II SAB/Wr 18/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-06-30

Skład orzekający: Wiesław Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji powinno się ustanowić pełnomocnika z urzędu dla strony, która domaga się prawa pomocy w zakresie całkowitym, biorąc pod uwagę obowiązki sądu w zakresie badania zgodności z prawem zaskarżonych działań organu?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny I instancji powinien odmówić ustanowienia pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli strona domaga się prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ sąd ten ma obowiązek czuwać nad udzielaniem wskazówek procesowych stronom występującym bez profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto, sąd z urzędu bada zgodność z prawem zaskarżonych działań organu, co gwarantuje wszechstronne zbadanie sprawy niezależnie od poziomu zaangażowania strony.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną. Po analizie jej sytuacji finansowej, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata, sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do jego uwzględnienia.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 100 zł, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując w uzasadnieniu, że gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, a łączny ich dochód brutto wynosi 2.340 zł. W piśmie z dnia 24 czerwca 2009 r. skarżąca poinformowała, że jej rodzina na energię elektryczną wydatkuje 100-200 zł, na gaz z butli- 50 zł, za telefon płacą - 80 zł, za wodę - 20 zł, a z leków kupują tylko te niezbędne do ratowania życia (100-150 zł). Nadto poinformowała, że na dotychczasowe koszty postępowań jej syn dla niej musiał zaciągnąć kredyt w wysokości 20.000 zł, który wymaga spłaty. Mając na uwadze sytuację materialną rodziny skarżącej uznać należy, że zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (punkt 1 sentencji). Ustosunkowując się do wniosku o ustanowienie adwokata podkreślić należy, że ustanowienie stronie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy, bowiem sąd ten obowiązany jest czuwać nad tym by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 u.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od błędnie lub nieudolnie formułowanych przez skarżącą zarzutów czy braku jej zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) działania organu (czy jego zaniechania) będące przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadane pod względem jego zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 2 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło