji kiedy skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej obwarowane jest przymusem w postaci obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art.175 p.p.s.a.) wniosek o ustanowienie adwokata należało uwzględnić. Kryterium przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest to, że strona znajduje się w sytuacji, w której wymaga takiej pomocy, a ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej.
Uwzględniając powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że przyznanie prawa pomocy jest uzasadnione, ale w zakresie częściowym, co orzeczono w sentencji – stosownie do postanowień - art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i § 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło