II SAB/Wr 18/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie NSA Protokolant Halina Kremis Zygmunt Wiśniewski Julia Szczygielska /sprawozdawca/ Anna Biłous po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi T. i E. M. na bezczynność D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie lokalizacji pojemnika na śmieci na terenie nieruchomości przy ul. G.[...] we W. postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu Sygn. akt II SAB/Wr 18/04 2 UZASADNIENIE Pismem z dnia [...]r. skarżący T. i E. M. zwrócili się do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą na D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w sprawie usytuowania przez H. S. metalowego pojemnika na śmieci na granicy posesji przy ul.G. [...] i [...] we W . Skarżący nie godząc się ze stanowiskiem tegoż organu zawartym w piśmie z dnia [...]r., Nr [...], zarzucają, że organ ten oparł się wyłącznie na wyjaśnieniach pracownika Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W., nie przeprowadzając natomiast oględzin w terenie usytuowania spornego pojemnika. Nadto zarzucili, że D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. winien był w sprawie wydać decyzję, nie zaś ograniczyć się jedynie do przekazania im informacji w w/w sprawie. W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swój wniosek, organ wskazał, iż pismem z dnia [...]r. T. i E. M. wystąpili do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze skargą na niezałatwienie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. sprawy lokalizacji metalowego pojemnika na śmieci na terenie nieruchomości przy ul. G. [...] we W . Wyjaśnienia uzyskane od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego prowadziły do uznania sprawy za załatwioną. Organ I instancji wskazywał, iż przedmiotowy pojemnik nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej służb nadzoru budowlanego, o czym poinformował strony, co miało skutkować zgodnością podjętych działań z obowiązującymi normami. W związku z powyższym DWINB udzielił także skarżącym odpowiedzi o bezzasadności skargi, co jednak miało uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym i w zebranym materiale dowodowym. Jednak nowe okoliczności przywołane w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spowodowały, iż organ uznał, że PINB dla miasta W. nie podjął wymaganych działań. Zgodnie z przepisami procesowymi organ I instancji powinien załatwić sprawę przez wydanie stosownego aktu administracyjnego. Wobec powyższego postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. wyznaczono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta W. 30 dniowy termin, w celu załatwienia sprawy zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Sygn. akt II SAB/Wr 18/04 3 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest także właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu Działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego, a więc skarg związanych z krytyką należytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników /art.227 k.p.a./. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje jedynie stosownie do art.l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. 153, poz.1269/ w związku z art.3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/, kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Powyższa regulacja oznacza, że zaskarżenie bezczynności organów administracji dopuszczalne jest tylko w zakresie określonym w cyt. wyżej art.3 § 2 pkt.l - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli w zakresie wydania podanych wyżej decyzji, postanowień lub innych aktów i czynności. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami Sygn. akt II SAB/Wr 18/04 4 administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, co oznacza, że cyt. wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia, jak też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Kontrola Sądu w takich sprawach sprowadza się do zbadania, czy rzeczywiście organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce. W sytuacji zatem, gdy Sąd uzna skargę za uzasadnioną, może zobowiązać organ administracji do wydania w określonym terminie decyzji, postanowienia lub aktu czy też dokonania czynności z zakresu administracji publicznej, jeśli organ ten nie uczynił tego mimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że w sprawach skarg na bezczynność organów administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka biorąc pod uwagę stan rzeczy istniejący w chwili wydawania orzeczenia . Niesporne jest w niniejszej sprawie, że postanowieniem z dnia [...]r., Nr [...], czyli już po wniesieniu przez skarżących skargi do Sądu, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. powołując się na przepis art.37 § 2 k.p.a. i art.123 k.p.a. oraz art.83 ust.2 z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane / Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz.2016/ , wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta W. 30-dniowy termin, celem właściwego, zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy lokalizacji metalowego pojemnika na śmieci na terenie nieruchomości przy ul.G. [...] we W . W uzasadnieniu tegoż postanowienia organ stwierdził, iż po ponownej analizie akt sprawy uznał zasadność zarzutu bezczynności postawiony przez skarżących Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla miasta W . Wyjaśnienia uzyskane od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. oraz materiały zawarte w skardze skierowanej do WSA dowodzą bowiem, że organ ten ograniczył się jedynie do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie i stwierdzenia, na Sygn. akt II SAB/Wr 18/04 5 podstawie przeprowadzonych oględzin, że przedmiotowy pojemnik nie podlega przepisom ustawy Prawo budowlane. Działania organu I instancji ograniczyły się jednak wyłącznie do ustalenia stanu faktycznego. Już sam fakt przeprowadzenia oględzin wskazuje, że winno zostać przeprowadzone stosowne postępowanie administracyjne. Czynność faktyczna w sprawie może odbywać się bowiem wyłącznie w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, co wynika z zasady czynnego udziału stron w postępowaniu i wypowiadania się co do zebranych materiałów dowodowych. Analogicznie sprawa przedstawia się co do samego zagadnienia zakończenia postępowania. Przepisy procedury administracyjnej jako właściwą formę zakończenia postępowania wskazują decyzję. W sytuacji gdy stan faktyczny i poczynione ustalenia nie wskazują na istnienie przesłanek do wydania merytorycznej decyzji, Kodeks postępowania administracyjnego zawiera instrument umorzenia postępowania jako właściwą formę zakończenia sprawy. W przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył się do zbadania sprawy, jednakże po stwierdzeniu bezprzedmiotowości postępowania nie zapadł w tym względzie stosowny akt administracyjny. Mając na względzie wyżej powiedziane oraz konstrukcje obowiązujących w tym zakresie przepisów proceduralnych, organ stwierdził, że niniejsze postanowienie wyznaczające termin do załatwienia sprawy jest konieczne i zasadne. Sąd podziela w pełni stanowisko D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. zaprezentowane w powyższym postanowieniu. W myśl bowiem art.104 § 1 k.p.a. organ administracji załatwia sprawę w drodze decyzji, chyba, że przepisy postępowania stanowią inaczej. W orzecznictwie sądowym przyjęte zostało, iż jeżeli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji, postępowanie wszczęte takim żądaniem jako bezprzedmiotowe powinno ulec umorzeniu na podstawie art.105 § 1 k.p.a., bez względu na przyczyny z powodu których strona wystąpiła z takim wnioskiem /por.wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990r., sygn.akt II S.A. 1240/89, ONSA 1990/1/16/. Ponadto, jeżeli postępowanie z jakichkolwiek innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji do którego strona zwróciła się z wnioskiem o wszczęcie postępowania nie może odstąpić od załatwienia sprawy. W takim przypadku również wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przytoczyć w tym miejscu należy tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1998r., sygn.akt II S.A. 70/98 /niepublik./, zgodnie z którą : " Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o Sygn. akt II SAB/Wr 18/04 6 której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnoprawnego; takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego". Powyższe stwierdzenia prowadzą do wniosku, że postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem strony nie może zakończyć się udzieleniem jej pisemnej odpowiedzi przez pracownika organu, do którego wniosek ten wpłynął, lecz winno zakończyć się wydaniem stosownego rozstrzygnięcia w zależności od poczynionych w sprawie ustaleń. Istotne jest w niniejszej sprawie, że w toku rozprawy skarżący przedłożył Sądowi zawiadomienie z dnia [...]r., Nr [...], wystawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z powołaniem się na przepis art.61 k.p.a. , o wszczęciu w dniu [...]r. postępowania administracyjnego w sprawie lokalizacji metalowego pojemnika na śmieci na terenie nieruchomości położonej przy ul.G. [...] we W . Skarżący oświadczył przy tym, iż organ wydał już wprawdzie także decyzję administracyjną w przedmiocie lokalizacji spornego pojemnika, jednakże wydana decyzja nie jest w jego ocenie zasadna. W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, że bezczynność D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. w przedmiocie lokalizacji metalowego pojemnika na śmieci na granicy nieruchomości przy ul.G. [...] i [...] we W., została usunięta przez sam organ. Podobnie przedstawia się sprawa z bezczynnością Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. w przedmiocie lokalizacji spornego pojemnika. Wskazać przy tym należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w tym postępowaniu nie był uprawniony do kontroli wydanej decyzji w sprawie lokalizacji metalowego pojemnika na śmieci na terenie nieruchomości wyżej opisanej. W niniejszym postępowaniu, Sąd uprawniony był jedynie do zbadania, czy organ pozostawał w bezczynności, czy też nie. Sygn. akt II SAB/Wr 18/04 7 Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art.161 § 1 pkt.3 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.